नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
जम्मू-काश्मीरमधील पहलगाम येथे झालेल्या भीषण दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारताने राबविलेल्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’ मोहिमेत देशासाठी सर्वोच्च बलिदान देणाऱ्या सहा जवानांची नावे तब्बल १३ महिन्यांनंतर केंद्र सरकारने प्रथमच अधिकृतपणे जाहीर केली आहेत. या शहीद जवानांची नावे आता नवी दिल्लीतील राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाच्या ‘त्याग चक्रा’वर कायमस्वरूपी कोरली जाणार असून, देशासाठी प्राणार्पण करणाऱ्या वीरांच्या स्मृतींना हा सर्वोच्च राष्ट्रीय सन्मान मानला जातो.
सरकारने जाहीर केलेल्या यादीत भारतीय लष्कराच्या पाच आणि भारतीय हवाई दलाच्या एका जवानाचा समावेश आहे. २०२५ मध्ये विविध लष्करी कारवायांमध्ये हौतात्म्य पत्करलेल्या जवानांच्या अधिकृत यादीसोबतच ऑपरेशन सिंदूरमधील शहीद सैनिकांची नावेही प्रसिद्ध करण्यात आली आहेत.
पहलगाम हल्ल्यानंतर भारताची निर्णायक कारवाई
२२ एप्रिल २०२५ रोजी जम्मू-काश्मीरमधील पहलगामच्या बैसरण व्हॅलीमध्ये दहशतवाद्यांनी पर्यटकांवर अंधाधुंद गोळीबार केला होता. या अमानुष हल्ल्यात २६ जणांचा मृत्यू झाला. मृतांमध्ये २५ भारतीय नागरिक आणि एका नेपाळी पर्यटकाचा समावेश होता. या घटनेने संपूर्ण देश हादरला होता आणि दहशतवादाविरोधात कठोर कारवाईची मागणी जोर धरू लागली होती.
या पार्श्वभूमीवर भारताने ७ मे २०२५ रोजी ‘ऑपरेशन सिंदूर’ अंतर्गत पाकिस्तान आणि पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमधील दहशतवादी तळांवर अचूक हवाई हल्ले चढवले. या कारवाईनंतर दोन्ही देशांमध्ये सीमावर्ती भागात हवाई संघर्ष, ड्रोन हल्ले आणि तोफगोळ्यांचा मारा सुरू झाला. सुमारे तीन दिवस चाललेल्या या तणावपूर्ण परिस्थितीनंतर १० मे रोजी भारताने मोहिमेचे उद्दिष्ट पूर्ण झाल्याचे जाहीर करत ऑपरेशन सिंदूर स्थगित करण्यात आल्याची घोषणा केली.
मात्र, या संपूर्ण लष्करी कारवाईदरम्यान सहा भारतीय जवानांनी सर्वोच्च बलिदान दिले होते.
राष्ट्रीय युद्ध स्मारकावर अमर होणार शौर्यगाथा
नवी दिल्लीतील राष्ट्रीय युद्ध स्मारकातील ‘त्याग चक्र’ हे देशासाठी प्राणार्पण करणाऱ्या सैनिकांना समर्पित आहे. ग्रॅनाइटच्या १६ गोलाकार भिंतींवर स्वातंत्र्यानंतर देशासाठी सर्वोच्च बलिदान देणाऱ्या प्रत्येक सैनिकाचे नाव, पद आणि संबंधित युनिटची नोंद करण्यात आली आहे.
आता ऑपरेशन सिंदूरमधील सहाही शहीद जवानांची नावे या स्मारकावर कायमस्वरूपी कोरली जाणार असून, त्यांच्या शौर्याची नोंद देशाच्या लष्करी इतिहासात अधिकृतपणे अमर होणार आहे.
शौर्याला राष्ट्राचा सलाम; वीरता पुरस्काराने गौरव
ऑपरेशन सिंदूरमध्ये शौर्याने लढताना हौतात्म्य पत्करलेल्या रायफलमन सुनील कुमार यांना मरणोत्तर ‘वीर चक्र’ प्रदान करण्यात आले आहे. तसेच भारतीय हवाई दलाचे सार्जंट सुरेंद्र कुमार यांना ‘वायुसेना पदक’ देऊन गौरविण्यात आले आहे.
८ जून रोजी राष्ट्रपती भवन येथे झालेल्या संरक्षण अलंकरण समारंभात राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते रायफलमन सुनील कुमार यांना मरणोत्तर वीर चक्र बहाल करण्यात आले. त्यांचा हा सन्मान त्यांच्या आई-वडिलांनी स्वीकारला.
ऑपरेशन सिंदूरमधील शहीद जवान
– सुभेदार मेजर पवन कुमार
– रायफलमन सुनील कुमार
– लान्स नायक दिनेश कुमार
– अग्निवीर मुरली नाईक
– हवालदार सुनील कुमार सिंह
– भारतीय हवाई दलाचे सार्जंट सुरेंद्र कुमार
ऑपरेशन सिंदूरमधील या सहा शूर जवानांची नावे अधिकृतपणे जाहीर झाल्याने त्यांच्या बलिदानाला राष्ट्रीय पातळीवर औपचारिक मान्यता मिळाली आहे. राष्ट्रीय युद्ध स्मारकावर त्यांची नावे कोरली गेल्यानंतर भावी पिढ्यांनाही त्यांच्या अदम्य शौर्याची आणि राष्ट्रनिष्ठेची प्रेरणा मिळत राहणार आहे.
