मुंबई प्रतिनिधी
राज्यात सुरू असलेल्या महापालिका निवडणुकांदरम्यान मतदान प्रक्रियेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणारी घटना समोर आली आहे. मुंबई, पुणे, नागपूर, अमरावती, धुळे यांसह राज्यातील अनेक शहरांमधील मतदान केंद्रांवर इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशिन्स (EVM) अचानक बंद पडल्याने मतदान काही काळ ठप्प झाले. सकाळपासून उत्साहात मतदानासाठी बाहेर पडलेल्या मतदारांना तासन्तास रांगेत उभे राहावे लागल्याने अनेक ठिकाणी तीव्र नाराजी व्यक्त करण्यात आली.
राज्यभर सकाळी साडेसात वाजल्यापासून मतदानाला सुरुवात झाली. पहिल्या दोन तासांत चांगला प्रतिसाद मिळत असतानाच, काही मतदान केंद्रांवर EVM मशीन तांत्रिक कारणांमुळे बंद पडल्याची माहिती समोर आली. या बिघाडामुळे मतदान प्रक्रिया थांबवावी लागल्याने निवडणूक यंत्रणेची धावपळ उडाली.
मुंबई, पुणे, नागपूरमध्ये सर्वाधिक परिणाम
मुंबईतील दक्षिण मुंबई, मध्य मुंबई आणि उपनगरांतील काही मतदान केंद्रांवर EVM बंद पडल्याच्या तक्रारी प्राप्त झाल्या. विशेषतः दादर, वरळी, अंधेरी, गोरेगाव परिसरातील काही केंद्रांवर मतदारांना प्रतीक्षा करावी लागली.
पुण्यात कोथरूड, हडपसर, शिवाजीनगर आणि कसबा परिसरातील मतदान केंद्रांवर मशीन बंद पडल्याने काही काळ मतदान थांबले. नागपूरच्या पूर्व व पश्चिम विधानसभा क्षेत्रांतील काही बूथवरही अशीच परिस्थिती निर्माण झाली.
अमरावती शहर, धुळे महापालिका हद्दीतही सकाळच्या सत्रात EVM बंद पडल्याने मतदानात अडथळे निर्माण झाले. काही ठिकाणी मतदार आणि मतदान अधिकारी यांच्यात वादाचे प्रसंगही घडल्याचे समजते.
“तासभर रांगेत उभे, पण मतदानच नाही” – मतदारांचा रोष
EVM बंद पडल्यामुळे नागरिकांमध्ये तीव्र असंतोष दिसून आला.
“सकाळी लवकर आलो, तासभर रांगेत उभे आहोत; पण मशीन बंद आहे, कुणीच नीट माहिती देत नाही,” अशी प्रतिक्रिया मुंबईतील एका मतदान केंद्रावर संतप्त मतदाराने दिली.
ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि दिव्यांग मतदारांची विशेष गैरसोय झाल्याचे चित्र अनेक केंद्रांवर पाहायला मिळाले. काही ठिकाणी दीर्घ प्रतीक्षेनंतरही मतदान न झाल्याने मतदार मतदान न करताच परतल्याच्याही घटना समोर आल्या.
‘बूथ सापडत नाही’चा गोंधळ आणि EVM बिघाड – दुहेरी अडचण
यंदाच्या निवडणुकीत मतदारयादीतील बदल, बूथ क्रमांकांतील फेरफार यामुळे अनेक मतदार आधीच गोंधळात होते. त्यातच EVM बंद पडल्याने अडचणी अधिकच वाढल्या. “आधी बूथ शोधायला वेळ गेला आणि आता मशीनच बंद,” अशी तक्रार अनेक मतदारांनी केली.
निवडणूक यंत्रणेची धावपळ; पर्यायी EVM रवाना
EVM बिघाडाच्या तक्रारी मिळताच निवडणूक यंत्रणेकडून तांत्रिक पथके तातडीने घटनास्थळी पाठवण्यात आली. अनेक मतदान केंद्रांवर राखीव (रिझर्व्ह) EVM मशीन मागवण्यात आली असून, काही ठिकाणी मशीन बदलल्यानंतर मतदान पुन्हा सुरू करण्यात आले.
निवडणूक अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, “EVM बंद पडल्याच्या घटना तांत्रिक स्वरूपाच्या असून परिस्थिती नियंत्रणात आहे. ज्या केंद्रांवर मतदान थांबले होते, तेथे वेळ वाढवून मतदारांना मतदानाची संधी दिली जाईल.”
पारदर्शकतेवर प्रश्न; विरोधकांची टीका
दरम्यान, EVM बंद पडण्याच्या घटनांवरून विरोधी पक्षांनी तीव्र टीका केली आहे. “लोकशाहीचा कणा असलेल्या मतदान प्रक्रियेत अशा त्रुटी गंभीर आहेत. मतदारांचा विश्वास डळमळीत होऊ नये, यासाठी निवडणूक आयोगाने खुलासा करावा,” अशी मागणी करण्यात येत आहे.
दिवसभरात परिस्थिती सुधारली, मात्र प्रश्न कायम
दुपारनंतर अनेक ठिकाणी पर्यायी EVM उपलब्ध झाल्याने मतदान प्रक्रिया पुन्हा सुरू झाली. मात्र, सकाळच्या सत्रात झालेला खोळंबा, मतदारांचा झालेला खोळसा आणि निर्माण झालेला असंतोष यामुळे यंदाच्या महापालिका निवडणुकांतील व्यवस्थापनावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
लोकशाहीच्या सणात मतदारांचा सहभाग अखंड राहावा, यासाठी भविष्यात अशा तांत्रिक अडचणी टाळण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त होत आहे.
