मुंबई प्रतिनिधी
राज्यातील भेसळखोर, गुटखा माफिया आणि नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्या बेकायदेशीर अन्न व्यवसायिकांविरोधात अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) अक्षरशः युद्धपातळीवर मोहीम उघडली असून नव्याने नियुक्त झालेले आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी पदभार स्वीकारताच आपल्या ‘धडक’ शैलीची जोरदार झलक दाखवून दिली आहे. अवघ्या तीन दिवसांत राज्यभरात ५३ धाडी, २५ एफआयआर, ३३ जणांना अटक आणि लाखो रुपयांचा भेसळयुक्त माल जप्त झाल्याने संपूर्ण महाराष्ट्रात खळबळ उडाली आहे.
कडक शिस्त, वेगवान निर्णयक्षमता आणि भ्रष्टाचाराविरोधातील आक्रमक भूमिका यासाठी ओळखले जाणारे मुंढे यांनी २५ मे रोजी अन्न व औषध प्रशासन आयुक्तपदाची सूत्रे स्वीकारताच अधिकाऱ्यांना स्पष्ट संदेश दिला – “जनतेच्या आरोग्याशी तडजोड खपवून घेतली जाणार नाही.” त्यानंतर अवघ्या काही तासांतच प्रशासनाची यंत्रणा राज्यभरात सक्रिय झाली आणि भेसळखोरांविरोधात धडाकेबाज कारवाया सुरू झाल्या.
राज्यभर एकाच वेळी धडक मोहीम
मुंबई, पुणे, नाशिक, नागपूर, अमरावती, कोकण आणि छत्रपती संभाजीनगर विभागात एकाच वेळी छापेमारी करण्यात आली. या मोहिमेत गुटखा, पानमसाला, सुगंधित तंबाखू, अस्वच्छ अन्नपदार्थ, नियमबाह्य पॅकेजिंग आणि परवान्याशिवाय चालणाऱ्या उत्पादन युनिट्सवर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात आले.
अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी संशयित गोदामे, दुकाने, उत्पादन केंद्रे आणि वाहतूक करणाऱ्या वाहनांची झाडाझडती घेतली. या कारवाईत अनेक ठिकाणी बंदी असलेला गुटखा आणि पानमसाला उघडपणे विकला जात असल्याचे उघड झाले.
५३ धाडी; २५ गुन्हे दाखल
अवघ्या तीन दिवसांत राज्यभरात ५३ ठिकाणी धाडी टाकण्यात आल्या. त्यापैकी ३४ आस्थापनांमध्ये बंदी असलेल्या पदार्थांचा साठा आढळून आला. या प्रकरणी पोलिसांनी २५ एफआयआर नोंदवले असून ३३ जणांना अटक करण्यात आली आहे.
विशेष म्हणजे गुटखा वाहतुकीसाठी वापरली जाणारी पाच वाहनेही जप्त करण्यात आली. तसेच नियमांचे गंभीर उल्लंघन करणाऱ्या २७ आस्थापनांना थेट सील ठोकण्यात आले. प्रशासनाच्या या आक्रमक भूमिकेमुळे गुटखा माफियांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
मुंबईत सर्वात मोठी कारवाई
या संपूर्ण मोहिमेत सर्वाधिक मोठी कारवाई मुंबई विभागात झाली. बृहन्मुंबई विभागातील १९ आस्थापनांवर एकाचवेळी छापे टाकण्यात आले. तपासणीत सर्वच ठिकाणी नियमभंग आढळून आल्याने प्रशासनाने १९ आस्थापनांना तात्काळ सील केले.
याशिवाय १९ जणांविरोधात गुन्हे दाखल करून त्यांना पोलिसांच्या ताब्यात देण्यात आले. प्रतिबंधित गुटखा, सुगंधित तंबाखू आणि दिशाभूल करणारे पॅकिंग वापरून ग्राहकांची फसवणूक केल्याचा आरोप या आरोपींवर ठेवण्यात आला आहे.
२० लाखांहून अधिक मुद्देमाल जप्त
या धडक मोहिमेत एकूण २० लाख ५७ हजार २९६ रुपयांचा बेकायदेशीर मुद्देमाल जप्त करण्यात आला. गुटखा, पानमसाला, सुगंधित तंबाखू आणि अन्य प्रतिबंधित पदार्थांचा मोठा साठा प्रशासनाच्या हाती लागला आहे.
अधिकाऱ्यांनी अनेक गोदामांमध्ये गुप्तपणे साठवून ठेवलेला माल जप्त केला असून काही ठिकाणी बनावट लेबल्स आणि खोट्या ब्रँडिंगचाही वापर होत असल्याचे उघड झाले आहे.
दूध, पनीर, तूप ते आईस्क्रीमपर्यंत तपासणी
गुटखा कारवाईसोबतच नागरिकांच्या दैनंदिन वापरातील खाद्यपदार्थांचीही मोठ्या प्रमाणावर तपासणी करण्यात आली. पॅकबंद पिण्याचे पाणी, दूध, नुडल्स, खाद्यतेल, स्वीट्स, फरसाण, आईस्क्रीम, मसाले, खवा, पनीर, तूप, बेसन आणि बेकरी पदार्थांची गुणवत्ता तपासण्यात आली.
यासाठी २३ मोठ्या आस्थापनांवर धाडी टाकण्यात आल्या. या कारवाईत तब्बल २८ लाख ७८ हजार ५७२ रुपयांचा संशयास्पद आणि नियमबाह्य अन्नसाठा जप्त करण्यात आला. अनेक ठिकाणी अस्वच्छ परिस्थितीत अन्न उत्पादन सुरू असल्याचे धक्कादायक वास्तव समोर आले.
जप्त करण्यात आलेल्या सर्व पदार्थांचे नमुने प्रयोगशाळेकडे तपासणीसाठी पाठवण्यात आले असून अहवालानंतर संबंधितांवर कठोर कारवाई होणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
“आरोग्याशी खेळ करणाऱ्यांना माफी नाही”
अन्न व औषध प्रशासनातील सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी सर्व विभागीय अधिकाऱ्यांना नियमित आणि अचानक धाडी सुरू ठेवण्याचे आदेश दिले आहेत. “सामान्य नागरिकांच्या जीवाशी खेळ करणाऱ्यांविरोधात शून्य सहनशीलतेचे धोरण अवलंबले जाईल,” असा स्पष्ट इशारा प्रशासनाने दिला आहे.
मुंढे यांच्या या ‘सिंगम स्टाईल’ कारवाईमुळे राज्यातील भेसळखोरांचे धाबे दणाणले असून पुढील काही दिवसांत आणखी मोठ्या धाडी होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
