पुणे प्रतिनिधी
दहीहंडी उत्सवाच्या जल्लोषाला गालबोट लागणारी दुर्दैवी घटना पिंपरी-चिंचवडमधील जुन्या सांगवी परिसरात घडली. दहीहंडीचा कार्यक्रम संपल्यानंतर स्टेजची कमान आणि त्यावर लावण्यात आलेले वजनदार डीजे साउंड बॉक्स उतरविण्याचे काम सुरू असताना लोखंडी सांगाडा साउंड सिस्टीमसह एका महिलेच्या अंगावर कोसळला. या दुर्घटनेत सलमा सलाउद्दीन पठाण यांचा जागीच मृत्यू झाला. या घटनेमुळे जुन्या सांगवी परिसरात हळहळ व्यक्त होत असून, उत्सवासाठी उभारण्यात येणाऱ्या भव्य स्टेज, कमानी आणि ध्वनियंत्रणांच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.
पुणे शहर आणि पिंपरी-चिंचवड परिसरात दहीहंडी उत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात आला. जुन्या सांगवीतील गल्ली क्रमांक २ परिसरातही विघ्नहर्ता दहीहंडी मित्र मंडळातर्फे दहीहंडीचे आयोजन करण्यात आले होते. परिसरातील नागरिक मोठ्या संख्येने उत्सवात सहभागी झाले होते.
मृत सलमा पठाण यांचा मुलगा या मंडळाचा सक्रिय गोविंदा असल्याची माहिती आहे. आपला मुलगा दहीहंडी फोडण्यासाठी मानवी मनोऱ्यात सहभागी झालेला पाहण्यासाठी सलमा या पती सलाउद्दीन यांच्यासोबत कार्यक्रमस्थळी आल्या होत्या. रात्री सुमारे १०.०५ वाजता दहीहंडी फोडण्यात आली. मुलाचा उत्साह पाहून त्या आनंदी झाल्या होत्या.
घरी जात असतानाच काळाचा घाला
दहीहंडीचा कार्यक्रम संपल्यानंतर सलमा यांचे पती सलाउद्दीन यांनी त्यांना घरी जाण्यासाठी सोबत घेतले. दोघेही घराच्या दिशेने निघाले असतानाच रात्री साडेदहा ते पावणेअकराच्या सुमारास कार्यक्रमस्थळी उभारलेले स्टेज आणि त्यावरील साहित्य उतरविण्याचे काम सुरू झाले.
याच वेळी डीजे साउंड सिस्टीमचा वजनदार सांगाडा आणि त्यावरील साउंड बॉक्स खाली उतरविताना तोल गेल्याने लोखंडी संरचना साउंड बॉक्ससह खाली कोसळल्याचे प्राथमिक माहितीतून समोर आले आहे. ही संरचना सलमा यांच्या डोक्यावर आदळल्याने त्या गंभीर जखमी झाल्या. मात्र, त्यांचा जागीच मृत्यू झाला.
अचानक घडलेल्या या दुर्घटनेमुळे घटनास्थळी एकच गोंधळ उडाला. काही क्षणांपूर्वी दहीहंडीचा जल्लोष अनुभवणाऱ्या परिसरावर अचानक शोककळा पसरली.
कुटुंबीयांकडून तक्रार देण्यास नकार
या दुर्घटनेनंतर पोलिसांनी घटनास्थळी धाव घेतली. मात्र, मृत महिलेचा मुलगा दहीहंडी मंडळात सहभागी असल्याने कुटुंबीयांनी या प्रकरणी तक्रार देण्यास नकार दिल्याची माहिती आहे. त्यानंतरही घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन पोलिसांनी कायदेशीर प्रक्रिया सुरू केली असून, सध्या अकस्मात मृत्यूची नोंद करण्यात आली आहे.
दरम्यान, दुर्घटनेमागे नेमके कारण काय होते, स्टेजची रचना आणि साउंड सिस्टीम उभारण्यासाठी आवश्यक त्या सुरक्षाविषयक उपाययोजना करण्यात आल्या होत्या का, साहित्य उतरविताना प्रशिक्षित कामगार आणि आवश्यक सुरक्षा साधने वापरण्यात आली होती का, याचा तपास होणे आवश्यक आहे.
परवानग्या आणि सुरक्षाव्यवस्थेचीही चौकशी होणार का?
दहीहंडी, गणेशोत्सव आणि अन्य सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर लोखंडी सांगाडे, कमानी, स्टेज तसेच वजनदार ध्वनियंत्रणा उभारल्या जातात. कार्यक्रम सुरू असताना हजारो नागरिक या संरचनांच्या आसपास उपस्थित असतात. त्यामुळे त्यांची उभारणी आणि कार्यक्रमानंतरची उतराई या दोन्ही टप्प्यांमध्ये सुरक्षिततेला विशेष महत्त्व असते.
जुन्या सांगवीतील या दुर्घटनेनंतर संबंधित स्टेज आणि कमानीला आवश्यक परवानग्या होत्या का, त्याची रचना सुरक्षित होती का, तसेच साउंड बॉक्सची क्षमता आणि वजन लक्षात घेऊन सांगाडा उभारण्यात आला होता का, असे अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
विशेषतः स्टेज उतरविताना परिसरातील नागरिकांची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यात आली होती का? कामाच्या ठिकाणी बॅरिकेडिंग करण्यात आले होते का? संबंधित कंत्राटदाराने सुरक्षा नियमांचे पालन केले होते का? याची चौकशी करण्याची मागणी होत आहे.
निष्काळजीपणा आढळल्यास कारवाईची मागणी
या दुर्घटनेत निष्पाप महिलेचा जीव गेल्याने परिसरात संताप व्यक्त होत आहे. दुर्घटना केवळ अपघाती होती की सुरक्षेच्या नियमांकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळे ती घडली, याचा तपास आता महत्त्वाचा ठरणार आहे.
तपासात आयोजक, स्टेज उभारणी अथवा साउंड सिस्टीमशी संबंधित कंत्राटदार किंवा अन्य कोणाची निष्काळजीपणा अथवा नियमभंगाची भूमिका आढळल्यास त्यांच्यावर कायदेशीर कारवाई केली जाईल का, याकडे आता नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
दहीहंडीच्या उत्सवातील आनंद संपल्यानंतर अवघ्या काही मिनिटांत एका कुटुंबावर कोसळलेले हे दु:ख सार्वजनिक उत्सवांमध्ये जल्लोषासोबत सुरक्षेलाही तितकेच प्राधान्य देण्याची गरज अधोरेखित करणारे ठरले आहे.
