नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी राजधानी दिल्लीत विद्यार्थ्यांच्या विविध मागण्यांसाठी काढण्यात आलेल्या आंदोलनाला हिंसक वळण लागल्याचा दावा करण्यात येत आहे. आंदोलनकर्त्यांना रोखण्यासाठी पोलिसांनी केलेल्या कारवाईदरम्यान एका मराठी तरुणाला अनेक पोलिसांनी घेरून मारहाण केल्याचा कथित व्हिडिओ सोशल मीडियावर प्रचंड व्हायरल झाला असून, त्या तरुणाने प्रसारमाध्यमांसमोर आपबीती सांगत गंभीर आरोप केले आहेत. या घटनेमुळे दिल्ली पोलिसांच्या कारवाईवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत असून, लोकशाहीतील शांततापूर्ण आंदोलनाच्या अधिकारावरही नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.
नागपूरहून दिल्लीत विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांसाठी आलेल्या या तरुणाने दावा केला की, तो आंदोलनादरम्यान कोणतीही हिंसक कृती करत नव्हता. तरीही 15 ते 20 पोलिसांनी त्याला घेरले आणि बेदम मारहाण केली. या कथित घटनेचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर वेगाने व्हायरल होत असून देशभरातून त्यावर तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत.
“मी एकटाच होतो… तरी 15-20 पोलिसांनी मारहाण केली”
प्रसारमाध्यमांशी बोलताना आंदोलकाने सांगितले की, “मी त्या ठिकाणी पूर्णपणे एकटाच उभा होतो. माझ्या भोवती 15 ते 20 पोलीस जमा झाले. त्यांच्यामध्ये एक महिला पोलीसही होती. काही पोलीस ‘याला पकडा’ असे ओरडत होते. त्यानंतर त्यांनी मला ढकलले, लाठ्यांनी मारहाण केली. मी कोणताही प्रतिकार केला नाही, कोणावर हात उचलला नाही. तरी माझ्यावर इतका बलप्रयोग करण्यात आला.”
त्याच्या या दाव्यामुळे पोलिसांनी आवश्यकतेपेक्षा अधिक बळाचा वापर केला का, असा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे. मात्र, या आरोपांबाबत दिल्ली पोलिसांची अधिकृत प्रतिक्रिया अद्याप समोर आलेली नाही.
“मारू नका… थेट गोळीच घाला!”
मारहाण सुरू असताना आपण अक्षरशः हतबल झालो होतो, असे सांगताना आंदोलक भावूक झाला. “मी पोलिसांना म्हणालो, मला अशा प्रकारे मारू नका… थेट गोळीच घाला. पण शांततेच्या मार्गाने आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर असा अत्याचार होऊ नये,” असे त्याने सांगितले.
त्याच्या या वक्तव्याचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात शेअर होत असून अनेकांनी पोलिसांच्या कारवाईवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. तर काहींनी पोलिसांनाही कायदा-सुव्यवस्था राखण्याची जबाबदारी असल्याची भूमिका मांडली आहे.
“विद्यार्थ्यांसाठी घर सोडून आलो”
नागपूरचा असल्याचे सांगणाऱ्या या तरुणाने आपण कोणत्याही राजकीय फायद्यासाठी नव्हे, तर विद्यार्थ्यांच्या भविष्यासाठी दिल्लीत आलो असल्याचे स्पष्ट केले.
“मी घर सोडून हजारो किलोमीटर प्रवास करून दिल्लीत आलो. माझा कोणताही वैयक्तिक स्वार्थ नाही. फक्त पैसे कमावून समाज बदलत नाही. विद्यार्थ्यांना न्याय मिळावा, परीक्षा व्यवस्थेत पारदर्शकता यावी आणि शिक्षणव्यवस्थेतील गैरप्रकार थांबावेत, यासाठी आम्ही आंदोलन करत होतो,” असे तो म्हणाला.
त्याने आंदोलनात सहभागी झालेले बहुतांश विद्यार्थी आणि तरुण हे सर्वसामान्य कुटुंबांतील असल्याचेही सांगितले.
आंदोलनाची नेमकी पार्श्वभूमी काय?
आयोजकांच्या म्हणण्यानुसार, वैद्यकीय प्रवेश परीक्षांतील कथित गैरव्यवहार, परीक्षा प्रक्रियेतील पारदर्शकतेचा अभाव, विद्यार्थ्यांना न्याय मिळावा आणि शिक्षण व्यवस्थेत व्यापक सुधारणा व्हाव्यात, या प्रमुख मागण्यांसाठी हा मोर्चा काढण्यात आला होता. यासोबतच केंद्रीय शिक्षणमंत्र्यांच्या राजीनाम्याचीही मागणी करण्यात आली.
मोर्चात देशभरातील विद्यार्थी, तरुण आणि विविध सामाजिक संघटनांचे कार्यकर्ते सहभागी झाल्याचा दावा आयोजकांनी केला आहे.
पोलिसांची कारवाई चर्चेत
आंदोलन संसदेकडे जात असताना पोलिसांनी आंदोलकांना अडवण्याचा प्रयत्न केला. त्यानंतर धक्काबुक्की झाल्याचे, तसेच लाठीचार्ज आणि अश्रुधूराचा वापर करण्यात आल्याचे आंदोलनकर्त्यांचे म्हणणे आहे. या कारवाईदरम्यान अनेक आंदोलकांना ताब्यात घेण्यात आल्याच्याही बातम्या समोर आल्या आहेत.
या पार्श्वभूमीवर व्हायरल झालेल्या मराठी आंदोलकाच्या कथित मारहाणीच्या व्हिडिओने संपूर्ण घटनेला नवे वळण दिले आहे.
स्वतंत्र चौकशीची मागणी
या संपूर्ण प्रकरणाची स्वतंत्र आणि निष्पक्ष चौकशी करण्याची मागणी संबंधित आंदोलकाने केली आहे.
“मी कोणतीही हिंसा केली नाही. तरी माझ्यावर बलप्रयोग करण्यात आला. या घटनेत सहभागी असलेल्या पोलिसांची चौकशी करून दोषींवर कारवाई व्हावी,” अशी मागणी त्याने केली.
दरम्यान, सोशल मीडियावर या घटनेवर तीव्र प्रतिक्रिया उमटत असल्या तरी या प्रकरणातील अनेक आरोप हे संबंधित आंदोलकाच्या दाव्यावर आधारित आहेत. या दाव्यांची अधिकृत पुष्टी अद्याप झालेली नाही. त्यामुळे दिल्ली पोलिसांचे अधिकृत स्पष्टीकरण आणि चौकशी अहवाल समोर आल्यानंतरच संपूर्ण घटनेचे स्पष्ट चित्र समोर येणार आहे.
