नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
स्वातंत्र्य दिनाच्या पूर्वसंध्येला केंद्रीय गृह मंत्रालयाने शुक्रवारी (१४ ऑगस्ट) शौर्य आणि सेवा पदकांची घोषणा केली. देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेसाठी उल्लेखनीय कामगिरी बजावणाऱ्या केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलांमधील अधिकारी आणि जवानांचा या पदकांद्वारे गौरव करण्यात आला आहे. यंदा केंद्रीय राखीव पोलीस दलाला (सीआरपीएफ) सर्वाधिक ८६ पदके मिळाली आहेत.
सुमारे ३ लाख २५ हजार जवानांचे संख्याबळ असलेल्या सीआरपीएफला २४ शौर्य पदके, विशिष्ट सेवेसाठी ५ राष्ट्रपती पदके (PSM) आणि उल्लेखनीय सेवेसाठी ५७ पदके मिळाली आहेत. जम्मू-काश्मीरमधील दहशतवादविरोधी कारवाया तसेच मणिपूरमधील बंडखोरांविरोधातील कारवायांमध्ये दाखविलेल्या असामान्य शौर्याची या पदकांसाठी विशेष दखल घेण्यात आली आहे.
जम्मू-काश्मीर आणि मणिपूरमधील कारवायांचा गौरव
२०२४ मध्ये जम्मू-काश्मीरमध्ये करण्यात आलेल्या दोन दहशतवादविरोधी कारवाया आणि मणिपूरमध्ये बंडखोरांविरोधात राबविण्यात आलेल्या एका महत्त्वपूर्ण कारवाईत सीआरपीएफच्या जवानांनी बजावलेल्या धाडसी भूमिकेसाठी २४ शौर्य पदके प्रदान करण्यात आली आहेत. प्रतिकूल परिस्थितीत दहशतवाद्यांचा आणि सशस्त्र बंडखोरांचा सामना करताना जवानांनी दाखविलेल्या धैर्याची या पुरस्कारांद्वारे दखल घेण्यात आली आहे.
सीआरपीएफला संरक्षण मंत्रालयाकडून प्रदान करण्यात येणाऱ्या काही शौर्य पदकांचाही लाभ मिळण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे या दलाच्या पदकांची संख्या आणखी वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
डीआयजी एम. दिनकरन यांचा विशेष सन्मान
सीआरपीएफचे उपमहानिरीक्षक एम. दिनकरन यांना दीर्घ आणि उल्लेखनीय सेवेसाठी राष्ट्रपती पोलीस पदकाने (PSM) सन्मानित करण्यात आले आहे. तीन दशकांहून अधिक काळ निमलष्करी दलात सेवा बजावलेल्या दिनकरन यांनी विविध संवेदनशील आणि आव्हानात्मक जबाबदाऱ्या पार पाडल्या आहेत.
दिनकरन यांनी यापूर्वी विशेष पोलीस दलातही सेवा केली आहे. नक्षलविरोधी कारवायांदरम्यान त्यांनी तुकड्यांचे नेतृत्व केले. त्याचबरोबर सीआरपीएफच्या गुप्तचर विभागासह व्हीआयपी सुरक्षा व्यवस्थेची जबाबदारीही त्यांनी सांभाळली आहे. सध्या ते चेन्नईतील आवडी येथील सीआरपीएफ भरती प्रशिक्षण केंद्राचे प्रमुख म्हणून कार्यरत आहेत.
प्रामाणिक समर्पण, उत्कृष्ट व्यावसायिक कामगिरी, दीर्घ सेवा आणि संवेदनशील जबाबदाऱ्या प्रभावीपणे पार पाडल्याबद्दल दिनकरन यांना हा सन्मान देण्यात आला आहे.
अंतर्गत सुरक्षेची महत्त्वाची जबाबदारी
सीआरपीएफ हे देशातील प्रमुख अंतर्गत सुरक्षा दल मानले जाते. नक्षलवादग्रस्त भागांमध्ये कारवाया, जम्मू-काश्मीरमध्ये दहशतवादविरोधी अभियान आणि ईशान्य भारतातील बंडखोरीविरोधी मोहिमांमध्ये सीआरपीएफची महत्त्वाची भूमिका आहे.
याशिवाय निवडणुका, संवेदनशील भागांतील कायदा-सुव्यवस्था, महत्त्वाच्या व्यक्तींची सुरक्षा आणि विविध राष्ट्रीय सुरक्षेशी संबंधित मोहिमांमध्येही या दलाची मोठी जबाबदारी असते. त्यामुळे सीआरपीएफच्या जवानांना मिळालेल्या या पदकांना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
इतर केंद्रीय दलांचाही गौरव
सीआरपीएफबरोबरच इतर केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलांतील अधिकारी आणि जवानांचाही पदकांनी गौरव करण्यात आला आहे. सीमा सुरक्षा दलाला (बीएसएफ) शौर्य व सेवा श्रेणीतील पदकांचा सन्मान मिळाला असून, केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलांतील इतर घटकांनाही एकूण २० पदके प्रदान करण्यात आली आहेत. विविध दलांना मिळालेल्या सेवा पदकांमुळे देशाच्या सुरक्षाव्यवस्थेत प्रत्यक्ष योगदान देणाऱ्या अधिकारी आणि जवानांच्या कामगिरीला राष्ट्रीय स्तरावर मान्यता मिळाली आहे.
स्वातंत्र्य दिनाच्या पूर्वसंध्येला जाहीर झालेल्या या पदकांमुळे देशाच्या सुरक्षेसाठी प्रतिकूल परिस्थितीत कर्तव्य बजावणाऱ्या जवानांच्या शौर्याला आणि समर्पणाला सलाम करण्यात आला आहे.
