मुंबई प्रतिनिधी
सामान्यांच्या दैनंदिन खर्चावर आणखी एक आर्थिक भार पडणार आहे. इंधनाच्या दरवाढीसह पॅकिंगसाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालाच्या किमती आणि साखरेच्या दरात झालेल्या वाढीचा परिणाम आता थेट दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांच्या किमतीवर होणार आहे. राज्यातील प्रमुख खासगी आणि सहकारी दूध संघांनी पिशवीबंद गाई आणि म्हशीच्या दुधाच्या विक्री दरात प्रति लिटर दोन रुपयांनी वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्याचबरोबर दुग्धजन्य पदार्थांच्या किमतीत १० टक्क्यांपर्यंत वाढ केली जाणार आहे. ही दरवाढ मंगळवार, ११ ऑगस्टपासून लागू होणार आहे.
राज्यातील प्रमुख खासगी आणि सहकारी दूध संघांचा समावेश असलेल्या दूध उत्पादक व प्रक्रिया कल्याणकारी संघाच्या सभासदांची बैठक शुक्रवारी पुणे जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ मर्यादित अर्थात कात्रज डेअरी येथे पार पडली. संघाचे अध्यक्ष गोपाळराव म्हस्के यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या या बैठकीत दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांच्या दरवाढीचा निर्णय घेण्यात आला.
डिझेलच्या दरवाढीचा थेट परिणाम
गेल्या काही दिवसांत डिझेलच्या दरात प्रति लिटर १० रुपयांची वाढ झाल्याने दूध वाहतुकीचा खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. दूध हे नाशवंत उत्पादन असल्याने त्याची वाहतूक नियमित आणि वेळेत करणे आवश्यक असते. त्यामुळे इंधनाच्या वाढलेल्या किमतीचा थेट परिणाम दूध संकलनापासून ते प्रक्रिया केंद्र आणि तेथून बाजारपेठेपर्यंतच्या संपूर्ण वाहतूक व्यवस्थेवर झाला आहे.
दूध उत्पादक व प्रक्रिया कल्याणकारी संघाच्या बैठकीत वाढत्या वाहतूक खर्चाचा सविस्तर विचार करण्यात आला. वाढत्या इंधन खर्चामुळे दूध विक्रीच्या सध्याच्या दरात बदल करणे आवश्यक असल्याचे दूध संघांकडून स्पष्ट करण्यात आले.
पॅकिंगचा खर्चही वाढला
दुधाच्या पिशव्या आणि अन्य दुग्धजन्य पदार्थांच्या पॅकिंगसाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालाच्या किमतीतही मोठी वाढ झाली आहे. आखाती युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर पॅकिंगसाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालाच्या दरात सुमारे ३० टक्क्यांनी वाढ झाल्याचे दूध संघांकडून सांगण्यात आले.
दूध, दही, ताक, लस्सी, श्रीखंड, पनीर, तूप, चीज यांसह विविध दुग्धजन्य पदार्थांच्या उत्पादनात पॅकिंगचा महत्त्वाचा खर्च असतो. त्यामुळे पॅकिंग साहित्याच्या दरवाढीचा परिणाम उत्पादन खर्चावर होत आहे.
साखरेच्या दरातही वाढ
दुग्धजन्य पदार्थांच्या उत्पादनासाठी लागणाऱ्या साखरेच्या किमतीतही वाढ झाली आहे. साखरेच्या दरात प्रति किलो १२ रुपयांनी वाढ झाल्याने प्रक्रिया केलेल्या दुग्धजन्य पदार्थांच्या उत्पादन खर्चात वाढ झाली आहे. त्यामुळे या पदार्थांच्या विक्री दरातही वाढ करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
दूध खरेदी दरही वाढला
दरम्यान, दूध उत्पादकांकडून दूध खरेदी करण्याच्या दरात यापूर्वीच वाढ करण्यात आली आहे. आगामी काळात दूध खरेदी दरात आणखी वाढ होण्याची शक्यता असल्याचेही दूध संघांनी बैठकीत नमूद केले. त्यामुळे दूध खरेदी, प्रक्रिया, पॅकिंग आणि वाहतूक या सर्वच पातळ्यांवर खर्च वाढत असल्याचे चित्र आहे.
या वाढत्या खर्चाचा ताळमेळ साधण्यासाठी दूध विक्रीच्या दरात सध्या प्रति लिटर दोन रुपयांची वाढ करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. त्याचबरोबर विविध दुग्धजन्य पदार्थांच्या किमतीत त्यांच्या उत्पादन खर्चानुसार १० टक्क्यांपर्यंत वाढ केली जाणार आहे.
घरगुती बजेटवर परिणाम
दूध हे प्रत्येक कुटुंबाच्या दैनंदिन गरजेतील महत्त्वाचे उत्पादन आहे. त्यामुळे प्रति लिटर दोन रुपयांची दरवाढ किरकोळ वाटत असली तरी महिन्याच्या बजेटमध्ये त्याचा परिणाम जाणवणार आहे. विशेषतः मोठ्या कुटुंबांसह नियमितपणे दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांचा वापर करणाऱ्या ग्राहकांना या दरवाढीचा अधिक फटका बसण्याची शक्यता आहे.
दूधापासून तयार होणाऱ्या विविध पदार्थांच्या किमतीत १० टक्क्यांपर्यंत वाढ होणार असल्याने दही, पनीर, तूप, श्रीखंड, लस्सी आणि अन्य प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांच्या खरेदीसाठी ग्राहकांना अधिक पैसे मोजावे लागणार आहेत.
११ ऑगस्टपासून ग्राहकांच्या खिशाला झळ
दूध संघांनी घेतलेल्या निर्णयाची अंमलबजावणी ११ ऑगस्टपासून करण्यात येणार आहे. त्यामुळे मंगळवारपासून ग्राहकांना पिशवीबंद दूध आणि विविध दुग्धजन्य पदार्थांसाठी वाढीव दर मोजावे लागतील. इंधन, पॅकिंग साहित्य, साखर आणि दूध खरेदी दरातील वाढीमुळे हा निर्णय घेण्यात आल्याचे दूध संघांनी स्पष्ट केले आहे.
एकीकडे महागाईचा दबाव कायम असताना आता दुधाच्या दरातही वाढ होणार असल्याने सर्वसामान्यांच्या घरगुती अर्थसंकल्पावर आणखी ताण पडणार आहे.
