मुंबई प्रतिनिधी
मुंबई : महाराष्ट्र विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन मुंबईत होणार की नागपुरात, यावरून गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या चर्चेला अखेर पूर्णविराम मिळाला आहे. राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती, शेतकऱ्यांचे प्रश्न आणि अधिवेशनाच्या आयोजनावर होणारा कोट्यवधींचा खर्च या पार्श्वभूमीवर यंदाचे अधिवेशन मुंबईत घेण्याची मागणी जोर धरत होती. मात्र, राज्य सरकारने परंपरेनुसार नागपूरलाच पसंती दिली आहे. विधिमंडळ कामकाज सल्लागार समितीच्या बुधवारी झालेल्या बैठकीत अधिवेशनाच्या तारखांवर अंतिम शिक्कामोर्तब करण्यात आले. त्यानुसार ७ डिसेंबर ते १८ डिसेंबर २०२६ या कालावधीत नागपूर येथे हिवाळी अधिवेशन पार पडणार आहे.
विशेष म्हणजे, अधिवेशनाचे ठिकाण निश्चित झाले असले तरी त्याच्या कालावधीवरून आताच राजकीय वातावरण तापण्याची चिन्हे आहेत. अवघ्या दोन आठवड्यांत राज्यातील महत्त्वाच्या प्रश्नांवर कितपत चर्चा होणार, असा सवाल उपस्थित होत असून भाजपचे ज्येष्ठ नेते सुधीर मुनगंटीवार यांनी अधिवेशनाचा कालावधी किमान तीन आठवडे करण्याची मागणी केली आहे. त्यामुळे अधिवेशन सुरू होण्यापूर्वीच सत्ताधारी पक्षातही कालावधीवरून मतभेद समोर आले आहेत.
दुष्काळामुळे मुंबईची मागणी, पण नागपूरवरच शिक्कामोर्तब!
राज्यातील अनेक भागांत दुष्काळी परिस्थिती निर्माण झाली असून शेतकरी आर्थिक संकटाचा सामना करीत आहेत. पाणीटंचाई, पीक नुकसान, शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत, कर्जमाफी आणि रोजगाराचे प्रश्न गंभीर बनले आहेत. अशा परिस्थितीत नागपूर येथे अधिवेशन आयोजित करण्यासाठी होणारा मोठा खर्च टाळून यंदा मुंबईतच अधिवेशन घ्यावे आणि वाचणारा निधी दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या मदतीसाठी वापरावा, अशी मागणी सामाजिक संस्था जनमंचने केली होती.
अधिवेशनाच्या आयोजनासाठी सार्वजनिक बांधकाम विभागाकडून सुमारे १२९ कोटी रुपयांचा खर्च अपेक्षित असल्याचा मुद्दाही उपस्थित करण्यात आला होता. दुसरीकडे, विदर्भ राज्य आंदोलन समितीने मात्र अधिवेशन नागपुरातच घेण्याची भूमिका मांडली होती. विदर्भातील जनतेचे प्रश्न, शेतकऱ्यांची परिस्थिती, सिंचनाचा अनुशेष आणि विकासकामांना न्याय मिळण्यासाठी नागपुरात अधिवेशन होणे आवश्यक असल्याचे समितीचे म्हणणे होते. अखेर सरकारने नागपूरच्या बाजूने निर्णय घेतला.
मुनगंटीवारांची तीन आठवड्यांची मागणी; सरकारसमोरच नाराजी
अधिवेशनाचा कालावधी अवघ्या १२ दिवसांचा निश्चित करण्यात आल्याने भाजपचे ज्येष्ठ नेते सुधीर मुनगंटीवार यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. राज्यातील विविध प्रश्नांवर सविस्तर चर्चा करण्यासाठी दोन आठवडे पुरेसे नसल्याचे मत त्यांनी मांडले. त्यामुळे अधिवेशनाचा कालावधी किमान तीन आठवडे असावा, अशी मागणी त्यांनी विधिमंडळ कामकाज सल्लागार समितीच्या बैठकीत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यासमोरच केली.
त्यामुळे नागपुरात अधिवेशन घेण्याचा निर्णय झाला असला, तरी अधिवेशन किती दिवस चालवायचे, हा मुद्दा आता चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे.
३८६ कामांची तयारी; प्रशासन नागपूरला रवाना होणार
अधिवेशनाच्या पार्श्वभूमीवर नागपुरातील प्रशासकीय तयारीलाही वेग आला आहे. सार्वजनिक बांधकाम विभागाने विधानभवन, आमदार निवास, रविभवन आणि अन्य शासकीय इमारतींमधील दुरुस्ती, रंगरंगोटी, विद्युत व्यवस्था, पाणीपुरवठा आणि निवास व्यवस्थेसाठी एकूण ३८६ कामे निश्चित केली आहेत. यामध्ये २२९ शासकीय कार्यालयीन इमारती आणि १५७ निवासस्थानांचा समावेश आहे.
२५ नोव्हेंबरपासून अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांचे नागपुरात आगमन होण्याची अपेक्षा असून २७ नोव्हेंबरपर्यंत तयारी पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. मात्र, सुमारे १५० कामांच्या निविदा प्रक्रियेला विलंब झाल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे अधिवेशन सुरू होण्यापूर्वी सर्व तयारी पूर्ण करण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर आहे.
शेतकरी, दुष्काळ आणि विदर्भाच्या प्रश्नांवर सरकारची कसोटी
यंदाच्या हिवाळी अधिवेशनात दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना मदत, पीकविमा, नुकसानभरपाई, कर्जमाफी, पाणीटंचाई, सिंचन प्रकल्प, शेतमालाचे दर, शेतकरी आत्महत्या आणि ग्रामीण भागातील रोजगार या प्रश्नांवर विरोधक सरकारला घेरण्याची शक्यता आहे. त्याचबरोबर विदर्भाचा विकास, सिंचनाचा अनुशेष, औद्योगिक गुंतवणूक, बेरोजगारी आणि रखडलेल्या विकासकामांचे मुद्देही ऐरणीवर येणार आहेत.
याशिवाय मुंबई आणि परिसरातील पुनर्विकास, पर्यावरणविषयक प्रश्न तसेच राज्यातील विविध प्रशासकीय निर्णयांवरूनही सरकारची कोंडी करण्याची तयारी विरोधकांकडून केली जाऊ शकते.
एकीकडे दुष्काळी परिस्थितीमुळे अधिवेशन मुंबईत घेण्याची मागणी होत होती, तर दुसरीकडे विदर्भाच्या हक्कांसाठी नागपुरातच अधिवेशन व्हावे, असा आग्रह होता. अखेर सरकारने नागपूरची निवड केली आहे. मात्र, केवळ अधिवेशनाचे ठिकाण आणि तारखा निश्चित करून सरकारची जबाबदारी संपणार नाही. शेतकरी, सर्वसामान्य जनता आणि विदर्भाच्या विकासाच्या प्रश्नांवर प्रत्यक्ष निर्णय होतात का, हेच या अधिवेशनाचे खरे यश ठरणार आहे.


