जालना प्रतिनिधी
मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नावरून राज्यातील राजकारण पुन्हा एकदा तापण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. मराठा आंदोलनाचे नेते मनोज जरांगे पाटील यांनी राज्य सरकारविरोधात आता आर-पारची लढाई पुकारत ३० मेपासून अंतरवाली सराटी येथे उघड्यावर आमरण उपोषणाला बसण्याची घोषणा केली आहे. विशेष म्हणजे, हे उपोषण कोणत्याही मंडपाशिवाय, पंख्याशिवाय आणि पाण्याविना करण्याचा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला आहे. त्यामुळे राज्य सरकारसमोर नव्या आंदोलनाचे मोठे आव्हान उभे ठाकले आहे.
अंतरवाली सराटी येथे घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत जरांगे पाटील यांनी सरकारवर तीव्र शब्दांत हल्लाबोल केला. “माझ्या समाजाच्या लेकरांच्या आयुष्याचा उन्हाळा झाला आहे, तर मी स्वतःची कदर कशाला करू?” असा सवाल करत त्यांनी आंदोलनाची दिशा अधिक आक्रमक केल्याचे स्पष्ट केले.
“ना मंडप, ना पाणी, ना चप्पल”
“आतापर्यंत अनेक उपोषणे केली. शरीराने प्रचंड वेदना सहन केल्या. पण सरकारला जाग आली नाही. त्यामुळे आता अंतिम टोक गाठण्याची वेळ आली आहे,” असे सांगत जरांगे पाटील म्हणाले की, “मी मे महिन्याच्या रणरणत्या उन्हात फक्त एक साधी बाज टाकून बसणार आहे. ना मंडप असेल, ना पाणी आणि पायात चप्पलही घालणार नाही.”
त्यांच्या या घोषणेमुळे आंदोलनाचे गांभीर्य अधिक वाढले असून समर्थकांमध्येही मोठी खळबळ उडाली आहे.
“माझा बळी गेला तर सरकार जबाबदार”
उघड्यावर उपोषण करणे जीवघेणे ठरू शकते, याची जाणीव करून देताना जरांगे पाटील यांनी थेट गृहमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर निशाणा साधला. “या आंदोलनात माझा उष्माघाताने बळी गेला, तर त्याला पूर्णपणे देवेंद्र फडणवीस आणि राज्य सरकार जबाबदार असेल,” असा गंभीर इशारा त्यांनी दिला.
त्यामुळे आगामी आंदोलनादरम्यान कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होण्याची शक्यता प्रशासनाकडून व्यक्त केली जात आहे.
सरकारवर दुटप्पीपणाचा आरोप
मराठा आरक्षणाच्या मागण्यांसाठी सरकारला तब्बल दहा महिन्यांची मुदत दिल्यानंतरही ठोस निर्णय झाला नसल्याचा आरोप जरांगे पाटील यांनी केला. हैदराबाद आणि सातारा गॅझेटिअरच्या अंमलबजावणीचा मुद्दा उपस्थित करत त्यांनी सरकारवर विलंबाचा ठपका ठेवला.
“मराठा कुणबी स्वतंत्र मंत्रालय स्थापनेसाठी सरकारला एवढा वेळ का लागतोय? मराठ्यांची मतं हवीत, पण त्यांच्या लेकरांना आरक्षण द्यायचं नाही, ही सरकारची दुटप्पी भूमिका आहे,” असा आरोप त्यांनी केला.
“मराठ्यांवर खोटे गुन्हे दाखल”
आंदोलनादरम्यान मराठा आंदोलकांवर दाखल करण्यात आलेल्या गुन्ह्यांचाही त्यांनी मुद्दा उपस्थित केला. “आमच्यावर सामूहिक कट रचून हल्ले करण्यात आले. आंदोलकांवर कलम ३०७ सारखे गंभीर गुन्हे दाखल करण्यात आले. हे खोटे गुन्हे अजून मागे घेतले नाहीत,” असा संताप त्यांनी व्यक्त केला.
तसेच “आमचा पाच पिढ्यांचा बॅकलॉग कोण भरून काढणार?” असा सवाल करत त्यांनी सरकारवर अन्यायाचा आरोप केला.
फडणवीसांवर थेट हल्लाबोल
पत्रकार परिषदेत जरांगे पाटील यांनी भाजप नेते प्रसाद लाड यांचाही उल्लेख करत देवेंद्र फडणवीसांवर टीका केली. “फडणवीस हे मोठे कलाकार आहेत. ते फक्त त्यांच्या आवडत्या मंत्र्यांनाच भेटतात. मुख्यमंत्र्यांच्या सहायता निधीलाही विलंब होतो,” असा आरोप त्यांनी केला.
तसेच मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या गटातील मंत्र्यांना जाणीवपूर्वक लक्ष्य केले जात असल्याचाही दावा त्यांनी केला.
“आम्ही राज्यात ५५ टक्के”
“आम्ही कोणाकडे काही मागायला जात नाही. स्वतःच्या ताकदीवर राज्य करण्याची क्षमता आमच्यात आहे. आम्ही राज्यात एकटेच ५५ टक्के आहोत,” असे म्हणत जरांगे पाटील यांनी मराठा समाजाच्या राजकीय ताकदीची आठवण करून दिली.
समर्थकांना संयमाचे आवाहन
आंदोलनादरम्यान कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये यासाठी जरांगे पाटील यांनी समर्थकांना महत्त्वाचे आवाहन केले. “कोणीही अंतरवाली सराटीत गर्दी करू नये. राज्यात कुठेही तोडफोड किंवा उद्रेक होऊ देऊ नका,” असे सांगत त्यांनी आंदोलन शांततेत पार पाडण्याचे आवाहन केले.
“आता चर्चा नाही, थेट अंमलबजावणी हवी”
“मी समाजाच्या भविष्यासाठी जीव द्यायलाही तयार आहे. आता मला कोणतीही चर्चा नको. थेट अंमलबजावणी हवी,” असे स्पष्ट शब्दांत सांगत जरांगे पाटील यांनी आंदोलनाचा अंतिम टप्पा सुरू होत असल्याचे संकेत दिले.
मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नावरून राज्यात पुन्हा एकदा मोठ्या सामाजिक आणि राजकीय संघर्षाची चिन्हे दिसू लागली असून सरकार या आंदोलनाला कशा पद्धतीने सामोरे जाते, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.
