मुंबई प्रतिनिधी
राज्यात उशिरा दाखल झालेल्या नैऋत्य मोसमी पावसाने आता जोर धरण्याची चिन्हे दिसत असून, १ जुलैपासून महाराष्ट्रातील अनेक भागांत मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. विशेषतः उत्तर महाराष्ट्र, विदर्भ, मराठवाडा आणि मध्य महाराष्ट्रातील काही जिल्ह्यांसाठी पुढील काही दिवस सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे. उशिरा सुरू झालेल्या पावसामुळे रखडलेल्या खरीप पेरण्यांना यामुळे मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
यंदा २ जून रोजी केरळमध्ये दाखल झालेला नैऋत्य मोसमी पाऊस अरबी समुद्रातील प्रतिकूल वातावरणामुळे जवळपास पंधरा दिवस पुढे सरकू शकला नाही. परिणामी महाराष्ट्रातही मान्सूनचे आगमन उशिरा झाले. जून महिन्याच्या बहुतांश काळात राज्यातील अनेक भागांत अपेक्षित पाऊस न झाल्याने शेती, पिण्याचे पाणी आणि जलसाठ्यांबाबत चिंता व्यक्त केली जात होती.
मात्र, जूनच्या अखेरच्या आठवड्यात पावसाने पुन्हा सक्रिय होत अनेक भागांत दमदार हजेरी लावली. रविवारी मध्यरात्रीपासून मुंबईसह कोकण, उत्तर महाराष्ट्र आणि इतर काही भागांत जोरदार पाऊस झाला. आता जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात पावसाचा वेग आणखी वाढण्याची शक्यता हवामान विभागाने वर्तवली आहे.
अनेक जिल्ह्यांसाठी ‘यलो अलर्ट’
हवामान विभागाने काही जिल्ह्यांसाठी पुढील तीन दिवस ‘यलो अलर्ट’ जारी केला आहे. विशेषतः जळगाव जिल्ह्यात १ ते ५ जुलैदरम्यान पावसाचा जोर वाढण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. तसेच २९, ३० जून आणि २ जुलै रोजी ताशी ३० ते ४० किलोमीटर वेगाने वाहणाऱ्या वाऱ्यासह मेघगर्जना आणि वादळी पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात राज्यातील बहुतांश भागांत समाधानकारक पावसाची नोंद होऊ शकते. त्यामुळे खरीप हंगामातील पेरण्यांना गती मिळण्याची अपेक्षा आहे.
शेतकऱ्यांना दिलासा मिळण्याची अपेक्षा
राज्यातील अनेक भागांमध्ये शेतकऱ्यांनी पेरणीपूर्व तयारी पूर्ण केली असली तरी पुरेशा पावसाअभावी पेरण्या रखडल्या होत्या. आता सलग काही दिवस चांगला पाऊस झाल्यास पेरण्यांना वेग येईल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे. कृषी क्षेत्रासाठी जुलैचा पहिला आठवडा महत्त्वाचा मानला जात असल्याने हवामान विभागाच्या या अंदाजाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
एल निनोचा प्रभाव कायम
दरम्यान, यंदाच्या मान्सूनवर ‘एल निनो’ या हवामान घटनेचा परिणाम होण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी यापूर्वी व्यक्त केली होती. त्यामुळे हंगामात काही कालावधीत पावसाचे असमान वितरण होऊ शकते, असा अंदाज आहे. तरीही सध्या तयार झालेली अनुकूल वातावरणीय परिस्थिती जुलैच्या सुरुवातीला राज्यात पावसाची तीव्रता वाढवू शकते, असे हवामान अभ्यासकांचे मत आहे.
धरणसाठ्यात वाढीची अपेक्षा
गेल्या काही आठवड्यांपासून अपुऱ्या पावसामुळे अनेक धरणांतील पाणीसाठा चिंताजनक पातळीवर पोहोचला होता. राज्यातील काही भागांत पाणीटंचाईची समस्याही तीव्र झाली आहे. आगामी काही दिवसांत अपेक्षित पाऊस झाल्यास धरणांतील पाणीसाठ्यात वाढ होण्याबरोबरच पिण्याच्या पाण्याची आणि सिंचनाची परिस्थिती सुधारण्याची शक्यता आहे.
हवामान विभागाने नागरिकांना वादळी वाऱ्यांसह होणाऱ्या मुसळधार पावसाच्या पार्श्वभूमीवर आवश्यक ती खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले असून, स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करण्यास सांगितले आहे.
