नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
नीट पेपरफुटी प्रकरणावरून केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी कॉक्रोच जनता पार्टीने शुक्रवारी दिल्लीतील जंतर-मंतर येथे आंदोलन छेडले. आंदोलनादरम्यान पक्षाचे संस्थापक अभिजीत दिपके यांनी शिक्षणमंत्र्यांना पदाचा राजीनामा देण्यासाठी सुरुवातीला सायंकाळी पाच वाजेपर्यंतचा अल्टिमेटम दिला होता. मात्र, सरकारकडून कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया न मिळाल्याने पक्षाने आपली भूमिका बदलत सात दिवसांची मुदत जाहीर केली. या कालावधीत मागणी मान्य न झाल्यास देशव्यापी आंदोलन उभारण्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
जंतर-मंतरवरील आंदोलनाला संबोधित करताना दिपके यांनी नीट परीक्षा व्यवस्थेतील कथित त्रुटी, पेपरफुटीचे आरोप आणि विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी संबंधित प्रश्न उपस्थित केले. शिक्षण व्यवस्थेवरील जनतेचा विश्वास पुन्हा प्रस्थापित करण्यासाठी केंद्रीय शिक्षणमंत्र्यांनी नैतिक जबाबदारी स्वीकारून पदाचा राजीनामा द्यावा, अशी मागणी त्यांनी केली.
दरम्यान, पक्षाने प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनात आंदोलन हे केवळ राजकीय कार्यक्रम नसून देशभरातील विद्यार्थ्यांच्या आणि पालकांच्या असंतोषाचे प्रतीक असल्याचा दावा करण्यात आला. शिक्षणमंत्र्यांच्या राजीनाम्यासाठी सुरू करण्यात आलेल्या ऑनलाइन याचिकेला सुमारे आठ लाख नागरिकांनी पाठिंबा दिल्याचेही पक्षाकडून सांगण्यात आले. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर जनसमर्थन मिळूनही केंद्र सरकारकडून कोणतीही सकारात्मक प्रतिक्रिया मिळालेली नसल्याची खंतही निवेदनात व्यक्त करण्यात आली.
अपेक्षेपेक्षा कमी प्रतिसाद?
सोशल मीडियावर मोठा प्रभाव असलेल्या दिपके यांचे विविध डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर मिळून कोट्यवधी फॉलोअर्स असल्याने आंदोलनाला मोठी गर्दी होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात होती. मात्र, आंदोलनाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात जंतर-मंतरवर अपेक्षित संख्येने नागरिक उपस्थित नसल्याचे दिसून आले. घटनास्थळी उपस्थित असलेल्या काही प्रत्यक्षदर्शींच्या मते, सुरुवातीला आंदोलकांपेक्षा माध्यम प्रतिनिधींची संख्या अधिक असल्याचे चित्र होते.
तथापि, दिवस पुढे सरकत असताना आंदोलनस्थळी गर्दी वाढू लागली. विविध विद्यार्थी संघटना, विशेषतः डाव्या विचारसरणीशी संबंधित विद्यार्थी गट आणि कार्यकर्त्यांनी आंदोलनाला पाठिंबा दिला. त्यामुळे वातावरण अधिक सक्रिय झाले आणि आंदोलनाला अपेक्षित गती मिळाली.
सोनम वांगचुक यांची उपस्थिती
या आंदोलनातील आणखी एक महत्त्वाची बाब म्हणजे प्रसिद्ध सामाजिक कार्यकर्ते Sonam Wangchuk यांची उपस्थिती. लडाखमधील विविध प्रश्नांवर आंदोलन करून राष्ट्रीय स्तरावर चर्चेत आलेले वांगचुक आपल्या सहकाऱ्यांसह जंतर-मंतर येथे दाखल झाले. त्यांच्या सहभागामुळे आंदोलनाला अधिक प्रसिद्धी मिळाली आणि विविध सामाजिक संघटनांचे लक्षही या आंदोलनाकडे वेधले गेले.
अल्टिमेटममागील राजकीय संदेश
राजकीय निरीक्षकांच्या मते, सुरुवातीला केवळ काही तासांची मुदत देणे आणि त्यानंतर ती वाढवून सात दिवसांपर्यंत नेणे ही पक्षाची दबाव निर्माण करण्याची रणनीती असू शकते. तातडीची मागणी करून विषय चर्चेत आणणे आणि त्यानंतर व्यापक जनआंदोलनाची तयारी करण्यासाठी अतिरिक्त वेळ मिळवणे, असा या भूमिकेमागील उद्देश असू शकतो. सात दिवसांच्या मुदतीनंतर पक्ष कोणती भूमिका घेतो आणि देशव्यापी आंदोलनाची घोषणा प्रत्यक्षात उतरवतो का, याकडे आता लक्ष लागले आहे.
पुढील सात दिवस महत्त्वाचे
कॉक्रोच जनता पार्टीने केंद्र सरकारला दिलेली सात दिवसांची मुदत संपल्यानंतर पुढील आंदोलनाची दिशा जाहीर केली जाणार असल्याचे संकेत दिले आहेत. नीट परीक्षा आणि शिक्षण व्यवस्थेतील पारदर्शकतेचा मुद्दा पुन्हा एकदा राष्ट्रीय पातळीवर चर्चेत आला असून, या आंदोलनाचा पुढील राजकीय आणि सामाजिक परिणाम काय होतो, याकडे विद्यार्थ्यांसह विविध घटकांचे लक्ष लागले आहे.
