नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
नवीन वर्षाची सुरुवात होत असतानाच सामान्य नागरिकांच्या आयुष्याशी थेट संबंधित असलेल्या अनेक महत्त्वाच्या नियमांमध्ये बदल होणार आहेत. पॅन-आधार लिंकिंगपासून ते एलपीजी गॅसच्या किमती, डिजिटल व्यवहार, बँकिंग, शेतकरी योजना, कर कायदे आणि आगामी वेतन आयोगापर्यंत विविध क्षेत्रांमध्ये हे बदल लागू होतील. या बदलांचा थेट परिणाम तुमच्या आर्थिक नियोजनावर, गुंतवणुकीवर आणि दैनंदिन खर्चावर होणार आहे.
पॅन-आधार लिंकिंगची अंतिम मुदत संपणार
आधार कार्ड आणि पॅन कार्ड लिंक करण्याची अंतिम मुदत डिसेंबरअखेर संपत आहे. ज्यांनी अद्याप हे लिंक केलेले नाही, त्यांचा पॅन कार्ड १ जानेवारीपासून निष्क्रिय होऊ शकतो. निष्क्रिय पॅनमुळे आयकर परतावा (ITR रिफंड), बँक व्यवहार, शेअर बाजारातील गुंतवणूक तसेच विविध सरकारी योजनांचा लाभ घेणे अशक्य होऊ शकते. त्यामुळे करदात्यांनी ही प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
UPI, सिम कार्ड आणि मेसेजिंग अॅप्ससाठी नियम कडक
डिजिटल फसवणूक रोखण्यासाठी बँका आणि दूरसंचार कंपन्या UPI व्यवहारांसाठी अधिक कठोर नियम लागू करत आहेत. सिम कार्ड पडताळणी प्रक्रिया कडक करण्यात येणार असून, त्यामुळे WhatsApp, Telegram, Signal यांसारख्या मेसेजिंग अॅप्सद्वारे होणाऱ्या फसवणुकीवर नियंत्रण ठेवण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे. यामुळे व्यवहार अधिक सुरक्षित होणार असले, तरी काही वापरकर्त्यांना अतिरिक्त पडताळणी प्रक्रियेला सामोरे जावे लागणार आहे.
FD आणि कर्जदरांमध्ये बदल
स्टेट बँक ऑफ इंडिया, पंजाब नॅशनल बँक आणि HDFC बँक यांसारख्या प्रमुख बँकांनी १ जानेवारीपासून काही कर्जदरांमध्ये कपात केली आहे. त्याचबरोबर, नवीन मुदत ठेव (FD) व्याजदरही लागू होतील. यामुळे गृहकर्ज आणि वैयक्तिक कर्ज घेणाऱ्यांना दिलासा मिळण्याची शक्यता असली, तरी गुंतवणूकदारांनी FD दरांचा बारकाईने अभ्यास करणे आवश्यक ठरणार आहे.
एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत चढ-उतार
दरमहा पुनरावलोकन होणाऱ्या एलपीजी गॅस सिलिंडरच्या किमती १ जानेवारीपासून बदलू शकतात. याचा थेट परिणाम घरगुती बजेटवर होणार आहे. १ डिसेंबर रोजी व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत ₹१० ने कपात करण्यात आली असून दिल्लीत त्याची किंमत ₹१,५८०.५० इतकी आहे. घरगुती सिलिंडरच्या किमतीत बदल होतो का, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
CNG, PNG आणि ATF दरात बदल संभव
तेल विपणन कंपन्या दरमहा LPG सोबतच CNG, PNG आणि एअर टर्बाइन फ्युएल (ATF) च्या किमतीत बदल करतात. १ जानेवारीपासून या इंधनांच्या दरात चढ-उतार होण्याची शक्यता आहे. ATF म्हणजेच जेट इंधनाच्या किमती वाढल्यास विमान प्रवास महाग होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
नवीन आयकर कायद्याची तयारी
नवीन आयकर कायदा २०२५ प्रत्यक्षात १ जानेवारी २०२६ पासून पूर्णपणे लागू होणार असला, तरी सरकार जानेवारीपर्यंत नवीन आयटीआर फॉर्म आणि नियम अधिसूचित करणार आहे. हे नियम १ एप्रिल २०२६ पासून लागू होतील. नवीन कायद्यानुसार कर वर्षाची संकल्पना, प्रक्रिया आणि आयटीआर फॉर्म अधिक सोपे आणि पारदर्शक केले जाणार आहेत. हा कायदा आयकर कायदा, १९६१ ची जागा घेणार आहे.
आठव्या वेतन आयोगाकडे कर्मचाऱ्यांचे लक्ष
केंद्र सरकारचा आठवा वेतन आयोग १ जानेवारी २०२६ पासून प्रभावी होण्याची शक्यता आहे. जरी त्याची अंमलबजावणी उशिरा झाली, तरी कर्मचाऱ्यांना वेतन आणि पेन्शन थकबाकी त्या तारखेपासून मिळण्याची अपेक्षा आहे. सातव्या वेतन आयोगाची मुदत ३१ डिसेंबर २०२५ रोजी संपणार आहे.
शेतकऱ्यांसाठी नवे नियम
उत्तर प्रदेशसारख्या राज्यांमध्ये पीएम-किसान योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांना अद्वितीय शेतकरी ओळखपत्र आवश्यक असेल. तसेच पीएम पीक विमा योजनेअंतर्गत, वन्य प्राण्यांमुळे झालेल्या पिकांच्या नुकसानीची तक्रार ७२ तासांच्या आत केल्यास विमा संरक्षण मिळणार आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
वाहनांच्या किमती वाढणार
१ जानेवारी २०२६ पासून अनेक वाहन उत्पादक कंपन्या वाहनांच्या किमती वाढवणार आहेत. निसान, बीएमडब्ल्यू, जेएसडब्ल्यू एमजी मोटर, रेनॉल्ट आणि एथर एनर्जी यांनी ३,००० रुपये ते ३ टक्क्यांपर्यंत दरवाढ जाहीर केली आहे. टाटा मोटर्स आणि होंडा यांसारख्या कंपन्यांनीही किमती वाढवण्याचे संकेत दिले आहेत.
नवीन वर्षात सजग राहणे गरजेचे
एकूणच, नव्या वर्षात लागू होणारे हे बदल सामान्य नागरिकांच्या आर्थिक नियोजनावर मोठा परिणाम करणारे आहेत. त्यामुळे नागरिकांनी वेळेत आवश्यक कागदपत्रे पूर्ण करणे, गुंतवणूक आणि खर्चाचे नियोजन पुन्हा तपासणे आणि नियमांतील बदलांची माहिती ठेवणे अत्यावश्यक ठरणार आहे.
