मुंबई प्रतिनिधी
आधीच वाढत्या उकाड्याने हैराण झालेल्या मुंबईकरांसाठी आता आणखी एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) प्रशासनाने मुंबईत शुक्रवार, १५ मे २०२६ पासून १० टक्के पाणीकपात लागू करण्याचा निर्णय जाहीर केला आहे. जलाशयांतील घटता पाणीसाठा, वाढते तापमान आणि पुढील मान्सून कमी होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन हा निर्णय घेण्यात आल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
🚰 बृहन्मुंबई महानगरात शुक्रवार, दिनांक १५ मे २०२६ पासून १० टक्के पाणी कपात
💧 जलाशयांमधील पाणीसाठा घटल्याने खबरदारी म्हणून बृहन्मुंबई प्रशासनाचा निर्णय
💧 सर्व नागरिकांनी पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन#MyBMCUpdates pic.twitter.com/PjpwgH3lQL
— माझी Mumbai, आपली BMC (@mybmc) May 11, 2026
महापालिकेच्या अधिकृत प्रसिद्धीपत्रकानुसार, मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या सातही तलावांतील उपलब्ध पाणीसाठा चिंताजनकरीत्या कमी झाला असून, भविष्यातील संभाव्य पाणीटंचाई टाळण्यासाठी ही खबरदारीची उपाययोजना करण्यात आली आहे. प्रशासनाने नागरिकांना घाबरून न जाण्याचे आवाहन करताना, पाण्याचा काटकसरीने आणि जबाबदारीने वापर करण्याचे आवाहन केले आहे.
जलाशयांतील पाणीसाठा फक्त २३.५२ टक्के
११ मे २०२६ रोजीच्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या जलाशयांमध्ये सध्या एकूण ३ लाख ४० हजार ३९९ दशलक्ष लीटर इतकाच उपयुक्त पाणीसाठा उपलब्ध आहे. वार्षिक आवश्यकतेच्या तुलनेत हा साठा केवळ २३.५२ टक्के असल्याने प्रशासन सतर्क झाले आहे.
मुंबईची वार्षिक पाण्याची गरज सुमारे १४ लाख ४७ हजार ३६३ दशलक्ष लीटर इतकी आहे. मात्र यंदा उन्हाळा अधिक तीव्र असल्याने बाष्पीभवनाचे प्रमाणही वाढले असून जलाशयांतील पाण्याचा साठा झपाट्याने कमी होत आहे.
अल निनो आणि आयओडीचा परिणाम; कमी पावसाची भीती
भारतीय हवामान खात्याने पुढील मान्सून हंगामाबाबत व्यक्त केलेल्या अंदाजामुळेही प्रशासनाची चिंता वाढली आहे. हवामान विभागाने अल निनो आणि इंडियन ओशन डायपोल (IOD) या हवामान घटकांचा प्रभाव यंदाच्या पावसावर पडू शकतो, असा अंदाज वर्तवला आहे. परिणामी, सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
याच पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र शासनाच्या जलसंपदा विभागाने मुंबई महापालिकेला खबरदारीचे उपाय तत्काळ राबवण्याच्या सूचना दिल्या होत्या. त्यानंतरच BMC प्रशासनाने १० टक्के पाणीकपातीचा निर्णय घेतला.
अतिरिक्त पाणीसाठ्यामुळे तातडीचा धोका नाही
महापालिकेने स्पष्ट केले आहे की, सध्याची परिस्थिती गंभीर असली तरी नागरिकांनी घाबरण्याचे कारण नाही. प्रशासनाने भविष्यातील गरजा लक्षात घेऊन अतिरिक्त पाणीसाठ्याचीही व्यवस्था केली आहे.
भातसा धरणातील निभावणी साठ्यातून मुंबईला १ लाख ४७ हजार ९२ दशलक्ष लीटर अतिरिक्त पाणी उपलब्ध होणार आहे. तसेच अप्पर वैतरणा धरणातून आणखी २० हजार दशलक्ष लीटर पाणीसाठा मिळणार आहे. त्यामुळे तातडीने मोठ्या संकटाची शक्यता नसली, तरी दीर्घकालीन नियोजनासाठी पाणी बचतीवर भर देण्यात येत आहे.
ठाणे, भिवंडी आणि आसपासच्या भागांनाही फटका
मुंबईपुरतेच नव्हे तर महापालिकेकडून पाणीपुरवठा होणाऱ्या ठाणे, भिवंडी-निजामपूर महानगरपालिका तसेच काही ग्रामीण भागांनाही या निर्णयाचा परिणाम जाणवणार आहे. या सर्व भागांमध्येही १५ मेपासून १० टक्के पाणीकपात लागू राहणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले.
नागरिकांना आवाहन; पाण्याचा अपव्यय टाळा
महापालिकेने नागरिकांना वाहन धुणे, पाईपने पाणी वापरणे, गळतीची नळव्यवस्था दुर्लक्षित ठेवणे आणि अनावश्यक पाणी वापर टाळण्याचे आवाहन केले आहे. गृहनिर्माण संस्था, व्यापारी आस्थापने आणि औद्योगिक वापरकर्त्यांनीही पाणी बचतीचे नियम काटेकोरपणे पाळावेत, असे सांगण्यात आले आहे.
दरम्यान, समाधानकारक पर्जन्यमान होऊन जलाशयांतील पाणीसाठ्यात सुधारणा होईपर्यंत ही कपात कायम राहणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे येत्या काही आठवड्यांत मुंबईकरांना अधिक जबाबदारीने पाण्याचा वापर करावा लागणार आहे.
