शिर्डी प्रतिनिधी
देशाच्या संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेकडे झपाट्याने वाटचाल सुरू असतानाच महाराष्ट्रातील शिर्डी आता नव्या सामरिक शक्तिकेंद्राच्या रूपाने देशाच्या नकाशावर झळकू लागले आहे. शिर्डी एमआयडीसी परिसरात तब्बल २०० एकर जागेवर उभारण्यात आलेल्या अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र संकुल आणि तोफगोळा उत्पादन प्रकल्पाचे केंद्रीय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या हस्ते भव्य लोकार्पण करण्यात आले. यावेळी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, पालकमंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील तसेच विधान परिषद सभापती राम शिंदे यांची प्रमुख उपस्थिती होती.
#LIVE | Inauguration of Missile Complex & Artillery Shell Production Line
🕔 4.50pm | 23-5-2026📍Shirdi, Ahilyanagar.@rajnathsingh #Maharashtra #Shirdi #NibeGroup https://t.co/ZnlTaXBGOj
— Devendra Fadnavis (@Dev_Fadnavis) May 23, 2026
या प्रकल्पाच्या उद्घाटनानंतर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी “साईबाबांच्या भूमीत आता शक्तीची उपासना सुरू झाली आहे,” असे म्हणत या प्रकल्पाला महाराष्ट्र आणि देशाच्या इतिहासातील महत्त्वपूर्ण टप्पा ठरवले. आत्मनिर्भर भारत, मेक इन इंडिया आणि मेक फॉर वर्ल्ड या तिन्ही संकल्पनांचे हे सर्वोत्तम उदाहरण असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
१५० ते ३०० किमीपर्यंत अचूक मारा करणारी क्षेपणास्त्रे
या प्रकल्पामध्ये १५० ते ३०० किलोमीटर अंतरावर अचूक मारा करणारी आधुनिक क्षेपणास्त्रे तयार करण्यात येणार आहेत. अत्याधुनिक मार्गदर्शक तंत्रज्ञानाने सज्ज असलेली ही क्षेपणास्त्रे युद्धाच्या वेळी शत्रूच्या महत्त्वाच्या ठिकाणांवर अचूक प्रहार करण्यास सक्षम असतील. संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, या प्रकारची उत्पादन क्षमता भारताला सामरिकदृष्ट्या अधिक बळकट बनवणार आहे.
याचबरोबर अत्याधुनिक तोफगोळ्यांचे उत्पादनही येथे होणार असून, युद्धजन्य परिस्थितीत वर्षभर अखंड दारूगोळा पुरवठा करण्याची क्षमता या एकाच प्रकल्पात विकसित करण्यात आली आहे. “देशावर युद्धाची वेळ आली, तर सलग एक वर्ष दारूगोळा पुरवण्याची ताकद या प्रकल्पात आहे,” असे सांगताना मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी या प्रकल्पाच्या व्यापक क्षमतेची माहिती दिली.
ड्रोन युद्धासाठी भारत सज्ज
भविष्यातील युद्धांमध्ये ड्रोन तंत्रज्ञान निर्णायक ठरणार असल्याने या प्रकल्पात अत्यंत सूक्ष्म पद्धतीने मार्गदर्शित केलेले आधुनिक ड्रोनही तयार केले जाणार आहेत. शत्रूच्या हालचालींवर अचूक लक्ष ठेवणे, सीमावर्ती भागात निरीक्षण करणे आणि आवश्यकतेनुसार प्रतिउत्तर देणे, यासाठी ही ड्रोन प्रणाली उपयोगी ठरणार आहे.
मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी ‘ऑपरेशन सिंदूर’चा उल्लेख करत आत्मनिर्भर भारताच्या यशस्वी क्षमतेचे उदाहरण दिले. पाकिस्तानकडून विविध देशांच्या मदतीने भारतीय सीमेकडे मोठ्या प्रमाणावर ड्रोन पाठविण्यात आले होते; मात्र भारतीय सैन्याने ते हवेतच उद्ध्वस्त करून शत्रूचे मनसुबे उधळून लावल्याचे त्यांनी सांगितले. भारतीय संरक्षण तंत्रज्ञान आता केवळ संरक्षणापुरते मर्यादित न राहता आक्रमक क्षमताही विकसित करत असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
‘मेक इन इंडिया’पासून ‘मेक फॉर वर्ल्ड’कडे वाटचाल
या प्रकल्पातून केवळ भारतासाठीच नव्हे, तर जगातील विविध देशांसाठीही संरक्षण साहित्याची निर्मिती केली जाणार आहे. त्यामुळे भारत संरक्षण साहित्याचा मोठा निर्यातदार देश म्हणून उदयास येत असल्याचे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी नमूद केले. “आज भारत फक्त शस्त्रास्त्रे खरेदी करणारा देश राहिलेला नाही, तर आधुनिक संरक्षण उपकरणांची निर्मिती करून जगभर निर्यात करणारा सक्षम देश बनत आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.
देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिलेल्या आत्मनिर्भर भारताच्या हाकेला संरक्षण क्षेत्रातून मिळणारा हा मोठा प्रतिसाद असल्याचेही त्यांनी सांगितले. केंद्रीय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या नेतृत्वाखाली संरक्षण क्षेत्रात मोठी क्रांती घडत असल्याचे गौरवोद्गारही त्यांनी काढले.
हजारो रोजगारांना चालना
या भव्य प्रकल्पामुळे शिर्डी परिसरासह अहमदनगर जिल्ह्यातील औद्योगिक विकासाला मोठी गती मिळणार आहे. स्थानिक युवकांना मोठ्या प्रमाणावर रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होणार असून, “पूरक उद्योग” किंवा “सहायक उद्योग” असा होतो. अर्थात पूरक उद्योगांचे जाळेही उभे राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शिर्डी केवळ धार्मिक पर्यटनापुरते मर्यादित न राहता, संरक्षण उत्पादनाचे महत्त्वाचे केंद्र म्हणूनही उदयास येणार असल्याचे बोलले जात आहे.
सामरिकदृष्ट्या महाराष्ट्राची झेप
महाराष्ट्रात आतापर्यंत वाहन उद्योग, आयटी आणि उत्पादन क्षेत्रात मोठी गुंतवणूक झाली होती; मात्र संरक्षण उत्पादन क्षेत्रातील हा प्रकल्प राज्यासाठी नवा मैलाचा दगड मानला जात आहे. चीन, पाकिस्तान आणि जागतिक भू-राजकीय तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारत संरक्षण क्षेत्रात स्वयंपूर्ण होण्याच्या दिशेने वेगाने पावले टाकत आहे. अशा वेळी शिर्डीत सुरू झालेला हा प्रकल्प देशाच्या सामरिक धोरणासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
शिर्डीच्या साईनगरीतून आता भक्तीबरोबरच शक्तीचाही संदेश दिला जात असल्याची भावना या कार्यक्रमानंतर व्यक्त होताना दिसली.
