‘पिंजरा तोडा’चा संदेश; शिक्षण, महिला सुरक्षा, स्वातंत्र्य आणि समान संधीवर भर; विद्यार्थिनींचे अनुभव ऐकून घेत चिठ्ठीही खिशात ठेवली
पुणे प्रतिनिधी
पुण्यात शनिवारी काँग्रेसचे खासदार राहुल गांधी यांच्या उपस्थितीत झालेल्या ‘छात्रो की गुंज’ कार्यक्रमात तरुणाईच्या प्रश्नांसह महिला स्वातंत्र्य, शिक्षण, सुरक्षितता आणि समान संधीचे मुद्दे केंद्रस्थानी राहिले. मोठ्या संख्येने विद्यार्थी आणि तरुणांनी या कार्यक्रमाला उपस्थिती लावली. विशेषतः विद्यार्थिनींनी राहुल गांधी यांच्याशी थेट संवाद साधत आपले अनुभव आणि प्रश्न मांडले. राजकीय भाषणाऐवजी तरुणांशी संवाद साधण्यासाठी आपण येथे आलो असल्याचे राहुल गांधी यांनी सुरुवातीलाच स्पष्ट केले.
Absolute cinema 🔥
Girl: “Men only want fair, healthy girls. Not someone like me.”
Rahul Gandhi: “But you’re beautiful. Trust me.” ❤️🫡
50,000 women cheering for him.
That’s how you set a new standard in Indian politics. 🔥 pic.twitter.com/FQiNHsMbC3— Ashfaq Joiya (@Ashfaq_Joiya21) August 22, 2026
कार्यक्रमात राहुल गांधी यांनी तरुणाईशी संवाद साधताना त्यांचे प्रश्न, अनुभव आणि अडचणी जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला. विद्यार्थिनींनी महिला सुरक्षा, शिक्षण, वैयक्तिक स्वातंत्र्य तसेच समाजातील महिलांकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनाशी संबंधित मुद्दे मांडले. एका विद्यार्थिनीने आपली समस्या चिठ्ठीद्वारे राहुल गांधी यांच्यापर्यंत पोहोचवली. त्यांनी ती चिठ्ठी स्वीकारून आपल्या खिशात ठेवली. त्यामुळे विद्यार्थ्यांशी संवाद साधण्याच्या त्यांच्या भूमिकेचे वेगळे चित्र कार्यक्रमात पाहायला मिळाले.
‘महिला ही देशाची सर्वात मोठी ताकद’
महिला सक्षमीकरणावर बोलताना राहुल गांधी यांनी ‘महिला ही देशाची सर्वात मोठी ताकद आहे’, असे ठामपणे सांगितले. देशाच्या लोकसंख्येतील महिलांची मोठी संख्या ही भारताची ताकद असून शिक्षण, व्यवसाय, राजकारण, विज्ञान, उद्योग यांसह विविध क्षेत्रांत महिला उल्लेखनीय कामगिरी करीत आहेत. मात्र, एवढे योगदान असूनही महिलांना सामाजिक आणि कौटुंबिक चौकटीत मर्यादित ठेवण्याचा प्रयत्न केला जात असल्याची खंत त्यांनी व्यक्त केली.
महिलांना आपल्या आयुष्याचे निर्णय स्वतः घेण्याचे स्वातंत्र्य असले पाहिजे. त्यांच्यावर कोणत्याही पुरुषाचा अधिकार असता कामा नये, अशी भूमिका राहुल गांधी यांनी मांडली. महिला कोणाची मुलगी, पत्नी किंवा आई एवढ्यापुरतीच ओळखली जाऊ नये; तर तिचे स्वतंत्र व्यक्तिमत्त्व, तिची स्वप्ने आणि तिच्या निर्णयांचा अधिकार यांना समान महत्त्व मिळाले पाहिजे, असा संदेश त्यांनी दिला.
‘पिंजरा तोडा’; सामाजिक बंधनांवर निशाणा
कार्यक्रमाची ‘पिंजरा तोडा’ ही संकल्पना असल्याचे सांगत राहुल गांधी यांनी महिलांना सामाजिक बंधनांच्या चौकटीत अडकवून ठेवण्याच्या मानसिकतेवर टीका केली. महिलांच्या स्वातंत्र्यावर मर्यादा आणणाऱ्या जुन्या सामाजिक रूढी आणि विचारसरणीवर त्यांनी प्रश्न उपस्थित केला.
मनुस्मृतीचा संदर्भ देत महिलांना स्वतंत्र व्यक्ती म्हणून जगू न देण्याची मानसिकता समाजात रुजल्याची टीका त्यांनी केली. महिलांनी स्वतःच्या आयुष्याचे निर्णय स्वतः घ्यावेत, शिक्षण घ्यावे, करिअर निवडावे आणि आपल्या क्षमतेनुसार पुढे जावे, यासाठी सामाजिक वातावरण निर्माण करण्याची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
शिक्षणातही मुलींना समान संधीची गरज
शिक्षणाच्या क्षेत्रातील लैंगिक भेदभावाचाही राहुल गांधी यांनी उल्लेख केला. अनेक मुलींना शिक्षण घेताना, करिअर निवडताना किंवा पुढे जाताना सामाजिक दबाव आणि विविध अडचणींचा सामना करावा लागतो. त्यामुळे मुला-मुलींना शिक्षण आणि करिअरच्या समान संधी मिळणे आवश्यक आहे, असे त्यांनी सांगितले.
शिक्षण हे केवळ पदवी मिळविण्याचे साधन नसून व्यक्तीला स्वतःचे निर्णय घेण्याचे सामर्थ्य देणारे माध्यम आहे. त्यामुळे विद्यार्थिनींना शिक्षणासोबतच सुरक्षित आणि स्वतंत्र वातावरण मिळणे गरजेचे असल्याचा सूर त्यांच्या संवादातून उमटला.
विद्यार्थिनींच्या प्रश्नांना प्राधान्य
कार्यक्रमात विद्यार्थिनींनी वैयक्तिक अनुभव आणि महिला सुरक्षेशी संबंधित प्रश्न राहुल गांधी यांच्यासमोर मांडले. समाजातील महिलांना कोणत्या प्रकारच्या अडचणींना सामोरे जावे लागते, यावरही संवाद झाला. विद्यार्थिनींना केवळ श्रोत्यांच्या भूमिकेत न ठेवता त्यांचे म्हणणे ऐकून घेण्यावर राहुल गांधी यांनी भर दिला.
एका विद्यार्थिनीने चिठ्ठीद्वारे आपली समस्या त्यांच्यापर्यंत पोहोचविल्यानंतर राहुल गांधी यांनी ती चिठ्ठी स्वीकारून खिशात ठेवली. विद्यार्थ्यांचे प्रश्न ऐकून घेणे आणि त्यांच्या अनुभवांना महत्त्व देणे, हा कार्यक्रमाचा महत्त्वाचा भाग ठरला.
‘तरुणाई ही देशाची मोठी ताकद’
भारताची मोठी तरुण लोकसंख्या ही देशाची महत्त्वाची ताकद असल्याचे राहुल गांधी यांनी सांगितले. मात्र, या तरुणाईला योग्य शिक्षण, रोजगार, संधी आणि स्वातंत्र्य मिळाले नाही तर या लोकसंख्येचा अपेक्षित फायदा देशाला मिळणार नाही, असा संदेश त्यांनी दिला.
तरुणांनी प्रश्न विचारावेत, आपल्या भविष्याबाबत निर्णय घ्यावेत आणि समाजात आपली भूमिका मांडावी, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली. शिक्षण आणि संधी यांच्याबरोबरच तरुणांना व्यक्त होण्यासाठी मोकळे वातावरण मिळणेही तितकेच महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
‘आता मुली बोलतील, देश ऐकेल’
पुण्यातील कार्यक्रमाची संकल्पना विद्यार्थिनींच्या आवाजाला व्यासपीठ देण्यावर केंद्रित होती. ‘आता मुली बोलतील, देश ऐकेल’ हा संदेश या कार्यक्रमातून पुढे आला. महिला सुरक्षा, शिक्षण, समानता आणि स्वातंत्र्य या प्रश्नांवर तरुणींनी निर्भीडपणे आपले मत मांडावे, यासाठी संवादाचे व्यासपीठ उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न या कार्यक्रमातून करण्यात आला.
त्यामुळे ‘छात्रो की गुंज’मध्ये केवळ राजकीय मुद्द्यांवर चर्चा न होता तरुणांच्या वैयक्तिक आणि सामाजिक प्रश्नांनाही महत्त्व मिळाले.
कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर पुण्यात राजकीय वातावरण तापले
दरम्यान, राहुल गांधी यांच्या कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर पुण्यातील राजकीय वातावरणही काही प्रमाणात तापले होते. कार्यक्रमाला पोलिसांकडून विविध अटींसह परवानगी देण्यात आली होती. मोठ्या संख्येने विद्यार्थी आणि कार्यकर्ते सहभागी होणार असल्याने सुरक्षा व्यवस्था वाढविण्यात आली होती.
कार्यक्रमाच्या पूर्वसंध्येला सीओईपी परिसरात अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद आणि युवक काँग्रेस/एनएसयूआयशी संबंधित कार्यकर्त्यांमध्ये झालेल्या वादामुळेही वातावरण चिघळले. या प्रकरणी पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला. त्यामुळे राहुल गांधींच्या कार्यक्रमाआधीच पुण्यातील विद्यार्थी राजकारणाला वेगळे वळण मिळाले.
राजकारणापेक्षा संवादाला प्राधान्य
विशेष म्हणजे, कार्यक्रमाच्या सुरुवातीलाच आपण येथे राजकारणावर बोलण्यासाठी आलेलो नसल्याचे राहुल गांधी यांनी स्पष्ट केले. त्याऐवजी विद्यार्थ्यांचे प्रश्न ऐकणे, त्यांचे अनुभव समजून घेणे आणि विशेषतः तरुणींना भेडसावणाऱ्या समस्या जाणून घेणे, यावर त्यांनी भर दिला.
एकूणच, ‘छात्रो की गुंज’च्या माध्यमातून पुण्यात राहुल गांधी यांनी तरुणाई, महिला स्वातंत्र्य आणि शिक्षणाच्या प्रश्नांना एकत्र जोडण्याचा प्रयत्न केला. ‘महिला ही देशाची सर्वात मोठी ताकद’ हा संदेश देतानाच ‘पिंजरा तोडा’च्या माध्यमातून महिलांना सामाजिक बंधनांमधून मुक्त होण्याचे आवाहन त्यांनी केले. विद्यार्थिनींच्या थेट प्रश्नांपासून मनुस्मृतीवरील टीकेपर्यंत आणि तरुणांच्या संधींपासून महिला सुरक्षेपर्यंत विविध मुद्द्यांनी पुण्यातील हा संवाद चर्चेचा विषय ठरला.
