नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
नवी दिल्ली : राजधानी दिल्लीत शांततेने आंदोलन करणाऱ्या तरुणांवर पोलिसांनी लाठीमार केल्याचा आरोप झाल्यानंतर लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी केंद्र सरकार आणि निवडणूक आयोगाविरोधात आक्रमक भूमिका घेतली आहे. समाजमाध्यमांवर व्हिडिओ संदेश प्रसिद्ध करत त्यांनी देशवासीयांना ‘चलो दिल्ली’ची हाक दिली. मतदार याद्यांमधील कथित अनियमितता, ‘मतचोरी’चे आरोप आणि मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल फेरतपासणीची (SIR) प्रक्रिया या मुद्द्यांवरून विरोधकांनी आंदोलनाची भूमिका घेतली आहे. सोमवारी, १२ ऑक्टोबर रोजी सर्वोच्च न्यायालयाच्या दिशेने मोर्चा काढून सरन्यायाधीशांकडे निवेदन सादर करण्याचा प्रयत्न केला जाणार असल्याचे राहुल गांधी यांनी जाहीर केले.
काल दिल्लीत आपल्या हक्कांसाठी शांततेने रस्त्यावर उतरलेल्या तरुणांवर झालेला लाठीमार आणि भाजपच्या गुंडांकडून झालेली मारहाण ही लोकशाहीला काळिमा फासणारी घटना आहे. या अन्यायाविरोधात राहुलजी गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली उद्या सर्वोच्च न्यायालयाकडे कूच करून मतचोरी थांबवणे, SIR प्रक्रिया… https://t.co/bjPOPSQypJ
— Harshwardhan Sapkal (@INCHarshsapkal) October 11, 2026
पक्षीय राजकारण, जात आणि राज्यांच्या सीमा ओलांडून तरुण, विरोधी पक्षांचे कार्यकर्ते आणि संविधानावर विश्वास ठेवणाऱ्या नागरिकांनी या आंदोलनात सहभागी व्हावे, असे आवाहन राहुल गांधी यांनी केले आहे. निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि मतदारांच्या अधिकारांचा मुद्दा उपस्थित करत त्यांनी केंद्र सरकारवर निशाणा साधला. या आंदोलनामुळे दिल्लीतील राजकीय वातावरण तापले असून, विरोधकांच्या पुढील भूमिकेकडे देशाचे लक्ष लागले आहे.
तीन प्रमुख मागण्यांवरून संघर्ष
मतदारांच्या मतदानाच्या अधिकारांचे संरक्षण, मतदार याद्यांच्या फेरतपासणीच्या प्रक्रियेबाबत उपस्थित करण्यात आलेले प्रश्न आणि निवडणूक आयोगाच्या प्रमुखांच्या भूमिकेवरून विरोधकांनी तीन प्रमुख मागण्या पुढे केल्या आहेत. कथित ‘मतचोरी’च्या आरोपांची दखल घेऊन त्यासंबंधीच्या अनियमितता थांबवाव्यात, SIR प्रक्रियेला स्थगिती द्यावी आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी राजीनामा द्यावा, अशी विरोधकांची मागणी आहे.
निवडणूक प्रक्रियेच्या निष्पक्षतेबाबत प्रश्न उपस्थित करत विरोधकांनी न्यायालयाचे लक्ष वेधण्याची भूमिका घेतली आहे. मात्र, या आरोपांबाबत निवडणूक आयोगाची अधिकृत भूमिका आणि न्यायालयीन प्रक्रियेत समोर येणारे तथ्य यांनाही महत्त्व राहणार आहे.
‘आवाज दाबता येणार नाही’; राहुल गांधींचा सरकारवर निशाणा
व्हिडिओ संदेशातून राहुल गांधी यांनी दिल्लीतील आंदोलनादरम्यान तरुणांना मारहाण झाल्याचा आरोप केला. शांततेने आंदोलन करणाऱ्या तरुणांच्या मनात द्वेष नव्हता, तर प्रेम आणि बंधुभावाची भावना होती, असे त्यांनी म्हटले. आंदोलकांवर बळाचा वापर झाल्याचा आरोप करत त्यांनी केंद्र सरकारच्या कार्यपद्धतीवर टीका केली.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह, राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांचा उल्लेख करत राहुल गांधी यांनी विरोधकांचा आवाज दाबता येणार नसल्याचे म्हटले. ‘मोहब्बत, बंधुभाव आणि देशभक्तीच्या बळावर आपण एकत्र चालणार आहोत. डरो मत,’ असा संदेश देत त्यांनी आंदोलनात सहभागी होण्याचे आवाहन केले.
निवडणूक प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेचा मुद्दा ऐरणीवर
मतदार याद्यांची फेरतपासणी, मतदारांची नावे वगळली जाण्याची शक्यता आणि निवडणूक आयोगाच्या स्वायत्ततेबाबत विरोधकांकडून सातत्याने प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. या मुद्द्यांवर न्यायालयीन हस्तक्षेपाची मागणी करून निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकतेचा प्रश्न राष्ट्रीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आणण्याचा काँग्रेसचा प्रयत्न आहे.
दरम्यान, राहुल गांधी यांनी सरन्यायाधीशांकडे भेटीसाठी वेळ मागितल्याचे वृत्त आहे. या भेटीसंदर्भातील विनंती आणि त्यावर झालेल्या कार्यवाहीबाबत उपलब्ध माहितीच्या आधारेच पुढील घडामोडींचा निष्कर्ष काढणे आवश्यक आहे. मोर्चाद्वारे निवेदन सादर करण्याचा प्रयत्न यशस्वी होतो का, न्यायालयाकडून या मागण्यांची दखल घेतली जाते का आणि निवडणूक आयोग यावर काय भूमिका मांडतो, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
लोकशाहीतील मतदारांचा अधिकार, निवडणूक प्रक्रियेची विश्वासार्हता आणि शांततापूर्ण आंदोलनाचे स्वातंत्र्य या मुद्द्यांवरून सत्ताधारी आणि विरोधकांमधील संघर्ष आता अधिक तीव्र होण्याची चिन्हे आहेत.
