नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
स्वातंत्र्यदिनाच्या पूर्वसंध्येला राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी शुक्रवारी देशवासीयांना संबोधित करताना भारताच्या स्वातंत्र्योत्तर वाटचालीचा आढावा घेतला. देशाच्या स्वातंत्र्याच्या ८०व्या वर्षाच्या प्रारंभानिमित्त नागरिकांना शुभेच्छा देताना त्यांनी भारताच्या एकतेपासून आधुनिक विकासापर्यंत विविध क्षेत्रांतील प्रगतीचा गौरव केला. त्याचवेळी दहशतवादाच्या मुद्द्यावर भारताची भूमिका स्पष्ट करताना, दहशतवाद्यांना आणि त्यांना पाठिंबा देणाऱ्यांना त्यांच्या कृत्याची किंमत मोजावीच लागेल, असा ठाम इशारा त्यांनी दिला.
राष्ट्रपतींनी आपल्या भाषणात ‘ऑपरेशन सिंदूर’चा विशेष उल्लेख केला. दहशतवादी नेटवर्कविरोधात भारतीय सशस्त्र दलांनी केलेली कारवाई ही देशाच्या सामर्थ्याची आणि सज्जतेची प्रचिती देणारी असल्याचे त्यांनी नमूद केले. दहशतवादाचा सामना करण्यासाठी भारताची भूमिका आता अधिक ठाम झाली असून, देशाच्या सुरक्षेला आव्हान देणाऱ्यांना योग्य प्रत्युत्तर दिले जाईल, असा स्पष्ट संदेश त्यांच्या भाषणातून देण्यात आला.
दहशतवाद्यांना स्पष्ट इशारा
“भारत शांततेवर विश्वास ठेवतो; मात्र दहशतवादाला कोणत्याही परिस्थितीत थारा दिला जाणार नाही,” या भूमिकेचा पुनरुच्चार करत राष्ट्रपतींनी दहशतवाद्यांना आणि त्यांच्या समर्थकांना कठोर इशारा दिला. दहशतवादी कुठेही लपले असले, तरी त्यांना त्यांच्या कृत्याची किंमत मोजावी लागेल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
दहशतवादाला आश्रय देणाऱ्या देशासोबत सिंधु जलसंधी निलंबित करण्याचा निर्णय राष्ट्रीय हिताच्या दृष्टीने महत्त्वाचा असल्याचेही राष्ट्रपतींनी सांगितले. विशेषतः देशातील शेतकरी आणि भारताच्या राष्ट्रीय हिताचा विचार करता हा निर्णय निर्णायक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
सरदार पटेलांच्या योगदानाचा गौरव
स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर भारतासमोर देशातील विविध संस्थानांचे एकत्रीकरण करण्याचे मोठे आव्हान होते. सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी हे आव्हान समर्थपणे पेलत भारताच्या एकतेचा भक्कम पाया घातला. आज त्याच एकतेच्या बळावर भारत आधुनिक, सक्षम आणि आत्मविश्वासपूर्ण राष्ट्र म्हणून जगासमोर उभा असल्याचे राष्ट्रपतींनी सांगितले.
देशाची एकता आणि अखंडता ही भारताच्या प्रगतीची सर्वात मोठी ताकद असून, पुढील काळातही प्रत्येक नागरिकाने या मूल्यांचे जतन करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
नक्षलवादाविरोधातील लढ्याला यश
भारताला नक्षलवादमुक्त करण्याच्या दिशेने झालेली प्रगती ही देशासाठी महत्त्वाची उपलब्धी असल्याचे राष्ट्रपतींनी सांगितले. बस्तर परिसरात विकासकामांना वेग आला असून, स्थानिक संस्कृती, नागरिकांचा सहभाग आणि विकास यांचा समतोल साधण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
विकासाचा लाभ देशाच्या दुर्गम भागातील नागरिकांपर्यंत पोहोचवणे आणि त्यांना मुख्य प्रवाहाशी जोडणे ही केंद्र सरकारची महत्त्वाची प्राथमिकता असल्याचे त्यांच्या भाषणातून स्पष्ट झाले.
अर्थव्यवस्था मजबूत; जगाच्या सरासरीपेक्षा अधिक विकासदराचा अंदाज
जगभरात आर्थिक अस्थिरतेचे वातावरण असतानाही भारतीय अर्थव्यवस्था मजबूतपणे उभी असल्याचे राष्ट्रपतींनी सांगितले. जागतिक अर्थव्यवस्थेतील आव्हानांदरम्यान भारताचा आर्थिक विकासदर जागतिक सरासरीच्या तुलनेत दुपटीहून अधिक राहण्याचा अंदाज असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
भारताची अर्थव्यवस्था केवळ वेगाने वाढत नाही, तर तिचा लाभ समाजातील सर्व घटकांपर्यंत पोहोचविण्याचे प्रयत्नही सुरू असल्याचे त्यांनी सांगितले.
डिजिटल भारताची जगभरात दखल
भारताच्या डिजिटल परिवर्तनाचा उल्लेख करताना राष्ट्रपतींनी देशाने या क्षेत्रात मिळवलेल्या यशाचे कौतुक केले. जगभरात होणाऱ्या रिअल-टाइम डिजिटल व्यवहारांपैकी निम्म्याहून अधिक व्यवहार भारतात होत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
डिजिटल तंत्रज्ञानामुळे सामान्य नागरिकांच्या जीवनात मोठा बदल झाला असून, आर्थिक व्यवहारांपासून सरकारी सेवांपर्यंत अनेक सुविधा अधिक सुलभ झाल्या आहेत. डिजिटल भारत ही केवळ तंत्रज्ञानाची क्रांती नसून सर्वसामान्यांच्या सक्षमीकरणाचे माध्यम बनत असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
२५ कोटींहून अधिक नागरिक गरिबीतून बाहेर
गेल्या दशकात २५ कोटींपेक्षा अधिक नागरिक गरिबीतून बाहेर आले असल्याचे राष्ट्रपतींनी सांगितले. विकासाचा लाभ समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचविण्यासाठी सुरू असलेल्या विविध योजनांचा त्यांनी उल्लेख केला.
८० कोटींपेक्षा अधिक नागरिकांना मोफत धान्य योजनेच्या माध्यमातून अन्नसुरक्षा मिळत असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. सामाजिक सुरक्षा आणि कल्याणकारी योजनांमुळे गरजू नागरिकांना आधार मिळत असल्याचे राष्ट्रपतींनी सांगितले.
विद्यार्थी आणि तरुण देशाचे भविष्यातील शिल्पकार
भारताच्या भविष्यातील विकासात तरुणांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे राष्ट्रपती मुर्मू यांनी स्पष्ट केले. देशातील विद्यार्थी हे उद्याच्या भारताचे शिल्पकार आहेत. त्यामुळे शिक्षण, कौशल्यविकास, संशोधन आणि नवोन्मेष यांना प्राधान्य देणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी सांगितले.
भारताला विकसित राष्ट्र बनविण्याच्या प्रवासात तरुण पिढी निर्णायक भूमिका बजावणार असून, त्यांना योग्य संधी आणि शिक्षण उपलब्ध करून देणे ही देशाची सामूहिक जबाबदारी असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
जवान, पोलीस आणि भारतीयांचे कौतुक
भाषणाच्या अखेरीस राष्ट्रपतींनी देशाच्या सुरक्षेसाठी अहोरात्र कार्यरत असलेल्या तिन्ही सैन्यदलांतील जवान, सशस्त्र पोलीस दल आणि पोलीस कर्मचाऱ्यांच्या कर्तव्यनिष्ठेचे विशेष कौतुक केले. देशाच्या सीमा सुरक्षित ठेवण्याबरोबरच अंतर्गत सुरक्षेसाठी योगदान देणाऱ्या सुरक्षा दलांचे राष्ट्रपतींनी आभार मानले.
जगभरात भारताचा मान-सन्मान वाढविणाऱ्या भारतीय नागरिकांचे तसेच परदेशातील भारतीय दूतावासांमध्ये कार्यरत असलेल्या कर्मचाऱ्यांचेही त्यांनी अभिनंदन केले.
स्वातंत्र्याचा अमृत वारसा आणि विकसित भारताचे स्वप्न या दोन्हींचा संगम साधत भारताने पुढील वाटचाल करावी, असा संदेश राष्ट्रपतींच्या स्वातंत्र्यदिनाच्या पूर्वसंध्येच्या संबोधनातून मिळाला. देशाची एकता, राष्ट्रीय सुरक्षा, आर्थिक प्रगती, डिजिटल परिवर्तन आणि सर्वसमावेशक विकास या पंचसूत्रीवर भारताच्या भविष्यातील वाटचालीचा भर राहणार असल्याचे त्यांच्या भाषणातून अधोरेखित झाले.
