बहुजन समाजाच्या हक्कांसाठी आयुष्यभर संघर्ष; ईव्हीएमविरोधी आंदोलनामुळे राज्यभरात आले होते चर्चेत, २१ ऑक्टोबरला ठाण्यात अंत्ययात्रा
ठाणे प्रतिनिधी
आंबेडकरी विचारांचा प्रसार, बहुजन समाजाच्या हक्कांसाठी संघर्ष आणि वंचित घटकांना न्याय मिळवून देण्यासाठी सातत्याने आवाज उठवणारे ठाण्यातील ज्येष्ठ आंबेडकरी नेते कर्मवीर सुनील खांबे यांचे दीर्घ आजाराने निधन झाले. मुंबईतील केईएम रुग्णालयात त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या निधनामुळे ठाणे जिल्ह्यासह महाराष्ट्रातील आंबेडकरी आणि बहुजन सामाजिक चळवळीत शोककळा पसरली आहे. सामाजिक न्यायासाठी लढणारा आणि आपल्या आंदोलनात्मक भूमिकेमुळे राज्यभरात परिचित झालेला कार्यकर्ता हरपल्याची भावना त्यांच्या सहकाऱ्यांकडून व्यक्त होत आहे.
कर्मवीर सुनील खांबे यांनी सामाजिक, राजकीय आणि संघटनात्मक क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. ठाण्यातील ‘आधुनिक भारत परिवार’ या संघटनेचे राष्ट्रीय अध्यक्ष, रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाचे राष्ट्रीय संघटक आणि बहुजन क्रांती मोर्चाचे सक्रिय नेते म्हणून त्यांनी काम केले. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचा प्रसार करणे, बहुजन समाजाच्या समस्या मांडणे आणि वंचित घटकांच्या हक्कांसाठी संघर्ष करणे, ही त्यांच्या सार्वजनिक जीवनाची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.
ईव्हीएमविरोधी आंदोलनामुळे राज्यभरात चर्चा
कर्मवीर सुनील खांबे यांच्या सार्वजनिक जीवनातील विशेष चर्चेत राहिलेली घटना म्हणजे २०१९ च्या विधानसभा निवडणुकीदरम्यान त्यांनी केलेले ईव्हीएमविरोधी आंदोलन.
२१ ऑक्टोबर २०१९ रोजी महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीसाठी मतदान सुरू असताना ठाण्यातील मतदान केंद्रावर त्यांनी ईव्हीएम यंत्रावर शाई फेकून निषेध नोंदवला होता. मतदान प्रक्रियेत वापरल्या जाणाऱ्या ईव्हीएम यंत्रांबाबत विरोध दर्शवत त्यांनी मतपत्रिकेद्वारे निवडणुका घेण्याची मागणी केली होती. त्यांच्या या कृतीमुळे मतदान केंद्रावर काही काळ गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले होते. पोलिसांनी हस्तक्षेप करून त्यांना ताब्यात घेतले होते.
या घटनेची त्या वेळी प्रसारमाध्यमांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर चर्चा झाली. निवडणूक प्रक्रियेबाबत प्रश्न उपस्थित करणाऱ्या आणि आपल्या भूमिकेच्या समर्थनार्थ आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारणाऱ्या कार्यकर्त्याच्या रूपात सुनील खांबे यांचे नाव राज्यभर चर्चेत आले. पुढील काळातही ईव्हीएमविरोधातील आंदोलनांशी संबंधित चर्चेत त्यांच्या या कृतीचा उल्लेख होत राहिला.
आंबेडकरी विचारांच्या प्रसारासाठी सक्रिय योगदान
सुनील खांबे यांचे कार्य केवळ आंदोलनांपुरते मर्यादित नव्हते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचा प्रसार, सामाजिक समता, संविधानिक मूल्यांची जपणूक आणि बहुजन समाजाच्या प्रश्नांना सार्वजनिक व्यासपीठ मिळवून देण्यासाठी ते सातत्याने सक्रिय होते.
ठाण्यातील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती उत्सव, विविध सामाजिक कार्यक्रम, संघटनात्मक उपक्रम आणि आंदोलनांमध्ये त्यांचा सहभाग असायचा. सामाजिक प्रश्नांवर जनजागृती करणे, कार्यकर्त्यांना एकत्र आणणे आणि समाजातील वंचित घटकांच्या समस्या प्रशासनापर्यंत पोहोचवणे, यासाठी त्यांनी आपल्या परीने प्रयत्न केले.
सामाजिक संघटनांच्या माध्यमातून जनतेशी संपर्क ठेवणे आणि सार्वजनिक प्रश्नांवर स्पष्ट भूमिका मांडणे, यामुळे त्यांनी ठाण्यातील आंबेडकरी चळवळीत स्वतःची ओळख निर्माण केली होती. त्यांच्या कार्याचा केंद्रबिंदू बहुजन समाजाचे हक्क आणि सामाजिक न्याय हा होता.
सामाजिक उपक्रमांतूनही जपली बांधिलकी
सामाजिक चळवळीसोबतच समाजोपयोगी उपक्रमांमध्येही सुनील खांबे सहभागी होत असत. विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वाटप आणि तरुण-तरुणींना स्वसंरक्षणाचे प्रशिक्षण देण्यासारख्या उपक्रमांशी त्यांचे नाव जोडले गेले होते. अशा उपक्रमांतून सामाजिक बांधिलकी जपण्याचा त्यांचा प्रयत्न दिसून येतो.
बहुजन समाजातील विविध घटकांना संघटित करणे, तरुण पिढीमध्ये सामाजिक जाणीव निर्माण करणे आणि आंबेडकरी विचारांचा वारसा पुढे नेणे, या दृष्टीने त्यांचे कार्य महत्त्वाचे होते. सार्वजनिक जीवनात त्यांनी स्वीकारलेली आंदोलनात्मक भूमिका आणि सामाजिक प्रश्नांवरील सक्रियता यांमुळे त्यांची स्वतंत्र ओळख निर्माण झाली.
त्यांच्या निधनाने आंबेडकरी चळवळीची हानी
आंबेडकरी आणि बहुजन चळवळीत सामाजिक न्याय, समानता आणि संविधानिक अधिकारांसाठी काम करणाऱ्या कार्यकर्त्यांचे योगदान महत्त्वाचे असते. स्थानिक पातळीवर जनतेचे प्रश्न मांडणे, सामाजिक संघटनांना बळ देणे आणि अन्यायाविरोधात आवाज उठवणे, या माध्यमांतून चळवळीला दिशा मिळत असते.
कर्मवीर सुनील खांबे यांनीही ठाण्यातील सामाजिक आणि आंबेडकरी चळवळीत सक्रिय सहभाग घेतला. त्यांच्या निधनाने त्यांच्या कुटुंबीयांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला असून, सामाजिक क्षेत्रातील सहकारी आणि कार्यकर्त्यांमध्ये हळहळ व्यक्त होत आहे.
त्यांच्या कार्याची आठवण, सामाजिक प्रश्नांवरील त्यांची भूमिका आणि आंबेडकरी विचारांशी असलेली बांधिलकी यांचा उल्लेख त्यांच्या सहकाऱ्यांकडून केला जात आहे. त्यांनी मांडलेल्या विचारांचा प्रसार आणि सामाजिक कार्याची परंपरा पुढे सुरू ठेवणे, हीच त्यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल.
२१ ऑक्टोबरला ठाण्यात अंत्ययात्रा
कर्मवीर सुनील खांबे यांच्या निधनानंतर त्यांची अंत्ययात्रा बुधवार, २१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सकाळी १० वाजता आंबेडकर रोड, ठाणे येथून निघणार आहे. त्यांच्या अंत्ययात्रेत आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्ते, सामाजिक क्षेत्रातील सहकारी आणि त्यांचे अनुयायी सहभागी होण्याची अपेक्षा आहे.
बहुजन समाजाच्या हक्कांसाठी आवाज उठवणारे आणि आंबेडकरी विचारांच्या प्रसारासाठी सक्रिय राहिलेले कर्मवीर सुनील खांबे यांच्या निधनाने सामाजिक क्षेत्रातील एका परिचित व्यक्तिमत्त्वाचा प्रवास थांबला आहे.
