नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
नवी दिल्ली : देशभरातील आंदोलने आणि निदर्शनांसाठी प्रसिद्ध असलेल्या दिल्लीतील जंतरमंतरला आंदोलनस्थळांच्या यादीतून वगळण्याचा निर्णय दिल्ली पोलिसांनी घेतल्याची माहिती समोर आली आहे. केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या शिफारसीनंतर सुरक्षेच्या कारणास्तव हा निर्णय घेण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. त्यामुळे सरकारविरोधात आवाज उठवण्यासाठी जंतरमंतरचा आधार घेणाऱ्या आंदोलकांसमोर आता नव्या ठिकाणांचा पर्याय स्वीकारण्याचे आव्हान उभे राहिले आहे.
Ministry of Home Affairs, Government of India, had constituted a Committee to examine alternative proper venues for citizen's right for organizing protest/demonstrations in place of the existing "designated site".
Based on the Committee's recommendations, Jantar Mantar as a… pic.twitter.com/VDXSqXFu7S
— ANI (@ANI) October 12, 2026
जंतरमंतरऐवजी आंदोलन आणि निदर्शनांसाठी रामलीला मैदान, बुऱ्हाडी मैदान आणि पूर्व दिल्लीतील सीबीडी मैदान असे तीन पर्याय निश्चित करण्यात आल्याचे वृत्त आहे. दिल्ली पोलिस आयुक्त अनुराग कुमार यांनी यासंदर्भात अधिकृत सूचना जारी केल्याचे सांगण्यात येत आहे. या निर्णयामुळे राजधानीतील आंदोलनांच्या ठिकाणांमध्ये महत्त्वाचा बदल होण्याची शक्यता आहे.
गृह मंत्रालयाच्या शिफारसीनंतर ठिकाणांमध्ये बदल
दिल्लीमध्ये आंदोलन आणि निदर्शने आयोजित करण्यासाठी योग्य पर्यायी ठिकाणे निश्चित करण्याच्या उद्देशाने केंद्रीय गृह मंत्रालयाने एक समिती स्थापन केली होती. या समितीच्या शिफारसींच्या आधारे आंदोलनस्थळांच्या व्यवस्थेत बदल करण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. सुरक्षेच्या दृष्टीने हा निर्णय घेतल्याचे प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आल्याची माहिती आहे.
नागरिकांना शांततापूर्ण आंदोलन आणि निदर्शने करण्याचा अधिकार असला, तरी त्यासाठी कोणती ठिकाणे उपलब्ध असावीत, याबाबत प्रशासनाकडून नियम आणि निर्बंध निश्चित केले जातात. मात्र, जंतरमंतरसारखे ऐतिहासिक आंदोलनस्थळ यादीतून वगळण्याच्या निर्णयामुळे आंदोलकांना आता नव्या ठिकाणी आंदोलन आयोजित करावे लागणार आहे.
सीजेपीच्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर निर्णय?
गेल्या काही दिवसांपासून दिल्लीत सीजेपीच्या नेतृत्वाखाली सुरू असलेले आंदोलन आणि त्यानंतर निर्माण झालेली परिस्थिती या निर्णयाच्या पार्श्वभूमीशी जोडली जात असल्याचे सांगितले जात आहे. सीजेपीकडून जंतरमंतरवर आंदोलन करण्यासाठी पोलिसांकडे परवानगी मागण्यात आली होती. पोलिसांनी वेळ निश्चित करून दिल्यास त्यानुसार आंदोलन करण्याची तयारीही व्यक्त करण्यात आली होती. मात्र, आता जंतरमंतरलाच आंदोलनस्थळांच्या यादीतून वगळण्याचा निर्णय घेतल्याची माहिती समोर आल्याने या घडामोडींना महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
आंदोलनासाठी तीन पर्याय; पुढील भूमिका काय?
जंतरमंतरऐवजी रामलीला मैदान, बुऱ्हाडी मैदान आणि पूर्व दिल्लीतील सीबीडी मैदान या ठिकाणी आंदोलन व निदर्शने आयोजित करण्याचे पर्याय देण्यात आले आहेत. या बदलामुळे आंदोलकांच्या नियोजनावर आणि आंदोलनाच्या ठिकाणांच्या निवडीवर परिणाम होऊ शकतो.
लोकशाही व्यवस्थेत सरकारच्या धोरणांविरोधात निषेध नोंदवणे आणि आपल्या मागण्यांसाठी शांततापूर्ण आंदोलन करणे हा नागरिकांच्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याशी संबंधित महत्त्वाचा मुद्दा आहे. त्यामुळे सुरक्षेच्या कारणास्तव आंदोलनस्थळांमध्ये करण्यात आलेल्या या बदलाची अंमलबजावणी कशी होते आणि आंदोलक त्यावर काय भूमिका घेतात, याकडे आता देशाचे लक्ष लागले आहे.
