नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
काँकरोच जनता पार्टीच्या (CJP) जंतरमंतरवरील प्रस्तावित आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर देशाची राजधानी दिल्लीमध्ये अभूतपूर्व सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली आहे. आंदोलनात सहभागी होण्यासाठी सीजेपीचे संस्थापक अभिजीत दिपके मुंबईहून दिल्लीच्या दिशेने रवाना झाले असून, दुसरीकडे जंतरमंतर परिसरात जमणाऱ्या आंदोलकांना दिल्ली पोलिसांनी ताब्यात घेण्यास सुरुवात केली आहे. संभाव्य तणाव, आंदोलकांची वाढती गर्दी आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न लक्षात घेऊन राजधानीत सुमारे २५ हजार पोलीस आणि निमलष्करी दलांचे जवान तैनात करण्यात आल्याची माहिती आहे. त्यामुळे दिल्लीतील संवेदनशील भागांना अक्षरशः छावणीचे स्वरूप प्राप्त झाले आहे.
सीजेपीच्या प्रस्तावित आंदोलनामुळे राजधानीतील राजकीय आणि प्रशासकीय वातावरण तापले असून, आंदोलनाला परवानगी, आंदोलकांची जमवाजमव आणि पोलिसांची प्रतिबंधात्मक कारवाई यांमुळे परिस्थितीकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.
अभिजीत दिपके मुंबईहून दिल्लीकडे; सोशल मीडिया पोस्टमुळे चर्चेला उधाण
सीजेपीचे संस्थापक अभिजीत दिपके हे मुंबईतील फोर सीझन्स हॉटेलमधून बाहेर पडून विमानतळाच्या दिशेने रवाना झाले. ते विमानाने दिल्लीला पोहोचणार असून, सकाळी १० वाजेपर्यंत राजधानीत दाखल होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर त्यांच्या दिल्ली दौऱ्याला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
दरम्यान, सीजेपीचे प्रवक्ते आशुतोष रांका यांनी इन्स्टाग्रामवर छायाचित्र शेअर करत ‘See you in a few hours, Delhi!’ अर्थात ‘काही तासांत दिल्लीत भेटू!’ असा संदेश दिला. या पोस्टमुळे आंदोलनातील प्रमुख नेत्यांच्या दिल्लीतील उपस्थितीबाबत चर्चा सुरू झाली आहे. दिपके यांच्या आगमनानंतर आंदोलनाला कोणते स्वरूप प्राप्त होते आणि पोलिसांची भूमिका काय राहते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
२५ हजार जवानांचा फौजफाटा; दिल्लीच्या सीमांवर कसून तपासणी
आंदोलनादरम्यान कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये, यासाठी दिल्ली पोलिसांनी बहुस्तरीय सुरक्षा व्यवस्था उभारली आहे. दिल्ली पोलीस, केंद्रीय राखीव पोलीस दल (सीआरपीएफ), रॅपिड ॲक्शन फोर्स (आरएएफ) आणि विशेष पोलीस पथकांना विविध संवेदनशील ठिकाणी तैनात करण्यात आले आहे.
दक्षिण दिल्लीचे पोलीस उपायुक्त अनंत मित्तल यांच्या माहितीनुसार, दिल्लीच्या आंतरराज्यीय आणि आंतरजिल्हा सीमांवर १२ विशेष पोलीस पिकेट्स उभारण्यात आले आहेत. या ठिकाणी वाहनांची कसून तपासणी केली जात असून, आंदोलनासाठी बाहेरून येणाऱ्या व्यक्तींवरही लक्ष ठेवण्यात येत आहे. संशयित आंदोलकांना राजधानीत प्रवेश करण्यापूर्वीच रोखण्याचा पोलिसांचा प्रयत्न सुरू आहे.
मध्य दिल्लीतील संवेदनशील भागांसह जंतरमंतर परिसर, ली मेरिडियन हॉटेलजवळील गोलचक्कर आणि महत्त्वाच्या वाहतूक मार्गांवर अतिरिक्त बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे. संभाव्य गर्दीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आणि परिस्थिती हाताबाहेर जाऊ नये, यासाठी सुरक्षा यंत्रणा सतर्क आहेत.
बॉडी कॅमेरे आणि ड्रोनद्वारे नजर; प्रत्येक हालचालीची नोंद
यंदाच्या सुरक्षा व्यवस्थेत तंत्रज्ञानाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करण्यात येत आहे. बंदोबस्तावरील जवानांच्या गणवेशावर हायटेक बॉडी-वॉर्न कॅमेरे लावण्यात आले आहेत. रात्रीच्या अंधारातही चित्रण करू शकणाऱ्या या कॅमेऱ्यांच्या माध्यमातून घटनास्थळावरील घडामोडींची नोंद ठेवली जाणार आहे. आंदोलक आणि पोलिसांमध्ये संघर्ष झाल्यास नेमकी परिस्थिती काय होती, हे तपासण्यासाठीही या चित्रणाचा उपयोग होऊ शकतो.
याशिवाय जंतरमंतर परिसर, नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक आणि प्रमुख बस टर्मिनल्सवर ड्रोनच्या माध्यमातून आकाशातून पाळत ठेवली जात आहे. गर्दीची स्थिती, संशयास्पद हालचाली आणि संभाव्य गोंधळाची माहिती तातडीने मिळावी, यासाठी नियंत्रण यंत्रणा सज्ज ठेवण्यात आली आहे.
रेल्वे स्थानकांवर फ्लॅग मार्च; ४५ मेट्रो स्थानकांवर निर्बंध
आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर रेल्वे आणि मेट्रो परिसरातील सुरक्षा व्यवस्थाही अधिक कडक करण्यात आली आहे. नवी दिल्ली रेल्वे स्थानक परिसरात रॅपिड ॲक्शन फोर्सच्या पथकांनी फ्लॅग मार्च केला आहे. प्रवाशांची गर्दी आणि आंदोलनासाठी राजधानीत येणाऱ्या संभाव्य जमावाच्या हालचाली लक्षात घेऊन सुरक्षा यंत्रणांकडून विशेष खबरदारी घेतली जात आहे.
दिल्लीतील ४५ मेट्रो स्थानकांवर प्रवाशांच्या प्रवेश आणि बाहेर पडण्यासंदर्भात कडक निर्बंध लागू करण्यात आल्याची माहिती आहे. गर्दीचे व्यवस्थापन आणि सुरक्षेच्या कारणास्तव स्थानकांवरील हालचालींवर नियंत्रण ठेवले जात आहे. त्यामुळे मेट्रोने प्रवास करणाऱ्या नागरिकांनाही खबरदारी घ्यावी लागत आहे.
आंदोलन होणार की पोलिसांच्या कारवाईतच अडकणार?
सीजेपीच्या प्रस्तावित आंदोलनापूर्वीच आंदोलकांची धरपकड सुरू झाल्याने आंदोलनाच्या प्रत्यक्ष स्वरूपाबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहेत. अभिजीत दिपके दिल्लीमध्ये दाखल झाल्यानंतर आंदोलनस्थळी पोहोचतात का, पोलिसांकडून त्यांना आणि अन्य आंदोलकांना कोणती वागणूक दिली जाते आणि जंतरमंतरवर जमलेल्या कार्यकर्त्यांना आंदोलन करता येते का, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
एका बाजूला आंदोलनासाठी राजधानीत दाखल होणारे कार्यकर्ते, तर दुसऱ्या बाजूला संभाव्य गर्दी रोखण्यासाठी सज्ज असलेली सुरक्षा यंत्रणा, अशा परिस्थितीत दिल्लीतील वातावरण तणावपूर्ण बनले आहे. आंदोलन शांततेत पार पडणार की पोलीस कारवाईमुळे संघर्षाची ठिणगी पडणार, याकडे देशाचे लक्ष लागले आहे. मात्र, प्रत्यक्ष परिस्थितीचे चित्र आंदोलनस्थळी होणाऱ्या पुढील घडामोडींनंतरच स्पष्ट होणार आहे.
