मुंबई प्रतिनिधी
मुंबई आणि बंगळुरू या दोन महत्त्वाच्या शहरांदरम्यान प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी आनंदाची बातमी आहे. लांब पल्ल्याचा प्रवास अधिक वेगवान, आरामदायी आणि सुखकर करण्याच्या दृष्टीने रेल्वे मंत्रालयाने बहुप्रतीक्षित बंगळुरू-मुंबई वंदे भारत स्लीपर एक्स्प्रेसला हिरवा कंदील दाखवला आहे. येत्या १ नोव्हेंबरपासून ही अत्याधुनिक स्लीपर रेल्वे प्रवाशांच्या सेवेत दाखल होणार असल्याची माहिती रेल्वेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. विशेष म्हणजे, सध्या या मार्गावर प्रवासासाठी लागणारा २२ ते २४ तासांचा कालावधी या नव्या रेल्वेमुळे अवघ्या १६ तासांवर येणार आहे. त्यामुळे मुंबई-बंगळुरू दरम्यान नियमित प्रवास करणारे व्यावसायिक, नोकरदार, विद्यार्थी आणि पर्यटकांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
चेन्नई येथील इंटिग्रल कोच फॅक्टरीच्या तंत्रज्ञानावर आधारित आणि बीईएमएल कंपनीने निर्मित केलेली ही वंदे भारत स्लीपर एक्स्प्रेस आधुनिक तंत्रज्ञानाने सज्ज आहे. आकर्षक केशरी आणि राखाडी रंगसंगती, अत्याधुनिक सुरक्षा व्यवस्था आणि प्रवाशांच्या आरामाला प्राधान्य देणारी अंतर्गत रचना ही या रेल्वेची वैशिष्ट्ये आहेत. यापूर्वी वाराणसी-नवी दिल्ली वंदे भारत स्लीपरला मंजुरी मिळाल्यानंतर अवघ्या सात दिवसांत बंगळुरू-मुंबई मार्गालाही मंजुरी मिळाल्याने रेल्वेच्या आधुनिकीकरणाला वेग आल्याचे मानले जात आहे. यासंदर्भात ‘द इंडियन एक्स्प्रेस’ने वृत्त प्रसिद्ध केले आहे.
२२ तासांचा प्रवास आता अवघ्या १६ तासांत!
मुंबई ते बंगळुरू या मार्गावर सध्या धावणाऱ्या अनेक रेल्वेगाड्यांना प्रवास पूर्ण करण्यासाठी २२ ते २४ तासांहून अधिक वेळ लागतो. मात्र, नव्या वंदे भारत स्लीपरमुळे हा प्रवास अवघ्या १६ तासांत पूर्ण होणार आहे. त्यामुळे या मार्गावरील प्रवाशांचा तब्बल सहा ते आठ तासांचा वेळ वाचणार आहे. दक्षिण पश्चिम रेल्वेद्वारे संचालित होणारी ही गाडी बंगळुरू येथील सर एम. विश्वेश्वरय्या टर्मिनल (SMVT) ते मुंबईतील छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) दरम्यान धावणार आहे.
या रेल्वेचे क्रमांक २७६५२ आणि २७६५१ असे असून, दोन्ही शहरांना जोडणारी ही सेवा आठवड्यातून सहा दिवस उपलब्ध राहणार आहे.
आठ महत्त्वाच्या स्थानकांवर थांबा
बंगळुरू-मुंबई वंदे भारत स्लीपर एक्स्प्रेस कलबुर्गी मार्गे धावणार आहे. प्रवासादरम्यान दोन्ही दिशांना आठ प्रमुख स्थानकांवर या गाडीला थांबा देण्यात येणार आहे. त्यामध्ये अनंतपूर, गुंतकल, रायचूर, यादगीर, कलबुर्गी, सोलापूर, पुणे आणि कल्याण या स्थानकांचा समावेश आहे. त्यामुळे कर्नाटक आणि महाराष्ट्रातील अनेक शहरांमधील प्रवाशांनाही या सेवेचा लाभ घेता येणार आहे.
काय असेल रेल्वेचे वेळापत्रक?
बंगळुरू ते मुंबई : ट्रेन क्रमांक २७६५२ ही गाडी SMVT बंगळुरू स्थानकातून रात्री ७ वाजून ४५ मिनिटांनी सुटेल. दुसऱ्या दिवशी सकाळी ११ वाजून ५५ मिनिटांनी मुंबईतील छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस येथे पोहोचेल. ही गाडी दर सोमवारी धावणार नाही.
मुंबई ते बंगळुरू : ट्रेन क्रमांक २७६५१ ही गाडी मुंबई CSMT स्थानकातून रात्री ८ वाजून १० मिनिटांनी सुटेल. दुसऱ्या दिवशी दुपारी १२ वाजता बंगळुरूच्या SMVT स्थानकात पोहोचेल. ही गाडी दर मंगळवारी धावणार नाही.
१६ डबे, ८२३ प्रवाशांची क्षमता!
या वंदे भारत स्लीपर एक्स्प्रेसमध्ये एकूण १६ डब्यांची रचना करण्यात आली आहे. यामध्ये ११ थ्री-टायर एसी, चार टू-टायर एसी आणि एका फर्स्ट एसी डब्याचा समावेश आहे. या रेल्वेत एकूण ८२३ प्रवाशांना प्रवास करता येणार आहे. त्यापैकी थ्री-टायर एसीमध्ये ६११, टू-टायर एसीमध्ये १८८ आणि फर्स्ट एसीमध्ये २४ प्रवाशांची क्षमता आहे.
प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी अत्याधुनिक यंत्रणा
वेगाबरोबरच प्रवाशांच्या सुरक्षिततेलाही या रेल्वेत प्राधान्य देण्यात आले आहे. ताशी १८० किलोमीटर वेगाने धावण्याची क्षमता असलेल्या या सेमी हायस्पीड रेल्वेमध्ये स्वदेशी ‘कवच’ सुरक्षा प्रणाली बसवण्यात आली आहे. संभाव्य रेल्वे अपघातांचा धोका कमी करण्यासाठी ही यंत्रणा महत्त्वाची ठरणार आहे. याशिवाय आपत्कालीन परिस्थितीत प्रवाशांना रेल्वे कर्मचाऱ्यांशी थेट संपर्क साधता यावा, यासाठी टॉक-बॅक प्रणालीही उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
प्रवाशांच्या आरामदायी प्रवासासाठी सुधारित गाद्या, आधुनिक शयनयान व्यवस्था, उत्तम सस्पेंशन, आवाज नियंत्रित करणारे तंत्रज्ञान, स्वयंचलित दरवाजे आणि जंतुनाशक तंत्रज्ञानावर आधारित स्वच्छता व्यवस्था देण्यात आली आहे.
मुंबई-बंगळुरू प्रवाशांना मोठा दिलासा
मुंबई आणि बंगळुरू ही दोन्ही शहरे व्यापार, उद्योग, माहिती तंत्रज्ञान, शिक्षण आणि रोजगाराच्या दृष्टीने महत्त्वाची केंद्रे आहेत. त्यामुळे या मार्गावर वर्षभर मोठ्या प्रमाणात प्रवाशांची ये-जा सुरू असते. अशा परिस्थितीत वंदे भारत स्लीपर एक्स्प्रेस सुरू झाल्यास प्रवासाचा वेळ कमी होण्याबरोबरच लांब पल्ल्याच्या प्रवाशांना आरामदायी पर्याय उपलब्ध होणार आहे. विशेषतः रात्री प्रवास करून दुसऱ्या दिवशी कामाच्या ठिकाणी पोहोचू इच्छिणाऱ्या प्रवाशांसाठी ही रेल्वे महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
एकंदरीत, मुंबई-बंगळुरू प्रवासाच्या दृष्टीने वंदे भारत स्लीपर एक्स्प्रेस ही रेल्वे सेवेतील मोठी भर मानली जात आहे. मात्र, प्रत्यक्ष प्रवासापूर्वी रेल्वेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर अंतिम वेळापत्रक, तिकीट दर आणि आरक्षणाची उपलब्धता तपासणे आवश्यक आहे.


