सातारा प्रतिनिधी
कराड : गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर सातारा जिल्ह्यात भक्तिमय वातावरण निर्माण झाले असून सार्वजनिक गणेश मंडळांकडून विविध धार्मिक कार्यक्रमांसोबत महाप्रसादाचे आयोजन केले जात आहे. मात्र, मोठ्या प्रमाणावर भाविकांना अन्नवाटप केले जात असल्याने महाप्रसादाच्या ठिकाणी अन्नसुरक्षा आणि स्वच्छतेच्या नियमांचे पालन करण्यावर अन्न व औषध प्रशासनाने भर दिला आहे. जिल्ह्यात नोंद असलेल्या ५ हजार ८९९ सार्वजनिक गणेश मंडळांपैकी आतापर्यंत केवळ ७५ मंडळांनी महाप्रसादासाठी अर्ज केला आहे. त्यापैकी ५२ मंडळांना परवानगी मिळाली असून, इतर अर्जांवर प्रक्रिया सुरू असल्याची माहिती प्रशासनाकडून देण्यात आली.
महाप्रसादाच्या माध्यमातून एकाच वेळी मोठ्या संख्येने भाविकांना भोजन दिले जाते. त्यामुळे अन्न तयार करण्याची जागा, वापरण्यात येणारा कच्चा माल, पिण्याचे पाणी, स्वयंपाकाची भांडी तसेच अन्न हाताळणाऱ्या व्यक्तींची स्वच्छता या बाबींवर मंडळांनी विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. महाप्रसादाचे आयोजन करणाऱ्या मंडळांनी नियमानुसार नोंदणी करूनच कार्यक्रम घेण्याचे आवाहन अन्न व औषध प्रशासनाने केले आहे.
महाप्रसादासाठी ऑनलाइन अर्जाची सुविधा
महाप्रसाद, भंडारा किंवा लंगर अशा सामूहिक अन्नवाटपाच्या कार्यक्रमांसाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. मंडळांना आवश्यक माहिती भरून अर्ज सादर करता येतो. ऑनलाइन अर्ज प्रक्रियेत अडचण असल्यास सेतू किंवा ऑनलाइन सेवा केंद्राची मदत घेता येणार आहे. अन्नविषयक नोंदणी आणि परवान्यांसाठी एफएसएसएआयच्या फॉस्कॉस प्रणालीचा वापर केला जातो.
कच्च्या मालापासून अन्नवाटपापर्यंत दक्षता
महाप्रसादासाठी वापरण्यात येणारा अन्नपदार्थांचा कच्चा माल दर्जेदार असणे आवश्यक आहे. शक्यतो अधिकृत विक्रेत्यांकडूनच साहित्य खरेदी करावे आणि खरेदीची बिले जतन करावीत, अशा सूचना प्रशासनाकडून देण्यात आल्या आहेत. स्वयंपाकासाठी आणि पिण्यासाठी सुरक्षित पाण्याचा वापर करणे, स्वयंपाकाची भांडी व उपकरणे स्वच्छ ठेवणे तसेच अन्न तयार करण्याची जागा आरोग्यदायी ठेवणे गरजेचे आहे.
तयार अन्न झाकून ठेवणे, कच्चे आणि शिजलेले पदार्थ वेगवेगळे ठेवणे आणि शिजलेले अन्न बराच वेळ असुरक्षित परिस्थितीत पडून राहणार नाही याची काळजी घेण्याची गरज आहे. अन्न हाताळणाऱ्या व्यक्तींनीही वैयक्तिक स्वच्छता राखणे आवश्यक असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
शिल्लक अन्नाची योग्य विल्हेवाट आवश्यक
महाप्रसादानंतर उरलेल्या अन्नाचे काय करायचे, याबाबतही मंडळांनी योग्य नियोजन करणे अपेक्षित आहे. उरलेले अन्न उघड्यावर टाकल्यास परिसरात अस्वच्छता आणि दुर्गंधी निर्माण होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे शिल्लक अन्नाची प्रशासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
तक्रारीनंतर होऊ शकते तपासणी
सातारा जिल्ह्यात अन्न व औषध प्रशासनाचे सहाय्यक आयुक्त तुषार शिंगाडे आणि संजय शिंदे यांच्या मार्गदर्शनाखाली अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांची तालुकानिहाय नियुक्ती करण्यात आली आहे. महाप्रसादाच्या आयोजनासंदर्भात तक्रार प्राप्त झाल्यास संबंधित अधिकारी ठिकाणी जाऊन परिस्थितीची पाहणी करू शकतात. अन्नसुरक्षा किंवा स्वच्छतेच्या नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधितांवर नियमानुसार कारवाई केली जाऊ शकते.
नोंदणीसाठी १०० रुपये शुल्क
महाप्रसादाच्या नोंदणीसाठी आवश्यक माहिती आणि कागदपत्रे सादर करावी लागणार आहेत. उपलब्ध माहितीनुसार १० दिवस किंवा तीन महिन्यांच्या कालावधीसाठी १०० रुपये नोंदणी शुल्क आकारले जाते. मंडळाचे आधार कार्ड, पॅन कार्ड आणि मंडळाचा नोंदणी क्रमांक उपलब्ध असल्यास त्याची माहिती अर्जासोबत द्यावी लागते. महाप्रसादाच्या आयोजनाच्या किमान सात दिवस आधी अर्ज करण्याचे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
गणेशोत्सवाच्या काळात महाप्रसादासाठी मोठ्या संख्येने भाविक उपस्थित राहत असल्याने अन्नाच्या सुरक्षिततेकडे दुर्लक्ष होऊ नये, यासाठी मंडळांनी आवश्यक ती खबरदारी घेणे महत्त्वाचे आहे. धार्मिक कार्यक्रमासोबत भाविकांच्या आरोग्याची जबाबदारीही लक्षात घेऊन महाप्रसादाचे नियोजन करावे, असे प्रशासनाने सांगितले आहे.
“सातारा जिल्ह्यातील भाविकांना स्वच्छ आणि सुरक्षित महाप्रसाद मिळावा, यासाठी आवश्यक सूचना देण्यात आल्या आहेत. सार्वजनिक गणेश मंडळांनी अन्नसुरक्षेशी संबंधित नियमांचे पालन करावे,” असे आवाहन सहाय्यक आयुक्त तुषार शिंगाडे यांनी केले आहे.
त्यामुळे महाप्रसादाचे आयोजन करणाऱ्या गणेश मंडळांनी शेवटच्या क्षणी अर्ज करण्याऐवजी वेळेत नोंदणी पूर्ण करून प्रशासनाने दिलेल्या अन्नसुरक्षा आणि स्वच्छतेच्या सूचनांचे पालन करण्याची गरज आहे.
