नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
नवी दिल्ली : केंद्र सरकारच्या कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारकांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. महागाईचा वाढता भार लक्षात घेऊन केंद्र सरकारने महागाई भत्त्यात (DA) ३ टक्के वाढ करण्याचा निर्णय घेतल्याचे वृत्त आहे. या वाढीनंतर महागाई भत्त्याचा दर ६० टक्क्यांवरून ६३ टक्क्यांवर पोहोचणार आहे. २८ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत यासंदर्भातील प्रस्तावाला मंजुरी मिळाल्याची माहिती देण्यात आली आहे. या निर्णयासाठी सरकारकडून १०,०१६ कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आल्याचेही वृत्त आहे. मात्र, वाढीबाबतचा अंतिम लाभ आणि अंमलबजावणी अधिकृत सरकारी आदेशानुसार निश्चित होईल.
या निर्णयामुळे लाखो केंद्रीय कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारकांना आर्थिक दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे. विशेष म्हणजे, महागाई भत्त्यातील वाढ पूर्वलक्षी प्रभावाने लागू झाल्यास कर्मचाऱ्यांना थकबाकीचाही लाभ मिळू शकतो.
१ जुलै २०२६ पासून वाढ लागू होणार?
केंद्र सरकारकडून महागाई भत्त्याचा वर्षातून दोनदा आढावा घेतला जातो. साधारणपणे जानेवारी आणि जुलै या महिन्यांपासून सुधारित दर लागू केले जातात. त्यामुळे नव्या वाढीचा लाभ १ जुलै २०२६ पासून लागू होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
महागाई भत्त्यातील ही वाढ कर्मचाऱ्यांच्या मूळ वेतनावर आधारित असते. त्यामुळे मूळ वेतन जितके जास्त, तितकी दरमहा मिळणाऱ्या महागाई भत्त्यातील वाढ अधिक असते. निवृत्तीवेतनधारकांसाठीही महागाई दिलासा (DR) वाढविण्याचा निर्णय लागू झाल्यास त्यांच्या पेन्शनमध्ये वाढ होऊ शकते.
पगारात किती रुपयांची वाढ होणार?
महागाई भत्त्यात ३ टक्के वाढ झाल्यानंतर प्रत्यक्ष पगारात किती फरक पडेल, याची कर्मचाऱ्यांना उत्सुकता आहे. उदाहरणार्थ, एखाद्या कर्मचाऱ्याचे मूळ वेतन २९,२०० रुपये असल्यास त्याच्या महागाई भत्त्यातील वाढ पुढीलप्रमाणे असेल.
तपशील सध्याचा ६०% दर नवीन ६३% दर
मूळ वेतन २९,२०० २९,२००
महागाई भत्ता १७,५२० १८,३९६
दरमहा अतिरिक्त रक्कम — ८७६
म्हणजेच, २९,२०० रुपये मूळ वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्याला दरमहा ८७६ रुपये अधिक मिळू शकतात. वर्षभराचा विचार केल्यास ही वाढ १०,५१२ रुपये होते. ही गणना केवळ मूळ वेतनावरील महागाई भत्त्याच्या वाढीची आहे. घरभाडे भत्ता, वाहतूक भत्ता आणि इतर वेतन घटकांमधील बदलांमुळे प्रत्यक्ष वेतनात होणारा फरक वेगळा असू शकतो.
एक कोटींहून अधिक कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांना लाभ
केंद्र सरकारच्या महागाई भत्ता आणि महागाई दिलासा वाढीचा लाभ मोठ्या संख्येने कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारकांना मिळतो. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, यापूर्वीच्या वाढीचा लाभ सुमारे ५०.४६ लाख केंद्रीय कर्मचारी आणि ६८.२७ लाख पेन्शनधारकांना झाला होता. म्हणजेच, एकूण लाभार्थ्यांची संख्या सुमारे १.१९ कोटी होती.
नव्या वाढीमुळेही याच मोठ्या वर्गाला आर्थिक दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे. महागाईच्या काळात घरखर्च, औषधे, शिक्षण आणि दैनंदिन गरजांवरील खर्च वाढत असल्याने महागाई भत्त्यातील वाढ कर्मचाऱ्यांसाठी महत्त्वाची ठरते.
थकबाकी कधी मिळणार?
महागाई भत्त्याची वाढ १ जुलै २०२६ पासून लागू करण्याचा निर्णय अधिकृतपणे निश्चित झाल्यास, निर्णयाची अंमलबजावणी होईपर्यंतच्या कालावधीतील थकबाकी मिळण्याची शक्यता असेल. मात्र, थकबाकीचे वितरण कधी आणि कशा पद्धतीने होणार, याबाबत अंतिम सरकारी आदेशातील तरतुदी महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.
एकूणच, महागाई भत्त्यातील ३ टक्के वाढीच्या वृत्तामुळे केंद्रीय कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांचे लक्ष आता अधिकृत घोषणेकडे लागले आहे.
