मुंबई प्रतिनिधी
मुंबई : १ ऑक्टोबर उद्यापासून महिन्याची सुरुवात होताच सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन खर्चाशी आणि आर्थिक व्यवहारांशी संबंधित काही महत्त्वाचे बदल लागू होणार आहेत. LPG सिलिंडरचे दर, ATMमधून पैसे काढण्याचे शुल्क, मोठ्या रकमेच्या FDचे नियम आणि टीव्ही, AC, वॉशिंग मशीनसह इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंच्या किमती यामुळे ग्राहकांच्या बजेटवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे १ ऑक्टोबर २०२६ पासून नेमके कोणते बदल होणार आहेत, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
LPG सिलिंडरच्या दरात बदलाची शक्यता
तेल विपणन कंपन्या घरगुती आणि व्यावसायिक LPG सिलिंडरच्या किमतींचा आढावा साधारणपणे महिन्याच्या पहिल्या दिवशी घेतात. त्यामुळे १ ऑक्टोबरला LPGच्या नव्या किमती जाहीर होण्याची शक्यता आहे. अंतिम दर तेल कंपन्यांच्या घोषणेनंतरच स्पष्ट होतील. त्यामुळे ग्राहकांना ऑक्टोबर महिन्यात सिलिंडरसाठी किती रक्कम मोजावी लागणार, याकडे लक्ष लागले आहे.
यासोबतच LPG सबसिडी मिळविणाऱ्या पात्र ग्राहकांसाठी Aadhaar आधारित e-KYC/biometric authentication महत्त्वाचे आहे. PMUYच्या अधिकृत माहितीनुसार biometric Aadhaar authentication ही प्रक्रिया अनिवार्य आहे आणि ती LPG वितरकांमार्फत केली जाऊ शकते. स्वतःच्या मोबाईलद्वारे face-based e-KYCची सुविधाही उपलब्ध आहे.
SBI ग्राहकांना ATM व्यवहार महागणार?
SBIच्या काही खात्यांसाठी ATMमधून रोख पैसे काढण्याच्या मोफत व्यवहारांच्या मर्यादेत बदल होणार आहेत. Basic Savings Bank Deposit (BSBD) खात्यांना महिन्याला चार मोफत cash withdrawals मिळतील. त्यापुढील व्यवहारांसाठी ₹15 अधिक GST शुल्क लागू होणार असल्याची माहिती समोर आली आहे.
SBIच्या काही Salary Package Account ग्राहकांसाठी इतर बँकांच्या ATMवरील मोफत व्यवहारांची मर्यादा १० वरून ५ करण्याची माहितीही उपलब्ध आहे. त्यामुळे वारंवार ATMमधून पैसे काढणाऱ्या ग्राहकांनी आपल्या खात्याला लागू असलेले शुल्क आणि मोफत व्यवहारांची मर्यादा तपासणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
AC, TV, वॉशिंग मशीनच्या किमती वाढणार
सणासुदीच्या काळात इलेक्ट्रॉनिक वस्तू खरेदी करण्याचा विचार करणाऱ्या ग्राहकांना आणखी एक झटका बसण्याची शक्यता आहे. AC, LED TV, वॉशिंग मशीन आणि इतर ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्सच्या किमती १ ऑक्टोबरपासून साधारण ५ ते ८ टक्क्यांनी वाढण्याची शक्यता आहे. PTIच्या वृत्तानुसार, कच्च्या मालाच्या वाढलेल्या किमती, विशेषतः तांबे, स्टील, अॅल्युमिनियम, क्रूड आधारित घटक, वाहतूक खर्च आणि चलनातील चढ-उतार यामुळे कंपन्यांकडून दरवाढ केली जात आहे.
या वर्षातील या क्षेत्रातील ही तिसरी दरवाढ असल्याचेही अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. काही उत्पादकांनी आधीच दरवाढीची घोषणा केली आहे, तर काही कंपन्या अजून निर्णय घेत आहेत. मात्र बाजारात आधीच्या दराने उपलब्ध असलेला साठा असेपर्यंत काही ग्राहकांना जुन्या किमतीत वस्तू मिळण्याची शक्यता आहे.
FDबाबत महत्त्वाचा बदल; सर्व FDना लागू नाही
FDबाबत सोशल मीडियावर आणि विविध अहवालांमध्ये सर्व फिक्स्ड डिपॉझिटच्या तपशीलांबाबत नवा नियम असल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र हा बदल सर्वसामान्यांच्या प्रत्येक FDला थेट लागू होत नाही.
RBIच्या नियमानुसार ₹3 कोटी किंवा त्यापेक्षा अधिक रकमेच्या Single Rupee Term Depositsना Bulk Deposits म्हणून पाहिले जाते आणि अशा मोठ्या ठेवींसाठी बँकांना व्याजदर आणि संबंधित माहितीबाबत अधिक पारदर्शकता ठेवावी लागते.
यामुळे मोठ्या रकमेची FD असलेल्या ग्राहकांनी आपल्या बँकेकडून लागू होणारे व्याजदर, कालावधी आणि नवीन नियम तपासणे महत्त्वाचे आहे. छोट्या रकमेच्या नियमित FD असलेल्या सर्व ग्राहकांनी १ ऑक्टोबरपासून त्यांची FD आपोआप बदलणार आहे, असा अर्थ घेणे योग्य ठरणार नाही.
ग्राहकांनी काय लक्षात ठेवावे?
१ ऑक्टोबरपासून होणाऱ्या या बदलांमध्ये काहींचा थेट परिणाम घरगुती बजेटवर, तर काहींचा बँकिंग व्यवहारांवर होऊ शकतो. LPG ग्राहकांनी सिलिंडरचा नवीन दर आणि e-KYCची स्थिती तपासावी; SBI ग्राहकांनी ATMच्या मोफत व्यवहारांची मर्यादा जाणून घ्यावी; इलेक्ट्रॉनिक वस्तू खरेदी करणाऱ्यांनी वाढीव किमतींची तुलना करावी; तर मोठ्या रकमेची FD असणाऱ्यांनी बँकेकडील नवीन नियम तपासावेत.
विशेष म्हणजे, LPGचा अंतिम दर १ ऑक्टोबरला तेल कंपन्यांच्या घोषणेनंतरच स्पष्ट होईल, तर इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंची दरवाढ उत्पादन आणि कंपनीनुसार वेगवेगळी असू शकते. त्यामुळे प्रत्येक बदलाला एकच निश्चित रक्कम किंवा टक्केवारी लागू आहे, असे समजणे टाळणे आवश्यक आहे.
