मुंबई प्रतिनिधी
मुंबई : दिल्लीतील जंतरमंतरवर सुरू असलेल्या ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’च्या आंदोलनाला आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या विरोधातील भूमिकेला पाठिंबा देण्यासाठी मुंबईतील ऐतिहासिक ऑगस्ट क्रांती मैदानात आयोजित करण्यात आलेल्या आंदोलनापूर्वीच पोलिसांनी मोठी कारवाई केली. आंदोलनाला परवानगी नाकारण्यात आल्यानंतर मुंबई पोलिसांनी संपूर्ण परिसरात कडेकोट बंदोबस्त तैनात करत आंदोलकांची धरपकड सुरू केली. महात्मा गांधी यांचे पणतू तुषार गांधी यांच्यासह प्रमुख कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतल्याने आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर मुंबईतील राजकीय आणि सामाजिक वातावरण तापले. प्रतिबंधात्मक कारवाई, रस्त्यांवरील नाकाबंदी आणि वाहतूक वळविण्याच्या निर्णयामुळे ऑगस्ट क्रांती मैदानासह ग्रँट रोड परिसराला अक्षरशः पोलीस छावणीचे स्वरूप आले.
शनिवारी दुपारी साडेतीन वाजता ऑगस्ट क्रांती मैदानात आंदोलन आयोजित करण्यात आले होते. मात्र, मुंबई पोलिसांनी या आंदोलनाला परवानगी नाकारल्याने संभाव्य गर्दी आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न लक्षात घेऊन सकाळपासूनच सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली. आंदोलनाच्या केंद्रस्थानी असलेल्या मैदानाकडे जाणारे प्रमुख रस्ते लोखंडी बॅरिकेड्स लावून बंद करण्यात आले. मैदानाच्या परिसरात आंदोलकांना एकत्र येण्यास मज्जाव करण्यात आला. राज्य राखीव पोलीस दल, दंगल नियंत्रण पथक आणि स्थानिक पोलिसांचे शेकडो अधिकारी व कर्मचारी तैनात करण्यात आल्याने परिसरात तणावपूर्ण वातावरण निर्माण झाले.
आंदोलनात सहभागी होण्यासाठी वांद्रे येथील नॅशनल कॉलेज जंक्शन परिसरातून निघालेल्या तुषार गांधी यांना सांताक्रूझ पोलिसांनी ताब्यात घेतले. त्यानंतर त्यांना डी. एन. नगर पोलीस ठाण्यात नेण्यात आले. कॉक्रोच जनता पार्टीच्या नेत्या गुड्डू एस. एल. यांच्यासह इतर प्रमुख कार्यकर्त्यांनाही पोलिसांनी ताब्यात घेतले. आंदोलनाला सुरुवात होण्यापूर्वीच प्रमुख व्यक्तींना ताब्यात घेण्यात आल्याने आंदोलनाची दिशा आणि पुढील घडामोडींबाबत उत्सुकता निर्माण झाली.
दरम्यान, दिवसभरात खबरदारीचा उपाय म्हणून २०० हून अधिक संशयित आणि आंदोलकांना प्रतिबंधात्मक कारवाईअंतर्गत ताब्यात घेण्यात आल्याची माहिती आहे. ऑगस्ट क्रांती मैदान, ग्रँट रोड, ज्युबिली मिल, तेजपाल रोड आणि परिसरातील जोडरस्त्यांवर पोलिसांनी निर्बंध लागू केले. संभाव्य गर्दीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी ठिकठिकाणी रस्ता अडथळे उभारण्यात आले होते. त्यामुळे स्थानिक नागरिकांसह या भागातून प्रवास करणाऱ्या वाहनचालकांनाही अडचणींचा सामना करावा लागला.
पोलिसांच्या बंदोबस्ताचा परिणाम सार्वजनिक वाहतुकीवरही झाला. ऑगस्ट क्रांती मैदान आणि ग्रँट रोड परिसरातील वाहतूक बंद करण्यात आल्याने बेस्टच्या बसगाड्या तसेच खासगी वाहनांना पर्यायी मार्गाने वळविण्यात आले. लॅमिंग्टन रोड आणि नाना चौक परिसराकडे वाहतूक वळवण्यात आल्यामुळे काही मार्गांवरील प्रवासावर परिणाम झाला.
ऐतिहासिक ऑगस्ट क्रांती मैदानाने देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. त्याच मैदानात आयोजित आंदोलनाला परवानगी नाकारण्यात येणे आणि आंदोलनात सहभागी होण्यासाठी निघालेल्या प्रमुख कार्यकर्त्यांना ताब्यात घेण्यात येणे, यामुळे अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य, आंदोलनाचा अधिकार आणि कायदा-सुव्यवस्था यांबाबत पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे. एका बाजूला संभाव्य अनुचित प्रकार रोखण्यासाठी पोलिसांची कठोर भूमिका, तर दुसऱ्या बाजूला आंदोलनासाठी पुढे आलेल्या कार्यकर्त्यांची धरपकड, यामुळे मुंबईतील या घडामोडींना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
