बीड प्रतिनिधी
बीड : “जातीपातीच्या जिवावर जो राज्य करू इच्छितो, जो माणूस मोठा होऊ इच्छितो, त्याला भविष्य नाही. देशाला दिशा देण्यासाठी विचारांची गरज आहे, विषारी आणि विखारी विचारांची नाही,” अशा शब्दांत राज्याच्या पर्यावरणमंत्री पंकजा मुंडे यांनी दसरा मेळाव्यातून जातीय राजकारणावर निशाणा साधला. यावेळी त्यांनी ‘जेन झी’ अर्थात नव्या पिढीला देशभक्तीचा संदेश देतानाच, दुष्काळाचा मुकाबला करण्यासाठी जाती-धर्माच्या भिंती बाजूला ठेवून एकजुटीने काम करण्याचे आवाहन केले.
‘जेन झी’ला देशभक्तीचा संदेश; हिंसक आंदोलनांवर भाष्य
दसरा मेळाव्यात बोलताना पंकजा मुंडे यांनी आंतरराष्ट्रीय घडामोडींचा संदर्भ देत तरुण पिढीच्या भूमिकेवर भाष्य केले. फ्रान्समधील हिंसाचारासह जगातील विविध भागांतील संघर्षांचा उल्लेख करत त्यांनी देशात देशभक्तीची भावना जोपासणारी तरुण पिढी घडविण्याची गरज व्यक्त केली.
“तुम्ही टीव्ही बघता की नाही, रिल्स बघता की नाही? पॅरिसची बातमी, फ्रान्स जळतोय. तिकडे इराणचे युद्ध, रशियाचे युद्ध सुरू आहे. पण आपल्याला देशात अशी तरुण पिढी नको, जिच्यामध्ये देशभक्ती नाही, देशाबद्दल आदर नाही. त्यांच्या रक्तात देशभक्तीचे टॉनिक टाकण्याची गरज आहे,” असे त्या म्हणाल्या.
“स्वतःचा देश आणि घर जाळून आंदोलन करणारे लोक नकोत. देशासाठी समर्पित भावनेने काम करणारी तरुण पिढी हवी. जयप्रकाश नारायण यांच्या चळवळीत देशभक्ती रक्तात भिनलेले सैनिक देशाला हवे आहेत,” असे सांगत त्यांनी तरुणांना विधायक विचारांची कास धरण्याचे आवाहन केले.
‘जेन झी’ला उद्देशून त्या म्हणाल्या, “तुम्ही जेन झी आहात. तुम्हाला जेन झींचे नेतृत्व करायचे असेल, तर ते मुद्द्यांवरच होईल; गुद्द्याने होणार नाही.” त्यांच्या या विधानातून तरुणांच्या नेतृत्वाने संघर्षापेक्षा विचार, मुद्दे आणि सकारात्मक दृष्टिकोनाला प्राधान्य द्यावे, असा संदेश देण्याचा प्रयत्न दिसून आला.
दुष्काळाला जात-धर्माचे बंधन नाही; एकजुटीचे आवाहन
दुष्काळाच्या प्रश्नावर बोलताना पंकजा मुंडे यांनी सामाजिक एकतेचे महत्त्व अधोरेखित केले. नैसर्गिक संकटे ही जात, धर्म, गरीब-श्रीमंत असा भेदभाव करत नसल्याचे सांगत त्यांनी समाजातील भिंती तोडण्याचे आवाहन केले.
“संकट येते तेव्हा जातींच्या भिंती एका टिचकीत तुटून जातात. दुष्काळ श्रीमंत आणि गरीब यांच्यावर वेगवेगळा येत नाही. ऊन गरीब आणि श्रीमंत यांच्यावर वेगवेगळे पडत नाही. तहानही दोघांना सारखीच लागते. जनावरांचा चाराही गरीब आणि श्रीमंतांसाठी वेगळा नसतो,” असे त्या म्हणाल्या.
दुष्काळाचा सामना करताना जाती-धर्माच्या आधारावर समाजात भेद निर्माण करण्याऐवजी सर्वांनी एकत्र येणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. पाणी, चारा आणि शेतकऱ्यांच्या मदतीसाठी सामूहिक प्रयत्नांची गरज असल्याचेही त्यांनी अधोरेखित केले.
‘अंतरवाली सराटी दत्तक घेतले’; विकासाची ग्वाही
मराठा आरक्षण आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर चर्चेत असलेल्या अंतरवाली सराटी गावाचाही पंकजा मुंडे यांनी आपल्या भाषणात उल्लेख केला. जाती-धर्माच्या भिंती तोडण्याच्या भूमिकेचा पुनरुच्चार करत त्यांनी हे गाव दत्तक घेतल्याचे सांगितले.
“या दुष्काळामध्ये जाती-धर्माच्या भिंती आम्हाला तोडायच्या आहेत. मी त्या तोडल्या आहेत. मी अंतरवाली सराटी दत्तक घेतले आहे आणि या गावाचा विकास करणार आहे. माझ्या बीड जिल्ह्यातील प्रत्येक गावावर जसे प्रेम करते, तसेच प्रेम अंतरवाली सराटीवरही करणार आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.
या विधानातून सामाजिक सलोखा राखण्याबरोबरच विकासाच्या माध्यमातून सर्व समाजघटकांना सोबत घेण्याची भूमिका त्यांनी मांडली.
‘अजेंडा नसलेले राजकारण देशाला विषारी दिशा देते’
जातीय समीकरणांच्या आधारे राजकारण करणाऱ्यांवर टीका करताना पंकजा मुंडे यांनी विकासाभिमुख राजकारणाची गरज व्यक्त केली.
“जातीपातीच्या जिवावर जो राज्य करू इच्छितो, जो माणूस मोठा होऊ इच्छितो, त्याला भविष्य नाही. कोणताही अजेंडा नसलेला माणूस देशाला दिशा देऊ शकत नाही. तो विचारी दिशा देत नाही, तर विषारी आणि विखारी दिशा देतो,” असे त्या म्हणाल्या.
राजकारणाचा केंद्रबिंदू हा समाजाचा विकास, लोकांचे प्रश्न आणि जनहित असायला हवा, असा संदेश त्यांच्या वक्तव्यातून देण्यात आला. जातीय ध्रुवीकरणाऐवजी विकासाच्या मुद्द्यांवर राजकीय नेतृत्वाची कसोटी लागली पाहिजे, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
पाणी, चारा आणि शेतकऱ्यांच्या मदतीचे आश्वासन
पर्यावरणमंत्री म्हणून दुष्काळी परिस्थिती हाताळण्यासाठी शासनाच्या माध्यमातून प्रयत्न करण्याची ग्वाहीही पंकजा मुंडे यांनी दिली. गावागावांत पाणी पोहोचवणे, जनावरांसाठी चाऱ्याची व्यवस्था करणे आणि शेतकऱ्यांना अनुदान मिळवून देणे यासाठी प्रयत्नशील राहणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.
“हाही दुष्काळ आपण हाताळू. सीएसआरच्या माध्यमातून प्रत्येक गावापर्यंत पाणी पोहोचवण्यासाठी, गुरांसाठी चारा उपलब्ध करून देण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांना अनुदान मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करणार आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वासोबत काम करत तुमची सावली बनून राहीन, हे माझे वचन आहे,” असे पंकजा मुंडे यांनी सांगितले.
जातीय राजकारणापेक्षा विकासाला प्राधान्य देण्याचा संदेश
दसरा मेळाव्यातील भाषणातून पंकजा मुंडे यांनी जातीय राजकारणावर टीका, नव्या पिढीला देशभक्तीचा संदेश आणि दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर सामाजिक एकतेचे आवाहन, असे तीन महत्त्वाचे मुद्दे मांडले. अंतरवाली सराटीच्या विकासाची ग्वाही देतानाच पाणी, चारा आणि शेतकऱ्यांच्या मदतीसाठी प्रयत्न करण्याचे आश्वासन त्यांनी दिले.
जातीपातीच्या पलीकडे जाऊन समाजाला एकत्र आणणे आणि विकासाच्या मुद्द्यांवर राजकारण करणे, हाच त्यांच्या भाषणाचा प्रमुख सूर राहिला.
