मुंबई प्रतिनिधी
हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि अन्नातील भेसळीविरोधात धडक कारवाईचा धडाका सुरू ठेवणारे अन्न व औषध प्रशासनाचे (FDA) आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी आता औषध विक्रीच्या पद्धतीकडेही लक्ष वळवले आहे. डॉक्टरांनी जेवढ्या औषधांचे सेवन करण्याचा सल्ला दिला आहे, त्यापेक्षा अधिक औषधे ग्राहकांना घेण्यास भाग पाडणाऱ्या मेडिकल स्टोअर्सवर कारवाई करण्याचा इशारा प्रशासनाने दिला आहे.
एखाद्या औषधाच्या स्ट्रिपमध्ये दहा गोळ्या असतील आणि डॉक्टरांनी रुग्णाला केवळ पाच गोळ्या घेण्याचा सल्ला दिला असेल, तर ग्राहकाला संपूर्ण दहा गोळ्यांची स्ट्रिप खरेदी करण्याची सक्ती करता येणार नाही. रुग्णाला आवश्यक तेवढेच औषध उपलब्ध करून देणे अपेक्षित आहे. औषध विक्रीदरम्यान ग्राहकांची अनावश्यक आर्थिक लूट होऊ नये आणि गरजेपेक्षा अधिक औषधांचा साठा त्यांच्या घरी पडून राहू नये, यासाठी FDA कडून नियमांचे पालन करण्यावर भर दिला जात आहे.
‘संपूर्ण स्ट्रिप घ्या’ म्हणणाऱ्या मेडिकलला इशारा
अनेकदा डॉक्टरांकडून मर्यादित दिवसांसाठी किंवा ठरावीक संख्येने औषधे घेण्याचा सल्ला दिला जातो. मात्र, मेडिकल स्टोअरमध्ये संबंधित औषधाची संपूर्ण स्ट्रिप घेण्यास सांगितले जाते. परिणामी रुग्णाला आवश्यकतेपेक्षा जास्त औषधे खरेदी करावी लागतात. काही औषधे उरून राहतात आणि त्यासाठी ग्राहकाला अतिरिक्त पैसे मोजावे लागतात.
अशा प्रकारे ग्राहकाला गरजेपेक्षा जास्त औषध खरेदी करण्यास भाग पाडले जात असल्याचे आढळल्यास संबंधित मेडिकल स्टोअरविरोधात नियमानुसार कारवाई होऊ शकते. प्रकरणाचे गांभीर्य लक्षात घेऊन औषध विक्रीचा परवाना निलंबित किंवा रद्द करण्याची कारवाईही होऊ शकते, असा इशारा देण्यात आला आहे.
फार्मासिस्ट आणि मेडिकल चालकांनाही सूचना
औषध विक्री करताना डॉक्टरांचे प्रिस्क्रिप्शन, औषधाची मात्रा, रुग्णाला आवश्यक असलेले दिवस आणि औषधाची विक्री यांचा योग्य ताळमेळ ठेवण्याची जबाबदारी मेडिकल स्टोअर चालक आणि नोंदणीकृत फार्मासिस्टवर आहे. ग्राहकाला केवळ विक्री वाढविण्याच्या उद्देशाने अतिरिक्त औषधे घेण्यास प्रवृत्त करणे किंवा सक्ती करणे टाळावे, अशा सूचना प्रशासनाकडून देण्यात आल्या आहेत.
यामुळे मेडिकल स्टोअर्सच्या औषध विक्री पद्धतीवर आगामी काळात FDA कडून अधिक बारकाईने लक्ष ठेवले जाण्याची शक्यता आहे.
नियमभंग झाल्यास ग्राहकांनी तक्रार करावी
औषध खरेदी करताना ग्राहकाला आवश्यकतेपेक्षा जास्त औषधे घेण्याची सक्ती केली जात असल्यास त्याने संबंधित मेडिकल स्टोअरची माहिती प्रशासनाकडे द्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे. महाराष्ट्र FDA कडे औषधे, अन्नपदार्थ आणि इतर नियमनाधीन बाबींविषयी ऑनलाइन तक्रार नोंदविण्यासाठी अधिकृत पोर्टल उपलब्ध आहे.
हेल्पलाइन : 1800-222-365
या टोल-फ्री क्रमांकावर तक्रार नोंदवता येते. FDA च्या अधिकृत तक्रार पोर्टलवरही नागरिकांना तक्रार दाखल करता येते.
अन्नानंतर आता औषध विक्रीवरही नजर
आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली FDA कडून अन्नभेसळ, अस्वच्छता आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या खाद्य आस्थापनांविरोधात कारवाई सुरू आहे. अलीकडेच मुंबईतील काही नामांकित हॉटेल्सविरोधातही FDA ने परवाना निलंबन आणि रद्द करण्याची कारवाई केली होती.
आता औषध विक्रीतील ग्राहकांच्या हिताशी संबंधित बाबींवरही प्रशासनाने लक्ष केंद्रित केल्याने मेडिकल स्टोअर चालक आणि फार्मासिस्टमध्ये सतर्कता वाढण्याची शक्यता आहे. ग्राहकांनीही औषध घेताना डॉक्टरांनी सांगितलेल्या मात्रेची आणि मेडिकलकडून दिल्या जाणाऱ्या औषधांची माहिती तपासावी. अनावश्यक औषधे खरेदी करण्याची सक्ती झाल्यास तक्रार करण्याचे आवाहन FDA कडून करण्यात आले आहे.
