मुंबई प्रतिनिधी
स्क्रॅप घोषित झालेल्या, फिटनेस निकष पूर्ण न करणाऱ्या तसेच नियमबाह्य पद्धतीने प्रवासी वाहतूक करणाऱ्या रिक्षांविरोधात राज्याच्या परिवहन विभागाने आता कडक भूमिका घेतली आहे. प्रवाशांच्या सुरक्षेला धोका निर्माण करणाऱ्या अशा रिक्षा कोणत्याही परिस्थितीत रस्त्यावर धावताना दिसता कामा नयेत, असे स्पष्ट निर्देश परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी मोटार वाहन परिवहन विभागाला दिले आहेत. या पार्श्वभूमीवर राज्यभरात ५ ऑक्टोबरपर्यंत विशेष तपासणी मोहीम राबवून नियमबाह्य रिक्षांवर कठोर कारवाई करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
स्क्रॅप झालेल्या किंवा वापरासाठी अयोग्य ठरलेल्या रिक्षांचा पुन्हा प्रवासी वाहतुकीसाठी वापर होत असल्याच्या तक्रारी वाढत आहेत. काही ठिकाणी बनावट कागदपत्रांच्या आधारे अशा वाहनांची नोंदणी अथवा त्यांचा वापर सुरू असल्याचेही निदर्शनास येत आहे. या प्रकारांची गंभीर दखल घेत परिवहन मंत्री सरनाईक यांनी परिवहन आयुक्त कार्यालयात विशेष बैठक घेतली.
या बैठकीला परिवहन आयुक्त राजेश नार्वेकर, रिक्षा-टॅक्सी युनियनचे नेते शशांक राव तसेच राज्यातील विविध रिक्षा संघटनांचे पदाधिकारी उपस्थित होते. प्रवाशांची सुरक्षितता, रिक्षा व्यवसायाची विश्वासार्हता आणि नियमांचे काटेकोर पालन याबाबत बैठकीत सविस्तर चर्चा करण्यात आली.
धोकादायक वाहनांना प्रवासी वाहतुकीची मुभा नाही
‘प्रवाशांची सुरक्षितता ही सर्वोच्च प्राथमिकता आहे. नियमबाह्य किंवा धोकादायक वाहनांमधून प्रवासी वाहतूक करण्यास कोणतीही मुभा दिली जाणार नाही,’ अशी स्पष्ट भूमिका मंत्री सरनाईक यांनी बैठकीत मांडली.
स्क्रॅप घोषित झालेल्या रिक्षा पुन्हा रस्त्यावर आणल्या जात आहेत का, त्यांच्याकडे वैध कागदपत्रे आहेत का, वाहनांचा फिटनेस वैध आहे का, तसेच नियमांचे उल्लंघन करून त्यातून प्रवासी वाहतूक केली जात आहे का, याची विशेष तपासणी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
बनावट कागदपत्रे आढळल्यास कठोर कारवाई
स्क्रॅप झालेल्या रिक्षांचा बेकायदेशीरपणे वापर करण्यासाठी बनावट कागदपत्रांचा आधार घेतला जात असल्यास संबंधित वाहनमालक आणि दोषींवर नियमानुसार कठोर कारवाई करावी, असेही निर्देश परिवहन विभागाला देण्यात आले आहेत. केवळ दंड आकारून प्रकरण निकाली न काढता, परिस्थितीनुसार आवश्यक ती कायदेशीर कारवाई करण्याचेही आदेश देण्यात आले आहेत.
सर्व आरटीओ कार्यालयांना विशेष तपासणीचे आदेश
राज्यातील सर्व प्रादेशिक परिवहन कार्यालयांनी आपल्या कार्यक्षेत्रात विशेष तपासणी मोहीम प्रभावीपणे राबवावी, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत. या मोहिमेत स्क्रॅप रिक्षांसह फिटनेस प्रमाणपत्र नसलेली, परवानगीशिवाय प्रवासी वाहतूक करणारी आणि नियमांचे उल्लंघन करणारी वाहने तपासली जाणार आहेत.
५ ऑक्टोबरपर्यंत करण्यात आलेल्या कारवाईचा सविस्तर आढावा सादर करण्याचे निर्देशही परिवहन विभागाला देण्यात आले आहेत. त्यामुळे आगामी काळात रस्त्यांवर नियमबाह्य रिक्षांविरोधातील कारवाईला वेग येण्याची शक्यता आहे.
अधिकृत आणि सुरक्षित रिक्षांनाच परवानगी
रिक्षा-टॅक्सी चालक आणि संघटनांनीही प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देत नियमांचे पालन करावे, असे आवाहन बैठकीत करण्यात आले. काही नियमबाह्य वाहनांमुळे संपूर्ण रिक्षा व्यवसायाची प्रतिमा खराब होऊ नये, यासाठी अधिकृत कागदपत्रे, वैध परवाना आणि फिटनेस असलेल्या सुरक्षित वाहनांनाच प्रवासी वाहतुकीची परवानगी असावी, यावरही बैठकीत भर देण्यात आला.
स्क्रॅप रिक्षा म्हणजे काय?
नियमानुसार वापरासाठी अयोग्य ठरलेली, निर्धारित कालावधी पूर्ण केलेली किंवा आवश्यक फिटनेस निकष पूर्ण करण्यात अपयशी ठरलेली रिक्षा स्क्रॅप करण्याच्या प्रक्रियेत येते. अशा वाहनांचा पुन्हा प्रवासी वाहतुकीसाठी वापर करणे प्रवाशांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने गंभीर ठरू शकते. त्यामुळे अशा रिक्षांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी परिवहन विभागाने विशेष मोहीम हाती घेतली आहे.
प्रवाशांच्या जीविताशी तडजोड नाही, असा स्पष्ट संदेश देत परिवहन विभागाने स्क्रॅप रिक्षांविरोधात कारवाईची भूमिका कठोर केली असून, ५ ऑक्टोबरपर्यंतच्या मोहिमेत किती वाहनांवर कारवाई होते, याकडे आता लक्ष लागले आहे.
