नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
देशातील विविध स्पर्धा परीक्षा आणि प्रवेश परीक्षांमधील कथित गैरव्यवहार, पेपरफुटी आणि विद्यार्थ्यांवरील अन्यायाच्या विरोधात शनिवारी जंतर-मंतर येथे आयोजित आंदोलनात ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’चे संस्थापक अभिजीत दिपके यांनी केंद्र सरकार आणि शिक्षण व्यवस्थेवर जोरदार टीका केली. अमेरिकेतून भारतात परतताना अटकेची भीती वाटत होती, असा दावा करत त्यांनी विद्यार्थ्यांच्या हक्कांसाठी कोणत्याही त्यागास तयार असल्याचे सांगितले.
जंतर-मंतरवरील सभेला संबोधित करताना दिपके म्हणाले, “दिल्ली विमानतळावर माझे विमान उतरत असताना मी माझ्या स्वातंत्र्याचे शेवटचे क्षण अनुभवत असल्याची भावना मनात होती. या आंदोलनासाठी आणि देशातील लाखो विद्यार्थ्यांच्या भवितव्यासाठी मला अटक झाली तरी त्याची पर्वा नाही. विद्यार्थ्यांच्या न्याय्य मागण्यांसाठी संघर्ष करण्याची आमची भूमिका कायम राहील.”
पेपरफुटीच्या घटनांबाबत बोलताना त्यांनी केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याची मागणी पुन्हा एकदा केली. “गेल्या अनेक आठवड्यांपासून आम्ही नैतिक जबाबदारी स्वीकारून शिक्षणमंत्र्यांनी पद सोडावे, अशी मागणी करीत आहोत. विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी खेळ करणाऱ्या गैरप्रकारांबाबत सरकारने कठोर भूमिका घ्यावी,” असे ते म्हणाले.
सोशल मीडिया आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा मुद्दा
सरकारवर आरोप करताना दिपके यांनी सोशल मीडिया माध्यमांवर निर्बंध आणण्याचा प्रयत्न होत असल्याचा दावा केला. “आमच्या पोस्ट हटविल्या जाऊ शकतात, आमची खाती बंद केली जाऊ शकतात; मात्र अन्यायाविरोधातील आवाज दाबता येणार नाही. विद्यार्थ्यांना न्याय देण्याऐवजी आंदोलनकर्त्यांवर दबाव आणण्याचे प्रयत्न होत असल्याची भावना निर्माण होत आहे,” असे त्यांनी सांगितले.
त्याचबरोबर आंदोलन शांततापूर्ण मार्गानेच सुरू राहील, यावरही त्यांनी भर दिला. “कायद्याच्या चौकटीत राहून लोकशाही पद्धतीने संघर्ष करणे हीच आमची भूमिका आहे. कोणत्याही प्रकारचा हिंसाचार किंवा अराजकता आम्हाला मान्य नाही,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.
जंतर-मंतर परिसरात कडक बंदोबस्त
या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर दिल्ली पोलिसांनी आणि केंद्रीय सुरक्षा यंत्रणांनी जंतर-मंतर परिसरात मोठा बंदोबस्त तैनात केला होता. कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राखण्यासाठी निमलष्करी दलाच्या अनेक तुकड्या परिसरात नियुक्त करण्यात आल्याची माहिती सूत्रांनी दिली.
सभास्थळी देशभरातून आलेल्या विद्यार्थ्यांनी आणि कार्यकर्त्यांनी मोठ्या संख्येने उपस्थिती लावली होती. अनेकांच्या हातात भारतीय संविधान, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे साहित्य आणि राष्ट्रीय ध्वज दिसून येत होते. विद्यार्थ्यांनी परीक्षा व्यवस्थेतील पारदर्शकता, पेपरफुटी प्रकरणांतील दोषींवर कठोर कारवाई आणि शैक्षणिक सुधारणांच्या मागण्यांसाठी घोषणाबाजी केली.
आंदोलनाचा पुढील टप्पा महत्त्वाचा
विद्यार्थी संघटनांच्या मते, परीक्षा प्रक्रियेतील कथित अनियमिततेविरोधातील हा संघर्ष आगामी काळात आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे. केंद्र सरकारकडून या मागण्यांवर कोणती भूमिका घेतली जाते, याकडे विद्यार्थ्यांसह शैक्षणिक क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.
दरम्यान, आंदोलनकर्त्यांच्या आरोपांबाबत केंद्र सरकार किंवा शिक्षण मंत्रालयाकडून तत्काळ अधिकृत प्रतिक्रिया मिळालेली नाही.ही आवृत्ती लोकसत्ता शैलीप्रमाणे अधिक संतुलित, वस्तुनिष्ठ आणि वृत्तकेंद्रित आहे; तसेच आरोप आणि दावे यांचा उल्लेख करताना आवश्यक पत्रकारितेची सावध भूमिका राखण्यात आली आहे.
