पुणे प्रतिनिधी
काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्या ‘छात्रों की गूंज’ या विद्यार्थी संवाद कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर पुण्यातील राजकीय वातावरण चांगलेच तापले आहे. कार्यक्रमाच्या पूर्वसंध्येला शिवाजीनगर येथील सीओईपी तंत्रज्ञान विद्यापीठाच्या परिसरात अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (ABVP) आणि काँग्रेसशी संबंधित विद्यार्थी व युवक कार्यकर्त्यांमध्ये वादानंतर हाणामारी झाल्याची घटना घडली. या घटनेनंतर शिवाजीनगर पोलिसांनी युवक काँग्रेस आणि एनएसयूआयशी संबंधित सुमारे ५० ते ६० कार्यकर्त्यांविरोधात गुन्हा दाखल केला आहे.
या घटनेमुळे राहुल गांधी यांच्या पुणे दौऱ्याला सुरुवात होण्यापूर्वीच काँग्रेस आणि भाजपशी संबंधित विद्यार्थी संघटनांमध्ये आरोप-प्रत्यारोपांची ठिणगी पडली आहे. पोलिसांनी परिस्थिती नियंत्रणात आणत परिसरात अतिरिक्त बंदोबस्त तैनात केला आहे. कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर पुण्यात मोठा पोलीस बंदोबस्त ठेवण्यात आला असून सुमारे एक हजार पोलीस कर्मचारी, त्यात सुमारे ४०० महिला पोलीस कर्मचारी तैनात करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे.
वादाची सुरुवात नेमकी कशावरून?
उपलब्ध माहितीनुसार, सीओईपीच्या वसतिगृह परिसरात ABVP आणि NSUIशी संबंधित कार्यकर्त्यांमध्ये सुरुवातीला शाब्दिक वाद झाला. त्यानंतर वादाचे रूपांतर धक्काबुक्की आणि हाणामारीत झाले. काही वृत्तांनुसार, सोशल मीडिया/व्हॉट्सॲप स्टेटसवरूनही वादाला सुरुवात झाल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र, घटनेचे नेमके कारण आणि दोन्ही बाजूंकडून झालेल्या कथित मारहाणीबाबत पोलिसांकडून तपास सुरू आहे.
घटनेनंतर काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते विजय वडेट्टीवार यांच्यासह पक्षाचे काही नेते घटनास्थळी पोहोचले. त्यामुळे परिसरातील वातावरण आणखी तणावपूर्ण झाले. दुसरीकडे ABVPकडूनही काँग्रेसवर गंभीर आरोप करण्यात आले आहेत.
५० ते ६० कार्यकर्त्यांवर गुन्हा
ABVPच्या तक्रारीनंतर शिवाजीनगर पोलिसांनी काँग्रेसशी संबंधित कार्यकर्त्यांविरोधात गुन्हा दाखल केला. पोलिसांनी भारतीय न्याय संहितेतील कलम ११५(२), १८९(१), १८९(२), १९१(२), ३५१(१), ३५२ तसेच महाराष्ट्र पोलीस कायद्याच्या कलम ३७(३) आणि १३५ अंतर्गत कारवाई केल्याचे वृत्त आहे. तक्रारीत काही कार्यकर्त्यांची नावे असून त्यांच्यासह युवक काँग्रेस आणि NSUIशी संबंधित सुमारे ५० ते ६० जणांचा समावेश असल्याचे समोर आले आहे.
या कारवाईनंतर काँग्रेसकडून पोलिसांच्या भूमिकेवर प्रश्न उपस्थित होण्याची शक्यता आहे. दरम्यान, या प्रकरणाचा तपास सुरू असून घटनेतील सर्व बाजूंची चौकशी करून पुढील कारवाई केली जाणार असल्याचे पोलिसांकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.
‘विद्यार्थ्यांना पैसे देऊन कार्यक्रमाला आणले’- नवनाथ बन यांचा आरोप
या संपूर्ण वादाला आता राजकीय रंग चढला आहे. भाजपचे मुख्य प्रवक्ते नवनाथ बन यांनी काँग्रेसच्या ‘छात्रों की गूंज’ कार्यक्रमावरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. विद्यार्थ्यांना पैसे देऊन कार्यक्रमाला आणले जात असल्याचा आरोप त्यांनी केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, विद्यार्थ्यांना प्रत्येकी सुमारे तीन ते साडेतीन हजार रुपये देऊन कार्यक्रमासाठी आणले जात असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
मात्र, विद्यार्थ्यांना पैसे देण्यात येत असल्याचा हा आरोप भाजपच्या नेत्यांकडून करण्यात आलेला राजकीय दावा असून, त्याची स्वतंत्र अधिकृत पुष्टी उपलब्ध वृत्तांमध्ये झालेली नाही. त्यामुळे हा दावा आरोप म्हणूनच पाहणे महत्त्वाचे आहे.
नवनाथ बन हे भाजपचे महाराष्ट्रातील प्रमुख प्रवक्ते असून पक्षाची आक्रमक भूमिका माध्यमांसमोर मांडण्यासाठी ते ओळखले जातात.
सपकाळांचा भाजपवर पलटवार
महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेसचे अध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ यांनी या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर भाजपवर जोरदार टीका केली. पुण्यातील शिक्षणव्यवस्था, विद्यार्थ्यांच्या सुविधा आणि त्यांच्या प्रश्नांवर चर्चा करण्यासाठी ‘छात्रों की गूंज’ कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला असून, विद्यार्थ्यांचा आवाज दाबण्याचा प्रयत्न केला जाऊ नये, अशी काँग्रेसची भूमिका आहे.
सपकाळ यांनी यापूर्वीही या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने भाजपवर टीका केली आहे. पुण्यात शिक्षणाच्या दर्जाबाबत आणि सुविधांबाबत विद्यार्थ्यांमध्ये असंतोष असल्याचे त्यांनी म्हटले होते.
वडेट्टीवारांचा संतप्त सवाल
दरम्यान, काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते विजय वडेट्टीवार यांनीही भाजपवर जोरदार हल्लाबोल केला. विद्यार्थ्यांच्या कार्यक्रमाला विरोध करण्यामागे नेमका कोणाचा हात आहे, असा सवाल उपस्थित करत त्यांनी भाजपवर गंभीर आरोप केले.
“देशाला माहिती आहे की हे कटकारस्थान कोण करतंय. थोडी जरी लाज, शरम बाळगा. देश विकून खाल्ला,” अशा तीव्र शब्दांत वडेट्टीवार यांनी प्रतिक्रिया दिल्याचे समोर आले आहे.
वडेट्टीवार यांनी सीओईपी परिसरातील घटनेत ABVP कार्यकर्त्यांकडून विद्यार्थिनींना धमकावल्याचा आरोपही केला आहे. मात्र, या आरोपांची स्वतंत्र पोलिसीय पुष्टी अद्याप झालेली नाही.
‘छात्रों की गूंज’चा उद्देश काय?
राहुल गांधी यांच्या संकल्पनेतील ‘छात्रों की गूंज’ अभियानाचा उद्देश विद्यार्थ्यांशी संवाद साधणे आणि शिक्षण क्षेत्रातील प्रश्नांना राजकीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आणणे हा असल्याचे काँग्रेसकडून सांगण्यात आले आहे. या अभियानाची सुरुवात १७ जून रोजी राजस्थानातील कोटा येथून झाली होती. त्यानंतर देहरादून आणि प्रयागराज येथे कार्यक्रम झाले असून पुण्यातील कार्यक्रम हा अभियानाचा पुढील टप्पा आहे.
यंदाच्या पुणे कार्यक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे हा कार्यक्रम विशेषतः विद्यार्थिनींसाठी आयोजित करण्यात आला आहे. राहुल गांधी यांनी २२ ऑगस्ट रोजी पुण्यातील कार्यक्रमात मुली आणि तरुणींच्या प्रश्नांवर संवाद साधला जाणार असल्याचे जाहीर केले होते.
कार्यक्रमाआधीच राजकीय ‘गूंज’
एकीकडे काँग्रेस विद्यार्थ्यांचे प्रश्न, शिक्षण, आर्थिक अडचणी आणि महिलांशी संबंधित मुद्दे उपस्थित करण्याचा दावा करत आहे; तर दुसरीकडे भाजपकडून कार्यक्रमाच्या आयोजनावर आणि त्यासाठी विद्यार्थ्यांच्या सहभागावर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. त्यातच कार्यक्रमाच्या पूर्वसंध्येला ABVP-NSUI कार्यकर्त्यांमध्ये झालेल्या राड्यामुळे वातावरण आणखी तापले आहे.
पोलिसांनी कायदा-सुव्यवस्था राखण्यासाठी मोठा बंदोबस्त तैनात केला असला, तरी या घटनेचे राजकीय पडसाद उमटण्याची शक्यता आहे. विशेष म्हणजे, एका बाजूला काँग्रेसकडून ‘विद्यार्थ्यांचा आवाज’ बुलंद करण्याचा दावा केला जात असताना दुसऱ्या बाजूला विद्यार्थी संघटनांमधील संघर्ष आणि गुन्हे दाखल होण्याची घटना घडल्याने ‘छात्रों की गूंज’ कार्यक्रमापेक्षा त्याच्या आधी झालेला राजकीय संघर्षच चर्चेचा विषय ठरला आहे.
आता या प्रकरणातील पोलिस तपासातून प्रत्यक्ष वाद नेमका कशामुळे झाला, कोणाकडून कायदा हातात घेण्यात आला आणि दोन्ही बाजूंची भूमिका काय होती, हे स्पष्ट होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. तसेच विद्यार्थ्यांना पैसे देऊन कार्यक्रमाला आणल्याचा भाजपचा आरोप काँग्रेसकडून कशा प्रकारे खोडून काढला जातो, याकडेही राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
