कोलकाता:
पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीत वापरण्यात आलेल्या तब्बल चार हजार ईव्हीएम (इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्रे) भीषण आगीत जळून खाक झाल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. कोलकात्यातील अलीपूर परिसरातील एका नऊ मजली सरकारी इमारतीत ही यंत्रे साठवून ठेवण्यात आली होती. या घटनेनंतर राज्यातील राजकारण तापले असून निवडणुकीतील कथित गैरव्यवहारांचे पुरावे नष्ट करण्यासाठीच हा प्रकार घडवून आणला गेला का, असा गंभीर संशय विरोधी पक्षांसह सत्ताधारी तृणमूल काँग्रेसनेही व्यक्त केला आहे.
दक्षिण कोलकात्यातील अलीपूर भागातील सरकारी प्रशासकीय इमारतीत लागलेल्या आगीने काही तासांतच विक्राळ रूप धारण केले. अग्निशमन दलाच्या अनेक गाड्या घटनास्थळी दाखल झाल्या असतानाही तब्बल २४ तासांहून अधिक काळ आगीवर पूर्णपणे नियंत्रण मिळवता आले नाही. या आगीत विधानसभा निवडणुकीत वापरण्यात आलेली सुमारे चार हजार कंट्रोल युनिट, बॅलेट युनिट आणि व्हीव्हीपॅट यंत्रे पूर्णपणे जळून नष्ट झाल्याचे प्राथमिक माहितीतून स्पष्ट झाले आहे.
विशेष म्हणजे, या इमारतीत दक्षिण २४ परगणा जिल्हा परिषदेची कार्यालये तसेच इतर अनेक महत्त्वाची सरकारी विभागीय कार्यालयेही कार्यरत होती. त्यामुळे आगीमुळे मोठ्या प्रमाणावर शासकीय कागदपत्रे आणि साहित्याचे नुकसान झाल्याची शक्यता व्यक्त होत आहे.
घटनेनंतर राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांना सुरुवात
आगीच्या घटनेनंतर राज्यातील राजकीय वातावरण चांगलेच ढवळून निघाले आहे. तृणमूल काँग्रेसने या प्रकरणात गंभीर प्रश्न उपस्थित करत ईव्हीएम गूढ परिस्थितीत नष्ट झाल्याचा आरोप केला आहे. तर काँग्रेस आणि आम आदमी पक्षाने थेट केंद्र सरकार, भारतीय जनता पक्ष आणि निवडणूक आयोगाला लक्ष्य करत या घटनेची सखोल चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.
विरोधकांच्या मते, निवडणुकांमध्ये ईव्हीएमच्या वापराबाबत आधीपासूनच अनेक शंका उपस्थित केल्या जात होत्या. अशा परिस्थितीत हजारो मतदान यंत्रे अचानक आगीत जळून जाणे ही केवळ योगायोगाची बाब नसून त्यामागे मोठे षडयंत्र असू शकते. त्यामुळे संपूर्ण प्रकरणाची न्यायालयीन किंवा स्वतंत्र यंत्रणेमार्फत चौकशी करण्यात यावी, अशी मागणी होत आहे.
राज्य सरकारच्या मंत्र्यांनाही घातपाताचा संशय
या प्रकरणाला आणखी महत्त्व प्राप्त झाले आहे कारण पश्चिम बंगाल सरकारचे मंत्री कौशिक चौधरी यांनीही या आगीमागे घातपाताची शक्यता नाकारता येत नसल्याचे स्पष्टपणे म्हटले आहे. त्यांनी आगीच्या स्वरूपाबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
कौशिक चौधरी म्हणाले की, “आग दुसऱ्या आणि तिसऱ्या मजल्यावर लागल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र विधानसभा निवडणुकीत वापरण्यात आलेली ईव्हीएम नवव्या मजल्यावर ठेवण्यात आली होती. मधल्या मजल्यांना फारसा फटका न बसता आग थेट नवव्या आणि दहाव्या मजल्यांपर्यंत कशी पोहोचली? हा अत्यंत संशयास्पद प्रकार आहे.”
त्यांच्या या वक्तव्यानंतर आगीबाबतचा संशय आणखी गडद झाला आहे.
फॉरेन्सिक तपास सुरू, इमारत सील
आगीच्या घटनेप्रकरणी पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला असून तपास सुरू करण्यात आला आहे. संपूर्ण इमारत सील करण्यात आली असून फॉरेन्सिक तज्ज्ञांची पथके घटनास्थळी दाखल झाली आहेत. आग नेमकी कशामुळे लागली, तिचा उगम कुठे झाला आणि ईव्हीएम ठेवलेल्या मजल्यांपर्यंत ती कशी पोहोचली याचा तपास सुरू आहे.
प्राथमिक चौकशी अहवाल येईपर्यंत कोणतेही निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नसल्याचे पोलिसांकडून सांगण्यात येत असले तरी या घटनेने निवडणूक प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.
ईव्हीएम आगीत खाक; देशभरात चर्चेला उधाण
एकाच ठिकाणी साठवून ठेवण्यात आलेली हजारो ईव्हीएम आगीत नष्ट झाल्याची घटना अभूतपूर्व मानली जात आहे. त्यामुळे या घटनेचे पडसाद केवळ पश्चिम बंगालपुरते मर्यादित न राहता राष्ट्रीय स्तरावर उमटण्याची शक्यता आहे. फॉरेन्सिक तपासाचा अहवाल आणि निवडणूक आयोगाची भूमिका याकडे आता संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.
