पुणे प्रतिनिधी
राज्यात वाढत चाललेला तणाव, विविध संघटनांकडून सुरू असलेली आंदोलने आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा संभाव्य धोका लक्षात घेता पुणे पोलिस प्रशासनाने मोठा निर्णय घेतला आहे. पुणे शहरात २६ मेच्या मध्यरात्रीपासून पुढील १४ दिवसांसाठी जमावबंदी लागू करण्यात येणार असल्याची घोषणा करण्यात आली आहे. या आदेशामुळे शहरात पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक व्यक्तींना एकत्र येण्यास बंदी असणार असून, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर थेट पोलीस कारवाई केली जाणार आहे.
पेट्रोल-डिझेल दरवाढ, इंधन तुटवडा आणि विविध सामाजिक-राजकीय मुद्द्यांवर राज्यभर आंदोलनांची मालिका सुरू आहे. पुण्यातही विविध संघटना मोर्चे, निदर्शने आणि आंदोलनांची तयारी करत असल्याची माहिती गुप्तचर विभागाला मिळाल्यानंतर पोलिस प्रशासन सतर्क झाले आहे. शहरातील शांतता अबाधित ठेवण्यासाठी आणि कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये यासाठी हा प्रतिबंधात्मक आदेश लागू करण्यात आल्याचे पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे.
विशेष म्हणजे, या काळात सार्वजनिक ठिकाणी गर्दी करणे, सभा घेणे, मोर्चे काढणे, निदर्शने करणे किंवा रॅली आयोजित करणे यावर पूर्णतः बंदी असणार आहे. पुणे पोलिसांनी नागरिकांना सहकार्य करण्याचे आवाहन करताना सोशल मीडियावर अफवा किंवा प्रक्षोभक संदेश पसरवू नयेत, असा इशाराही दिला आहे.
कलम १४४ म्हणजे काय?
फौजदारी प्रक्रिया संहिता १९७३ अंतर्गत कलम १४४ लागू करण्यात येते. एखाद्या भागात दंगल, हिंसाचार, तणाव किंवा कायदा-सुव्यवस्थेचा गंभीर प्रश्न निर्माण होण्याची शक्यता असल्यास प्रशासनाला प्रतिबंधात्मक आदेश जारी करण्याचा अधिकार असतो. या आदेशानुसार सार्वजनिक ठिकाणी पाच किंवा त्यापेक्षा जास्त लोकांच्या जमावावर बंदी घालण्यात येते. सामान्य भाषेत यालाच ‘जमावबंदी’ असे म्हटले जाते.
किती काळ लागू राहू शकते जमावबंदी?
कायद्यानुसार जमावबंदीचा आदेश दोन महिन्यांपर्यंत लागू राहू शकतो. मात्र परिस्थिती अधिक गंभीर झाल्यास राज्य सरकार विशेष अधिकार वापरून हा कालावधी सहा महिन्यांपर्यंत वाढवू शकते. तसेच एखाद्या विशिष्ट भागात किंवा विशिष्ट व्यक्तींवर स्वतंत्र निर्बंधही लागू केले जाऊ शकतात.
अधिकार कुणाला?
जमावबंदी लागू करण्याचे अधिकार जिल्हाधिकारी, जिल्हा दंडाधिकारी, उपविभागीय दंडाधिकारी (SDM) तसेच इतर कार्यकारी दंडाधिकाऱ्यांकडे असतात. परिस्थितीचा आढावा घेऊन संबंधित अधिकारी नागरिकांना विशिष्ट कृतींपासून रोखण्यासाठी नोटीसही बजावू शकतात.
जमावबंदी काळात काय टाळावे?
सार्वजनिक ठिकाणी पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक लोकांनी एकत्र येऊ नये
मोर्चे, आंदोलने, सभा, रॅली आणि राजकीय कार्यक्रम आयोजित करू नयेत
सोशल मीडियावर अफवा, भडकाऊ पोस्ट किंवा चुकीची माहिती प्रसारित करू नये
पोलिसांच्या आदेशांचे उल्लंघन केल्यास तात्काळ कारवाई होऊ शकते
दरम्यान, पुणे पोलिसांनी शहरातील संवेदनशील भागांमध्ये अतिरिक्त बंदोबस्त तैनात करण्यास सुरुवात केली असून, प्रमुख चौक, बसस्थानके, रेल्वे स्थानके आणि गर्दीच्या ठिकाणी विशेष नजर ठेवली जाणार आहे. ड्रोन आणि सीसीटीव्हीच्या माध्यमातूनही परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्यात येणार असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली.
नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता प्रशासनाला सहकार्य करावे आणि कोणतीही संशयास्पद हालचाल दिसल्यास तात्काळ पोलिसांना माहिती द्यावी, असे आवाहन पुणे पोलिसांकडून करण्यात आले आहे.
