पुणे प्रतिनिधी
पुणे पोलीस भरतीमध्ये बनावट कुराश क्रीडा प्रमाणपत्रांचा वापर करून नोकरी मिळविल्याचे प्रकरण आता राज्यव्यापी घोटाळ्याच्या दिशेने सरकले आहे. महाराष्ट्र राज्य कुराश असोसिएशनच्या माध्यमातून २०१६ ते २०२६ या दहा वर्षांच्या कालावधीत एक हजारांहून अधिक बनावट क्रीडा प्रमाणपत्रे वितरित झाल्याचा पोलिसांना संशय आहे. प्रत्यक्षात कोणत्याही स्पर्धेत सहभागी न झालेल्या उमेदवारांना खेळाडू दाखवून प्रमाणपत्रे देण्यात आल्याचा आरोप असून, त्यासाठी उमेदवारांकडून ५० हजारांपासून तब्बल पाच लाख रुपयांपर्यंत रक्कम घेतल्याची माहिती तपासात समोर आली आहे.
या प्रकरणात महाराष्ट्र राज्य कुराश असोसिएशनचे अध्यक्ष अंकुश विठ्ठल नागर आणि सचिव शिवाजी जयवंत साळुंखे यांना यापूर्वीच अटक करण्यात आली आहे. त्यांच्या चौकशीतून या प्रकरणाचे कोल्हापूर कनेक्शन समोर आल्यानंतर ऋती धैर्यशील पुनगावकर आणि धैर्यशील संभाजीराव पुनगावकर या दाम्पत्यालाही पोलिसांनी अटक केली आहे. त्यामुळे या प्रकरणातील अटक केलेल्या आरोपींची संख्या चार झाली आहे.
पुणे पोलीस भरतीतील तपासादरम्यान बनावट कुराश प्रमाणपत्रांचा वापर करून १९ उमेदवारांनी नोकरी मिळविल्याचे उघड झाले आहे. यापैकी दहा उमेदवार प्रशिक्षणासाठीही गेले होते. मात्र, तपास जसजसा पुढे जात आहे तसतशी या घोटाळ्याची व्याप्ती वाढत असल्याचे दिसून येत आहे. राज्यातील अन्य शासकीय आस्थापनांमध्येही अशाच प्रमाणपत्रांच्या आधारे काही उमेदवारांनी नोकरी मिळविल्याची माहिती पोलिसांच्या तपासात समोर आली आहे.
७१ जणांच्या नियुक्त्या संशयाच्या भोवऱ्यात
कुराश प्रमाणपत्राच्या आधारे राज्यभरात एकूण ७१ जणांची नियुक्ती झाल्याची प्राथमिक माहिती पोलिसांच्या हाती लागली आहे. या सर्व उमेदवारांच्या प्रमाणपत्रांची पडताळणी केली जाणार आहे. त्यामुळे ७१ जणांपैकी नेमके किती जणांनी बनावट प्रमाणपत्रांचा आधार घेतला, याचे उत्तर तपास पूर्ण झाल्यानंतरच स्पष्ट होणार आहे.
पुणे पोलीस भरतीत समोर आलेले १९ उमेदवार हे या मोठ्या जाळ्याचा केवळ एक भाग असल्याची शक्यता तपास यंत्रणेकडून व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे राज्यातील विविध भरती प्रक्रियेत कुराश किंवा संबंधित क्रीडा प्रमाणपत्रांचा वापर करणाऱ्या उमेदवारांची कागदपत्रे तपासण्याचे काम सुरू करण्यात आले आहे.
पन्नास हजार ते पाच लाखांचा ‘दर’
बनावट प्रमाणपत्रांसाठी उमेदवारांकडून मोठ्या प्रमाणात पैसे घेतल्याची माहिती चौकशीत समोर आली आहे. उमेदवाराच्या गरजेनुसार आणि प्रमाणपत्राच्या स्वरूपानुसार ५० हजार ते पाच लाख रुपयांपर्यंत व्यवहार झाल्याचा पोलिसांना संशय आहे. प्रत्यक्ष स्पर्धेत सहभागी न झालेल्या उमेदवारांना खेळाडू म्हणून दाखवून प्रमाणपत्रे मिळवून देण्यात आल्याचा आरोप आहे. त्यामुळे या व्यवहारामागे आणखी कोण कोण सहभागी होते, आर्थिक देवाणघेवाण कशी झाली आणि त्यातून किती प्रमाणपत्रे वितरित झाली, याचा तपास केला जात आहे.
पुरावे नष्ट करण्याचाही प्रयत्न?
कोल्हापुरातील पुनगावकर दाम्पत्याने मूळ आरोपींना मदत करताना काही कागदपत्रे आणि पुरावे नष्ट करण्याचा प्रयत्न केल्याचा पोलिसांचा आरोप आहे. या दाम्पत्याच्या चौकशीतून बनावट प्रमाणपत्रांच्या निर्मिती आणि वितरणाचे आणखी धागेदोरे हाती लागण्याची शक्यता आहे. संबंधित अकॅडमीच्या माध्यमातून हे जाळे किती वर्षांपासून आणि किती व्यापक स्वरूपात सुरू होते, याचाही तपास करण्यात येत आहे.
राज्यभर पोलिसांची पथके
पुणे पोलीस भरतीतील गैरप्रकार समोर आल्यानंतर तपासाचा विस्तार राज्यभर करण्यात आला आहे. विविध ठिकाणी पोलिसांची पथके रवाना झाली असून, संशयित प्रमाणपत्रे आणि नियुक्त्यांची पडताळणी सुरू आहे. ७१ जणांच्या कागदपत्रांची तपासणी केली जात असून, त्यामध्ये प्रमाणपत्राची सत्यता, संबंधित स्पर्धेतील सहभाग, प्रमाणपत्र जारी करण्याची प्रक्रिया आणि नियुक्तीसाठी त्याचा झालेला वापर याची तपासणी केली जाणार आहे.
२०१६ ते २०२६ या कालावधीत एक हजारांहून अधिक प्रमाणपत्रे संशयाच्या भोवऱ्यात असल्याने या प्रकरणाचा तपास केवळ पुणे पोलीस भरतीपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. या प्रमाणपत्रांच्या आधारे आणखी किती उमेदवारांनी विविध शासकीय सेवांमध्ये प्रवेश मिळविला, याचा शोध आता घेतला जात आहे. त्यामुळे पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर या प्रकरणातील आरोपींची आणि संशयित नियुक्त्यांची संख्या आणखी वाढते का, याकडे लक्ष लागले आहे.
प्राथमिक तपासातील महत्त्वाचे आकडे : २०१६ ते २०२६ या काळात एक हजारांहून अधिक संशयित प्रमाणपत्रे, प्रमाणपत्रासाठी ५० हजार ते पाच लाख रुपयांपर्यंतचा कथित व्यवहार, पुणे पोलीस भरतीतील १९ उमेदवार आणि राज्यभरात कुराश प्रमाणपत्राच्या आधारे नियुक्त झाल्याची माहिती असलेले ७१ जण. त्यामुळे या घोटाळ्याची खरी व्याप्ती तपास पूर्ण झाल्यानंतरच स्पष्ट होणार आहे.

