मुंबई प्रतिनिधी
मुंबई : महाराष्ट्राची अस्मिता, मराठी भाषेचा सन्मान, हिंदुत्व आणि निवडणुकांतील कथित मतचोरी या मुद्द्यांवरून शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी दसरा मेळाव्यात सत्ताधारी महायुतीवर जोरदार हल्लाबोल केला. मुंबईतील शिवाजी पार्कवर पार पडलेल्या शिवसेनेच्या दसरा मेळाव्यात उद्धव ठाकरे यांनी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यावर टीकेची तोफ डागली. “हा मराठी माणसांचा, छत्रपती शिवाजी महाराजांचा, शाहू-फुले-आंबेडकरांचा महाराष्ट्र आहे, हे ठणकावून सांगण्याची हिंमत दाखवायला हवी होती,” अशा शब्दांत त्यांनी मराठी भाषेच्या मुद्द्यावरून शिंदे गटाला लक्ष्य केले. सत्तेसाठी तडजोड करणाऱ्यांनी आम्हाला हिंदुत्व आणि बाळासाहेब ठाकरे यांचे विचार शिकवू नयेत, असा टोलाही त्यांनी लगावला.
‘मराठीच्या मुद्द्यावर ठाम भूमिका घ्यायला हवी होती!’
मराठी भाषेच्या मुद्द्यावर बोलताना उद्धव ठाकरे यांनी अमित शाह यांच्या महाराष्ट्र दौऱ्याचा संदर्भ दिला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, घाटकोपर परिसरातील भाषेच्या संदर्भात गुजराती भाषेचा उल्लेख करण्यात आला होता. त्यानंतर अमित शाह यांनी महाराष्ट्र हे बहुभाषिक राज्य असल्याचे म्हटले. याच मुद्द्यावरून उद्धव ठाकरे यांनी सत्ताधाऱ्यांना धारेवर धरले.
“अमित शाह आले आणि म्हणाले, महाराष्ट्र हे बहुभाषिक राज्य आहे. त्यावेळी आमचे बसले होते दाढी खाजवत, शेपूट हलवत. सत्तालंपट साले! अरे, उठून ताडकन सांगायचं होतं की बहुभाषिक वगैरे काही नाही, हा मराठी माणसांचा महाराष्ट्र आहे,” अशा बोचऱ्या शब्दांत उद्धव ठाकरे यांनी एकनाथ शिंदे यांच्यावर निशाणा साधला.
महाराष्ट्राची ओळख केवळ भाषिक विविधतेपुरती मर्यादित नसून या भूमीला छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पराक्रम आणि राजर्षी शाहू महाराज, महात्मा ज्योतिराव फुले व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचा वारसा लाभला आहे, असे त्यांनी आपल्या भाषणातून अधोरेखित केले. महाराष्ट्राच्या अस्मितेच्या प्रश्नावर सत्ताधाऱ्यांनी ठाम भूमिका घ्यायला हवी होती; मात्र सत्तेसाठी त्यांनी मौन बाळगल्याचा आरोप उद्धव ठाकरे यांनी केला.
‘हे शेपूटघाले आम्हाला हिंदुत्व शिकवणार?’
उद्धव ठाकरे यांनी यावेळी हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावरूनही शिंदे गटाला लक्ष्य केले. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या विचारांचा वारसा सांगणाऱ्या नेत्यांनीच मराठी माणसाच्या अस्मितेच्या प्रश्नावर ठाम भूमिका घेतली नाही, अशी टीका त्यांनी केली.
“शेपूट काढली आणि हलली नाही आणि मग कापली गेली तर… असे हे शेपूटघाले आम्हाला हिंदुत्व शिकवणार का?” असा सवाल उपस्थित करत त्यांनी सत्ताधाऱ्यांच्या भूमिकेवर प्रहार केला.
हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावरून शिवसेनेला लक्ष्य करणाऱ्या विरोधकांनी आधी आपल्या राजकीय भूमिकेचे आत्मपरीक्षण करावे, असा अप्रत्यक्ष संदेशही त्यांच्या टीकेतून देण्यात आला. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या विचारांवर आपलीच मक्तेदारी असल्याचा दावा करणाऱ्यांनी मराठी माणसाच्या हितासाठी प्रत्यक्षात काय केले, असा प्रश्न उपस्थित करत उद्धव ठाकरे यांनी शिंदे गटाच्या राजकारणावर निशाणा साधला.
‘गुजरातमध्ये हिंदी नाही, तमिळनाडूत तमिळ न येण्याबद्दल माफी; मग महाराष्ट्रातच वेगळी भूमिका का?’
भाषेच्या मुद्द्यावरून उद्धव ठाकरे यांनी अमित शाह यांच्या भूमिकेवरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. गुजरातमध्ये हिंदी भाषा बोलली जात नसल्याचे अमित शाह सांगतात, तर तमिळनाडूमध्ये गेल्यानंतर तमिळ भाषा बोलता येत नसल्याबद्दल माफी मागतात, असा संदर्भ देत ठाकरे यांनी महाराष्ट्रातील भाषिक अस्मितेचा मुद्दा उपस्थित केला.
“महाराष्ट्रात मात्र हे सगळे लाचार त्यांना मिळालेले असल्याने त्यांना वाटतं की सगळा महाराष्ट्र प्रदेश हा लाचारांचा प्रदेश आहे; पण असं अजिबात नाही,” असे म्हणत त्यांनी सत्ताधाऱ्यांच्या भूमिकेवर टीका केली.
महाराष्ट्रात मराठी भाषेचा सन्मान आणि मराठी माणसाच्या हक्कांचा प्रश्न उपस्थित झाला की सत्ताधाऱ्यांनी ठामपणे भूमिका घ्यावी, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली. महाराष्ट्राच्या अस्मितेशी संबंधित प्रश्नांवर राजकीय सोयीपेक्षा राज्याचा स्वाभिमान महत्त्वाचा असायला हवा, हा मुद्दा उद्धव ठाकरे यांनी आपल्या भाषणातून मांडला.
‘मतचोरी करून सत्तेवर आलात; हिंमत असेल तर बॅलेट पेपरवर निवडणुका घ्या!’
भाषा आणि हिंदुत्वाच्या मुद्द्यांबरोबरच उद्धव ठाकरे यांनी निवडणूक प्रक्रियेवरूनही सत्ताधाऱ्यांना लक्ष्य केले. सत्ताधाऱ्यांनी कथित मतचोरी करून सत्ता मिळवल्याचा आरोप करत त्यांनी निवडणूक प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेचा मुद्दा उपस्थित केला.
“तुम्ही मतचोरी करून सत्तेवर आलेले आहात. पण तुमच्यात हिंमत असेल तर बॅलेट पेपरवर निवडणुका घेऊन दाखवा,” असे थेट आव्हान उद्धव ठाकरे यांनी दिले.
निवडणुकांमध्ये मतदानाच्या प्रक्रियेबाबत विरोधकांकडून सातत्याने प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. या पार्श्वभूमीवर बॅलेट पेपरवर निवडणुका घेण्याची मागणी करत उद्धव ठाकरे यांनी सत्ताधाऱ्यांना आव्हान दिले. निवडणूक प्रक्रियेबाबत जनतेचा विश्वास टिकवण्यासाठी पारदर्शकता महत्त्वाची असल्याचा मुद्दाही त्यांच्या भूमिकेतून पुढे आला.
दसरा मेळाव्यातून शिंदे गटाला थेट राजकीय संदेश
मुंबईतील शिवाजी पार्कवर उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेचा दसरा मेळावा पार पडला, तर दुसरीकडे गोरेगाव येथील नेस्को सेंटरमध्ये उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेचा मेळावा सुरू होता. त्यामुळे दोन्ही गटांच्या मेळाव्यांकडे राज्याच्या राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले होते.
उद्धव ठाकरे यांनी आपल्या भाषणातून मराठी अस्मिता, हिंदुत्व, बाळासाहेब ठाकरे यांचे विचार आणि निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता या मुद्द्यांवरून शिंदे गटाला घेरण्याचा प्रयत्न केला. विशेषतः मराठी भाषेच्या मुद्द्यावरून शिंदे यांच्यावर केलेली बोचरी टीका आणि बॅलेट पेपरवर निवडणुका घेण्याचे आव्हान यामुळे त्यांच्या भाषणाला राजकीय धार प्राप्त झाली.
दुसरीकडे, एकनाथ शिंदे यांनी आपल्या मेळाव्यात भाषणाला सुरुवात करताना दुष्काळाच्या परिस्थितीत सरकार शेतकऱ्यांच्या पाठीशी उभे असल्याचा मुद्दा मांडला. त्यामुळे एका बाजूला उद्धव ठाकरे यांनी मराठी अस्मिता आणि राजकीय आरोपांवर भर दिला, तर दुसरीकडे शिंदे यांनी सरकारच्या कामाचा आणि शेतकऱ्यांना दिलेल्या आधाराचा मुद्दा पुढे केला.
शिंदे यांच्या प्रत्युत्तराकडे लक्ष
दसरा मेळाव्यातील भाषणातून उद्धव ठाकरे यांनी एकनाथ शिंदे यांच्यावर वैयक्तिक स्वरूपाची बोचरी टीका करतानाच मराठी अस्मिता आणि हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावरून राजकीय संघर्ष अधिक तीव्र केला. अमित शाह यांच्या विधानांचा संदर्भ देत महाराष्ट्राच्या भाषिक स्वाभिमानाचा प्रश्न उपस्थित करणे आणि निवडणुकीच्या पारदर्शकतेवरून बॅलेट पेपरचे आव्हान देणे, हे त्यांच्या भाषणातील प्रमुख मुद्दे ठरले.
आता उद्धव ठाकरे यांच्या टीकेला एकनाथ शिंदे आपल्या भाषणातून काय प्रत्युत्तर देतात, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे. दोन्ही शिवसेना गटांच्या दसरा मेळाव्यांमधील आरोप-प्रत्यारोपांचा आगामी राजकीय समीकरणांवर काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
