कोल्हापूर प्रतिनिधी
कोल्हापूरच्या सहकार क्षेत्रात सत्तांतर घडवून आणल्यानंतर महायुतीच्या नेतृत्वाखालील गोकुळ दूध संघाने पहिल्याच महत्त्वाच्या निर्णयातून ग्राहकांना महागाईचा जोरदार झटका दिला आहे. कोल्हापूर जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ अर्थात गोकुळने म्हशीच्या दूध विक्री दरात प्रतिलिटर चार रुपयांची, तर दूध खरेदी दरात दोन रुपयांची वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे मुंबई आणि पुण्यात गोकुळचे म्हशीचे दूध आता प्रतिलिटर ८२ रुपयांना मिळणार असून, कोल्हापुरात हाच दर ७६ रुपये होणार आहे. शनिवार, २१ नोव्हेंबरपासून नवीन दर लागू होणार असल्याची माहिती समोर आली आहे.
गोकुळच्या सत्ताकारणात गेल्या काही दिवसांपासून मोठे राजकीय नाट्य रंगले होते. काँग्रेस नेते सतेज पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील समविचारी आघाडीने निवडणुकीत १३ जागा जिंकून बहुमत मिळवले होते. तर महायुतीच्या पॅनेलला १२ जागांवर समाधान मानावे लागले होते. मात्र, शासननियुक्त संचालकांना मतदानाचा अधिकार देण्याच्या निर्णयामुळे सत्तेचे गणित बदलले आणि महायुतीच्या नेतृत्वाखाली शिवाजी पाटील यांच्याकडे अध्यक्षपदाची सूत्रे आली. त्यानंतर दूध संघाच्या पहिल्याच महत्त्वाच्या निर्णयाकडे उत्पादक शेतकरी, ग्राहक आणि सहकार क्षेत्राचे लक्ष लागले होते.
मुंबई-पुण्यात ८२ रुपये लिटर!
गोकुळच्या संचालक मंडळाने घेतलेल्या निर्णयानुसार म्हशीच्या दूध विक्री दरात प्रतिलिटर चार रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. त्यामुळे मुंबई आणि पुणे येथे म्हशीच्या दुधाचा दर ८२ रुपये प्रतिलिटर होणार आहे. कोल्हापुरातील ग्राहकांना यासाठी ७६ रुपये मोजावे लागणार आहेत. दूध उत्पादकांना दिलासा देण्यासाठी म्हशीच्या दूध खरेदी दरातही प्रतिलिटर दोन रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. ही दरवाढ शनिवारपासून लागू होणार आहे.
गायीच्या दुधाच्या दराबाबत मात्र उपलब्ध माहितीत स्वतंत्र अंतिम दरवाढीची पुष्टी झालेली नाही. त्यामुळे ग्राहकांनी म्हशीच्या दुधाची आणि गायीच्या दुधाची दरवाढ एकच समजू नये.
शेतकऱ्यांच्या उत्पादन खर्चाचा मुद्दा ऐरणीवर
राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती, चारा आणि पशुखाद्याचे वाढलेले दर, जनावरांच्या देखभालीचा खर्च आणि दूध उत्पादनात झालेली घट यामुळे दूध उत्पादक शेतकरी आर्थिक अडचणीत आहेत. अशा परिस्थितीत दूध खरेदी दरात वाढ करण्याची मागणी सातत्याने केली जात होती. समविचारी आघाडीनेही दूध विक्री दर वाढवण्यास विरोध नसल्याचे स्पष्ट करताना, ग्राहकांवर अतिरिक्त आर्थिक भार टाकण्यापूर्वी दूध उत्पादकांना मिळणारा दर वाढवण्याची भूमिका मांडली होती.
गोकुळने म्हशीच्या दूध खरेदी दरात दोन रुपयांची वाढ करून उत्पादकांना काहीसा दिलासा देण्याचा प्रयत्न केला आहे. मात्र, उत्पादन खर्चाच्या तुलनेत ही वाढ पुरेशी आहे का, असा प्रश्नही उपस्थित होत आहे.
७० कोटींच्या तुटीचे आव्हान
गोकुळसमोर आर्थिक तूट भरून काढण्याचे मोठे आव्हान आहे. दूध संघाच्या आर्थिक स्थितीचा आढावा घेतल्यानंतर विक्री दरवाढीचा निर्णय घेण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. यापूर्वी प्रशासकांच्या कार्यकाळात झालेल्या आर्थिक नुकसानीसह संघाच्या आर्थिक व्यवहारांची जबाबदारी नव्या संचालक मंडळासमोर आहे. त्यामुळे उत्पन्न आणि खर्चाचा ताळमेळ साधण्यासाठी दूध दरवाढीचा पर्याय स्वीकारण्यात आला आहे.
दरम्यान, गोकुळच्या दूध दरवाढीवरून राजकीय संघर्ष पुन्हा पेटण्याची चिन्हे आहेत. एकीकडे दूध उत्पादकांना वाढीव दर मिळणार असला, तरी दुसरीकडे सर्वसामान्य ग्राहकांच्या खिशाला कात्री लागणार आहे. महायुतीच्या सत्तास्थापनेनंतर गोकुळचा पहिला मोठा निर्णय दरवाढीचा ठरल्याने सहकार क्षेत्रात याची जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे.
उपलब्ध झालेल्या खात्रीलायक माहिती नुसार म्हशीच्या दूध विक्री दरात चार रुपये आणि खरेदी दरात दोन रुपये वाढ निश्चित झाल्याची माहिती आहे. मुंबई-पुण्यात ८२ रुपये आणि कोल्हापुरात ७६ रुपये प्रतिलिटर हा सुधारित दर असेल.


