मुंबई प्रतिनिधी
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स अर्थात AI च्या झपाट्याने वाढत्या वापरामुळे जगभरातील रोजगाराच्या स्वरूपात मोठे बदल होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः माहिती तंत्रज्ञान (IT) क्षेत्रातील पारंपरिक कामांवर AI मुळे परिणाम होणार असल्याची चर्चा गेल्या काही काळापासून सुरू आहे. त्यामुळे भारतीय IT अभियंत्यांच्या नोकऱ्यांवरही संकट येणार का, असा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे. मात्र, देशातील आघाडीची IT कंपनी इन्फोसिसचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) आणि व्यवस्थापकीय संचालक सलिल पारेख यांनी या चर्चेला वेगळे वळण दिले आहे. AI मुळे भारतीय IT उद्योग संपणार नसून, उलट कृत्रिम बुद्धिमत्ता हेच भविष्यातील वाढीचे प्रमुख इंजिन ठरणार असल्याचा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे.
AI सेवांचा व्यवसाय ८ टक्क्यांच्या पुढे
AI च्या वाढत्या वापराचा भारतीय IT कंपन्यांवर काही प्रमाणात परिणाम होत असला, तरी हा केवळ बदलाचा प्रारंभिक टप्पा असल्याचे पारेख यांनी स्पष्ट केले. इन्फोसिसच्या एकूण व्यवसायामध्ये AI आधारित सेवांचा वाटा आता ८ टक्क्यांहून अधिक झाला आहे. विशेष म्हणजे गेल्या काही तिमाहींपासून AI संबंधित व्यवसायातून मिळणाऱ्या महसुलात दुहेरी अंकात वाढ होत असल्याचे कंपनीकडून सांगण्यात आले आहे.
AI एजंट्स, ॲप्लिकेशन मॉडर्नायझेशन, कोडिंग टूल्स आणि अन्य आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात इन्फोसिस मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक आणि काम करत आहे. त्यामुळे पारंपरिक IT सेवा देणाऱ्या कंपन्यांसाठी AI हे आव्हान असले तरी त्याचवेळी मोठी संधीही निर्माण करत असल्याचे चित्र आहे.
मोठ्या कंपन्यांना IT भागीदारांची गरज कायम राहणार
AI मुळे कंपन्यांचे कामकाज बदलत असले तरी मोठ्या उद्योगांना तंत्रज्ञान भागीदारांची गरज संपणार नाही, असे पारेख यांनी स्पष्ट केले. विशेषतः मोठ्या कंपन्या नवीन फाउंडेशन मॉडेल्स आणि AI तंत्रज्ञान स्वीकारत असताना त्यांच्या व्यवसायाची रचना, डेटा आणि तांत्रिक गरजा समजून घेण्यासाठी इन्फोसिससारख्या तंत्रज्ञान कंपन्यांची आवश्यकता राहणार आहे.
नवीन AI मॉडेल्सचा वापर केवळ सुरू करणे पुरेसे नसून, ते विद्यमान व्यवसाय आणि तंत्रज्ञानाच्या पायाभूत सुविधांशी योग्य पद्धतीने जोडणे महत्त्वाचे आहे. यामुळे IT कंपन्यांसाठी सल्लागार, एकत्रीकरण, आधुनिकीकरण आणि AI अंमलबजावणीची मोठी बाजारपेठ निर्माण होत असल्याचे पारेख यांच्या वक्तव्यातून स्पष्ट होते.
‘भारतीय IT उद्योग पूर्णपणे जिवंत’
AI आणि ऑटोमेशनमुळे भारतीय IT उद्योगाचे भवितव्य धोक्यात असल्याच्या चर्चांवरही पारेख यांनी स्पष्ट भूमिका मांडली. भारतीय IT उद्योग पूर्णपणे जिवंत असून, त्याच्यात मोठ्या प्रमाणावर बदल आणि विस्ताराची क्षमता असल्याचा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
त्यांच्या मते, कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही केवळ काही कामे स्वयंचलित करणारी व्यवस्था राहणार नाही. आगामी काळात AI हे भारतीय IT क्षेत्राच्या तसेच इन्फोसिसच्या दीर्घकालीन विकासाचे प्रमुख इंजिन ठरू शकते. त्यामुळे AI मुळे नोकऱ्या थेट संपतील, या एकाच बाजूने या बदलाकडे पाहण्याऐवजी IT क्षेत्रातील कामांचे स्वरूप कसे बदलणार आहे, याकडे पाहणे अधिक महत्त्वाचे ठरणार आहे.
इंजिनिअर्ससाठी कामाचे स्वरूप बदलणार
AI च्या वाढत्या वापरामुळे IT क्षेत्रातील काही पारंपरिक आणि पुनरावृत्तीची कामे कमी होण्याची शक्यता आहे. मात्र, त्याचवेळी AI विकसित करणे, त्याची अंमलबजावणी करणे, AI मॉडेल्सचे व्यवस्थापन, डेटा विश्लेषण, सायबर सुरक्षा आणि अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाशी संबंधित नवीन संधीही निर्माण होत आहेत.
त्यामुळे भविष्यात IT अभियंत्यांसाठी केवळ पारंपरिक कोडिंगचे ज्ञान पुरेसे न राहता AI, मशीन लर्निंग, क्लाऊड, डेटा आणि ऑटोमेशन यांसारख्या कौशल्यांना अधिक महत्त्व मिळण्याची शक्यता आहे.
इन्फोसिसमध्येही नेतृत्वबदल
दरम्यान, इन्फोसिसने कंपनीच्या नेतृत्वाबाबतही महत्त्वाची घोषणा केली आहे. सलिल पारेख यांचा दुसरा कार्यकाळ पूर्ण झाल्यानंतर १ एप्रिल २०२७ पासून आशीष कुमार दास हे इन्फोसिसचे नवे व्यवस्थापकीय संचालक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून पदभार स्वीकारणार आहेत.
आशीष कुमार दास यांना इन्फोसिसमध्ये सुमारे ३० वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. त्यामुळे AI आणि नव्या तंत्रज्ञानाच्या वेगाने बदलणाऱ्या युगात कंपनीची पुढील वाटचाल कशी असेल, याकडे उद्योगाचे लक्ष लागले आहे.
IT शेअर्समध्येही जोरदार तेजी
AI संदर्भातील वाढत्या अपेक्षा आणि IT क्षेत्रातील सुधारलेल्या वातावरणाचा परिणाम शेअर बाजारातही दिसून आला आहे. जुलै महिन्यात निफ्टी IT निर्देशांकात सुमारे १९ टक्क्यांची वाढ नोंदवण्यात आली. गेल्या १३ वर्षांतील निर्देशांकाची ही सर्वोत्तम मासिक कामगिरी असल्याचे सांगितले जात आहे.
याच कालावधीत इन्फोसिसच्या शेअरमध्येही सुमारे १५ टक्क्यांची वाढ झाली. इन्फोसिसचा शेअर सध्या १,१५३ रुपयांच्या आसपास व्यवहार करत आहे.
‘AI म्हणजे शेवट नव्हे, नव्या पर्वाची सुरुवात’
एकूणच, AI मुळे IT क्षेत्रातील कामांची पद्धत आणि कौशल्यांची मागणी बदलणार असली तरी भारतीय IT उद्योगाचा अंत होणार असल्याचे चित्र नाही. उलट AI च्या माध्यमातून नवीन सेवा, नवीन व्यवसाय मॉडेल्स आणि रोजगाराच्या नव्या संधी निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
सलिल पारेख यांच्या वक्तव्यामुळे भारतीय IT अभियंत्यांच्या नोकऱ्यांबाबत सुरू असलेल्या चर्चेला महत्त्वाची दिशा मिळाली आहे. AI हे पारंपरिक IT नोकऱ्यांसाठी आव्हान असले, तरी योग्य कौशल्ये आत्मसात करणाऱ्या अभियंत्यांसाठी ते भविष्यातील मोठी संधी ठरू शकते.
