मुंबई प्रतिनिधी
विधान परिषदेच्या पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांच्या निवडणुकीत महाविकास आघाडी आणि महायुती यांच्यात चुरशीची लढत पाहायला मिळाली. पदवीधर मतदारसंघांतील तीनही जागांवर महाविकास आघाडीच्या उमेदवारांनी बाजी मारल्याने महायुतीला राजकीय धक्का बसल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे. दुसरीकडे, शिक्षक मतदारसंघांत भाजप आणि शिवसेना शिंदे गटाच्या उमेदवारांनी विजय मिळवत महायुतीला दिलासा दिला. या निकालांमुळे पदवीधर आणि शिक्षक मतदारांमधील राजकीय कल पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे.
पाचही मतदारसंघांतील मतमोजणीची प्रक्रिया जवळपास ३६ तास सुरू होती. कोणत्याही मतदारसंघात पहिल्या पसंतीच्या मतांवर उमेदवाराला विजयासाठी आवश्यक कोटा पूर्ण करता आला नाही. त्यामुळे दुसऱ्या आणि तिसऱ्या पसंतीच्या मतांची मोजणी करावी लागली. मतपत्रिकांद्वारे मतदान झाल्याने आणि पसंतीक्रमानुसार मतांची मोजणी करावी लागल्याने निकाल जाहीर होण्यास विलंब झाला.
पदवीधर मतदारसंघांत महाविकास आघाडीची सरशी
पुणे, नागपूर आणि औरंगाबाद या तीनही पदवीधर मतदारसंघांत महाविकास आघाडीच्या उमेदवारांनी विजय मिळवल्याचे चित्र समोर आले. पुणे आणि औरंगाबादमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या शरद पवार गटाने यश मिळवले, तर नागपूरमध्ये काँग्रेसच्या अभिजित वंजारी यांनी चुरशीच्या लढतीत आघाडी घेतली. त्यामुळे पदवीधर मतदारसंघांमध्ये महाविकास आघाडीने आपले राजकीय स्थान कायम राखण्याचा प्रयत्न केला आहे.
पुणे पदवीधर मतदारसंघात राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाच्या हर्षदा देशमुख-जाधव यांनी भाजपच्या स्मिता जाधव यांच्याविरोधात विजय मिळवला. देशमुख-जाधव यांना पहिल्या पसंतीची १ लाख १२ हजार मते मिळाली, तर स्मिता जाधव यांना १ लाख २ हजार मते मिळाली. सुरुवातीपासूनच देशमुख-जाधव यांनी आघाडी कायम ठेवली होती. मात्र, पहिल्या पसंतीच्या मतांवर विजय निश्चित न झाल्याने पुढील पसंतीक्रमाच्या मतांची मोजणी करावी लागली.
या विजयामुळे पुणे पदवीधर मतदारसंघावरील शरद पवार गटाचे वर्चस्व कायम राहिल्याचे मानले जात आहे. या मतदारसंघाचे विद्यमान प्रतिनिधित्वही याच गटाकडे असल्याने पक्षासाठी हा निकाल महत्त्वाचा ठरला आहे.
औरंगाबादमध्ये अजित पवार गटाला धक्का
औरंगाबाद पदवीधर मतदारसंघात राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या शरद पवार गटाचे प्रतापसिंह पाटील यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या अजित पवार गटाचे विद्यमान आमदार सतीश चव्हाण यांच्याविरोधात विजय मिळवला. प्रतापसिंह पाटील यांना ७४ हजार मते, तर सतीश चव्हाण यांना ६० हजार मते मिळाली.
सतीश चव्हाण यांनी या मतदारसंघातून यापूर्वी सलग तीन वेळा विजय मिळवला होता. मात्र, चौथ्या निवडणुकीत त्यांना पराभवाचा सामना करावा लागला. राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये फूट पडल्यानंतर शरद पवार आणि अजित पवार गटांमध्ये निर्माण झालेल्या राजकीय स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर हा निकाल महत्त्वाचा मानला जात आहे.
पुणे आणि मराठवाड्यातील पदवीधर मतदारांनी शरद पवार गटाच्या उमेदवारांना दिलेला कौल पक्षासाठी दिलासादायक ठरला आहे.
नागपूरमध्ये अभिजित वंजारी यांची चुरशीची लढत
नागपूर पदवीधर मतदारसंघात काँग्रेसचे अभिजित वंजारी आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे बंडखोर उमेदवार नितेश कराळे यांच्यात चुरशीची लढत झाली. पहिल्या पसंतीच्या मतांमध्ये विजयाचा कोटा पूर्ण न झाल्याने दुसऱ्या पसंतीच्या मतांची मोजणी करण्यात आली. या प्रक्रियेत अभिजित वंजारी यांनी आघाडी घेतली. त्यामुळे नागपूरमध्येही महाविकास आघाडीला यश मिळाल्याचे चित्र निर्माण झाले.
तीनही पदवीधर मतदारसंघांतील निकालांमुळे महायुतीसमोर पदवीधर मतदारांशी संबंधित राजकीय रणनीतीचा फेरविचार करण्याचे आव्हान उभे राहिल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू झाली आहे.
पुणे शिक्षक मतदारसंघात भाजपचा विजय
पदवीधर मतदारसंघांत महाविकास आघाडीला यश मिळाले असले, तरी शिक्षक मतदारसंघांत महायुतीच्या उमेदवारांनी विजय मिळवला. पुणे शिक्षक मतदारसंघात भाजपचे कौस्तुभ गावडे यांनी बाजी मारली. त्यांना २० हजार ११८ मते मिळाली. शिवसेना शिंदे गटाचा पाठिंबा असलेले सचिन सानप यांना १३ हजार ६४२ मते मिळाली. अपक्ष दत्तात्रय सावंत यांना १० हजार, तर काँग्रेसचे विद्यमान आमदार जयंत आसगावकर यांना ८ हजार ६०० मते मिळाली.
या निवडणुकीदरम्यान भाजप आणि शिवसेना शिंदे गटामध्ये उमेदवारीवरून मतभेद निर्माण झाल्याचे दिसून आले होते. महायुतीतील जागावाटपाच्या चर्चेनंतर शिवसेना शिंदे गटाचे मंगेश चिवटे यांना माघार घेण्यास सांगण्यात आले होते. दुसरीकडे, अमरावतीमध्ये भाजपने स्वतंत्र भूमिका घेतल्याच्या पार्श्वभूमीवर शिंदे गटाने सचिन सानप यांना पाठिंबा दिला होता.
कोल्हापूर येथील विवेकानंद शिक्षण संस्थेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी असलेल्या कौस्तुभ गावडे यांनी या राजकीय समीकरणांवर मात करत विजय मिळवला.
अमरावतीत शिंदे गटाने जागा राखली
अमरावती शिक्षक मतदारसंघात शिवसेना शिंदे गटाचे विद्यमान आमदार किरण सरनाईक यांनी काँग्रेसच्या आदिती पोहरे यांचा पराभव केला. सरनाईक यांनी पुन्हा विजय मिळवत या मतदारसंघातील आपले प्रतिनिधित्व कायम राखले.
पदवीधर मतदारसंघांत महाविकास आघाडीला यश मिळाले, तर शिक्षक मतदारसंघांत भाजप आणि शिवसेना शिंदे गटाने विजय मिळवला. त्यामुळे या निवडणुकीत दोन्ही राजकीय आघाड्यांना यश मिळाले असले, तरी पदवीधर मतदारसंघांतील तिन्ही जागांवरील विजयाने महाविकास आघाडीला राजकीय बळ मिळाल्याचे चित्र आहे.
निकालांचा तपशील
पुणे पदवीधर : हर्षदा देशमुख-जाधव – राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट)
औरंगाबाद पदवीधर : प्रतापसिंह पाटील – राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट)
नागपूर पदवीधर : अभिजित वंजारी – काँग्रेस
पुणे शिक्षक : कौस्तुभ गावडे – भाजप
अमरावती शिक्षक : किरण सरनाईक – शिवसेना (शिंदे गट)
