नागपूर प्रतिनिधी
दिवाळीचा सण संपूर्ण राज्यात उत्साहात साजरा होत असताना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मात्र यंदाची दिवाळी बळीराजासोबत साजरी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. शेतकऱ्यांच्या अडचणी केवळ मंत्रालयातील बैठकांमधून समजून घेण्याऐवजी थेट त्यांच्या बांधावर जाऊन परिस्थिती जाणून घेण्याचा प्रयत्न मुख्यमंत्री करीत आहेत. त्याचाच एक भाग म्हणून आज, रविवारी (८ नोव्हेंबर) दिवाळीच्या दिवशीही मुख्यमंत्री नागपूर जिल्ह्यातील दुष्काळग्रस्त भागाचा दौरा करणार आहेत. नरखेड तालुक्यातील लोहारी सावंगा आणि कळमेश्वर तालुक्यातील कोहळी येथे ते शेतांची पाहणी करून शेतकऱ्यांशी संवाद साधणार आहेत.
मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी शनिवारी रात्री नागपूर जिल्ह्यातील नरखेड तालुक्यातील लोहारी सावंगा येथे शेतकरी रामभाऊ बालपांडे यांच्या घरी मुक्काम केला. शेतकरी कुटुंबासोबत दिवाळीचा आनंद साजरा करताना त्यांनी शेतीतील अडचणी, पिकांची परिस्थिती, सिंचनाची समस्या आणि आर्थिक नुकसानीबाबत माहिती घेतली. यावेळी ग्रामस्थांसोबत सामूहिक प्रार्थना आणि भजनाच्या कार्यक्रमातही त्यांनी सहभाग घेतला. त्यानंतर ग्रामपंचायत परिसरात झालेल्या संवादात सुमारे शंभर शेतकरी आणि ग्रामस्थांशी त्यांनी चर्चा केली.
विशेष म्हणजे, दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्र्यांनी राज्यातील मंत्र्यांना दिवाळीच्या काळात शेतकऱ्यांच्या घरी मुक्काम करून त्यांच्यासोबत भोजन करण्याचे आवाहन केले होते. त्यानुसार महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनीही लोहारी सावंगा येथील नंदुजी लोहे या शेतकऱ्याच्या घरी मुक्काम केला. सरकार आणि शेतकरी यांच्यातील संवाद वाढविण्याच्या दृष्टीने या उपक्रमाला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या घोषणा; बोअरवेलसाठी परवानगी देण्याचे संकेत
लोहारी सावंगा येथील संवादादरम्यान मुख्यमंत्र्यांनी दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना दिलासा देण्याची ग्वाही दिली. ज्या ठिकाणी भूजल उपलब्धता आणि तांत्रिक परिस्थिती अनुकूल आहे, अशा ठिकाणी बोअरवेल खोदण्यासाठी परवानगी दिली जाईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले. तसेच काटोल आणि नरखेड परिसरातील संत्री व मोसंबी उत्पादक शेतकऱ्यांच्या अडचणींवरही चर्चा झाली. बांगलादेशातील निर्बंधांमुळे फळ उत्पादकांना बाजारपेठेच्या पातळीवर नुकसान सहन करावे लागत असल्याचा मुद्दा पुढे आला. या पार्श्वभूमीवर मिहानमध्ये मोठा प्रक्रिया उद्योग उभारण्याची योजना असल्याचेही मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले. त्यामुळे संत्री-मोसंबी उत्पादकांना प्रक्रिया उद्योगाच्या माध्यमातून नवी बाजारपेठ उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे. रब्बी पिकांचे संरक्षण, शेताभोवती कुंपण घालण्याच्या योजनेचा लाभ आणि सिंचनाच्या प्रश्नांवरही त्यांनी चर्चा केली.
अनेक दशकांपासून रखडलेल्या खारी सिंचन प्रकल्पाची पाहणी
आजच्या दौऱ्यातील सर्वाधिक महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे नरखेड तालुक्यातील लोहारी सावंगा गावाजवळील अनेक वर्षांपासून रखडलेल्या खारी जलसिंचन प्रकल्पाची पाहणी. या प्रकल्पामुळे परिसरातील शेतीला सिंचनाची सुविधा उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे. सकाळी साडेनऊ ते साडेदहा या वेळेत मुख्यमंत्री नरखेड तालुक्यातील सरपंच आणि अन्य लोकप्रतिनिधींशी बैठक घेऊन स्थानिक प्रश्नांवर चर्चा करणार आहेत.
त्यानंतर सकाळी साडेदहा ते साडेअकरा या वेळेत खारी सिंचन प्रकल्प, पांदण रस्ते आणि शेतांची प्रत्यक्ष पाहणी करण्याचे नियोजन आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या या पाहणीनंतर अनेक वर्षांपासून रखडलेल्या प्रकल्पाच्या कामाला गती मिळणार का, याकडे परिसरातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
कोहळी गावात दुष्काळग्रस्त शेतीची पाहणी
लोहारी सावंगा येथील कार्यक्रम आटोपल्यानंतर मुख्यमंत्री कळमेश्वर तालुक्यातील कोहळी गावाकडे रवाना होणार आहेत. लोहारी सावंगा ते कोहळी हे सुमारे ५५ किलोमीटरचे अंतर असून, दुपारी सव्वाबारा ते साडेबारा या वेळेत तेथील दुष्काळग्रस्त शेती आणि जलसंधारणाच्या कामांची पाहणी करण्याचे नियोजन आहे.
त्यानंतर दुपारी साडेबारा वाजता कोहळी येथून नागपूरकडे प्रस्थान करून दुपारी एक वाजेपर्यंत मुख्यमंत्री नागपुरात पोहोचतील.
असा असेल मुख्यमंत्र्यांचा आजचा दौरा
सकाळी ९.३० ते १०.३०: नरखेड तालुक्यातील सरपंच व लोकप्रतिनिधींसोबत बैठक आणि चर्चा.
सकाळी १०.३० ते ११.३०: खारी जलसिंचन प्रकल्प, पांदण रस्ते आणि शेतांची प्रत्यक्ष पाहणी.
सकाळी ११.३०: लोहारी सावंगा येथून कोहळीकडे प्रस्थान.
सकाळी ११.३० ते दुपारी १२.१५: लोहारी सावंगा ते कोहळी प्रवास.
दुपारी १२.१५ ते १२.३०: कोहळी येथे दुष्काळग्रस्त शेती आणि जलसंधारण कामांची पाहणी.
दुपारी १२.३०: कोहळी येथून नागपूरकडे प्रस्थान.
दुपारी १.००: नागपूर येथे आगमन.
दौऱ्यामुळे शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष दिलासा मिळणार का?
मुख्यमंत्र्यांनी दिवाळीच्या दिवशी शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाऊन त्यांच्याशी संवाद साधणे हा निश्चितच महत्त्वाचा उपक्रम आहे. मात्र, केवळ भेटीगाठी आणि आश्वासनांपुरता हा दौरा मर्यादित राहू नये, अशी शेतकऱ्यांची अपेक्षा आहे. दुष्काळामुळे झालेल्या पीक नुकसानीची भरपाई, सिंचनासाठी पाण्याची उपलब्धता, पीकविमा, कर्जाचा वाढता बोजा आणि रब्बी हंगामासाठी आवश्यक मदत या प्रश्नांवर ठोस निर्णय होणे गरजेचे आहे.
मुख्यमंत्र्यांनी स्वतः शेतकऱ्यांच्या घरी मुक्काम करून त्यांच्या व्यथा जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला आहे. आता या संवादाचे रूपांतर प्रत्यक्ष मदत आणि विकासकामांच्या गतीमध्ये कसे होते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. विशेषतः अनेक वर्षांपासून रखडलेल्या खारी जलसिंचन प्रकल्पाबाबत आजच्या पाहणीतून काही ठोस निर्णय होतो का, याकडे नागपूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.


