मुंबई प्रतिनिधी
मुंबई : राज्यातील दुष्काळाची तीव्रता लक्षात घेऊन राज्य सरकारने आणखी ४० तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर केला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मंत्रिमंडळाच्या बैठकीनंतर ही महत्त्वपूर्ण घोषणा केली. नव्याने घोषित करण्यात आलेले दुष्काळग्रस्त तालुके राज्यातील १२ जिल्ह्यांमध्ये आहेत. या निर्णयामुळे राज्यातील एकूण दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची संख्या आता ३०५ झाली आहे. दुष्काळामुळे आर्थिक संकटात सापडलेल्या शेतकऱ्यांना आणि ग्रामीण भागातील नागरिकांना या निर्णयामुळे दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील प्रभावित भागांना यापूर्वी लागू करण्यात आलेल्या १२ प्रकारच्या सवलती सुरूच राहणार असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. त्यामुळे दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमधील शेतकरी, शेतमजूर आणि अन्य प्रभावित घटकांना या सवलतींचा लाभ मिळण्याचा मार्ग कायम राहणार आहे.
सांगली जिल्ह्यातील सात तालुक्यांचा समावेश
नव्याने जाहीर करण्यात आलेल्या दुष्काळग्रस्त तालुक्यांच्या यादीत सांगली जिल्ह्यातील सात तालुक्यांचा समावेश आहे. खानापूर, पलूस, शिराळा, वाळवा, कडेगाव, विटा आणि तासगाव या तालुक्यांना दुष्काळग्रस्त घोषित करण्यात आले आहे. यामुळे सांगली जिल्ह्यातील संबंधित भागांतील शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
सातारा जिल्ह्यातील पाटण, जावळी, कराड, कोरेगाव आणि वाई या पाच तालुक्यांचाही या यादीत समावेश आहे. पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव आणि जुन्नर, तसेच कोल्हापूर जिल्ह्यातील शाहूवाडी आणि शिरोळ या तालुक्यांनाही दुष्काळाचा फटका बसलेल्या भागांच्या यादीत स्थान देण्यात आले आहे.
१२ जिल्ह्यांतील दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची यादी
१. सांगली जिल्हा : खानापूर, पलूस, शिराळा, वाळवा, कडेगाव, विटा आणि तासगाव.
२. गोंदिया जिल्हा : अर्जुनी मोरगाव, देवरी, सडक अर्जुनी, गोरेगाव, आमगाव, सालेकसा आणि गोंदिया.
३. सातारा जिल्हा : पाटण, जावळी, कराड, कोरेगाव आणि वाई.
४. भंडारा जिल्हा : मोहाडी आणि तुमसर.
५. नांदेड जिल्हा : मुदखेड आणि मुखेड.
६. पुणे जिल्हा : आंबेगाव आणि जुन्नर.
७. कोल्हापूर जिल्हा : शाहूवाडी आणि शिरोळ.
८. वर्धा जिल्हा : कारंजा.
९. पालघर जिल्हा : जव्हार, मोखाडा आणि तलासरी.
१०. रत्नागिरी जिल्हा : लांजा, मंडणगड आणि खेड.
११. चंद्रपूर जिल्हा : बल्लारपूर, जिवती आणि ब्रह्मपुरी.
१२. नाशिक जिल्हा : चांदवड, त्र्यंबकेश्वर आणि निफाड.
दुष्काळग्रस्त भागांना १२ सवलतींचा आधार
दुष्काळामुळे पिकांचे नुकसान, पाण्याची टंचाई, शेतीवरील वाढता खर्च आणि आर्थिक अडचणी अशा संकटांना शेतकऱ्यांना सामोरे जावे लागत आहे. अशा परिस्थितीत दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची संख्या ३०५ पर्यंत पोहोचल्याने राज्यातील शेती आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेसमोरील आव्हानांचे गांभीर्य अधोरेखित झाले आहे.
दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमध्ये लागू असलेल्या १२ सवलती सुरू राहणार असल्याने संबंधित नागरिकांना त्यांचा लाभ मिळण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, प्रत्येक सवलतीचा प्रत्यक्ष लाभ, त्यासाठीची पात्रता आणि अंमलबजावणीचे तपशील संबंधित शासन निर्णयानुसार निश्चित होतील.
एकूणच, राज्य सरकारच्या या निर्णयामुळे नव्याने दुष्काळग्रस्त घोषित करण्यात आलेल्या ४० तालुक्यांकडे मदतीच्या दृष्टीने लक्ष केंद्रित होणार आहे. आता या निर्णयाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कितपत प्रभावीपणे होते आणि संकटग्रस्त शेतकऱ्यांपर्यंत मदत किती लवकर पोहोचते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
