पुणे प्रतिनिधी
पिंपरी-चिंचवड शहरातील निगडी परिसरात खान्देशी समाजाच्या वतीने कानबाई माता उत्सव मोठ्या उत्साहात आणि पारंपरिक वातावरणात साजरा करण्यात आला. खान्देशी संस्कृती, भक्तिभाव आणि लोककलेचा सुरेख संगम या उत्सवाच्या निमित्ताने पाहायला मिळाला. शहराच्या विविध भागांतून खान्देशी बांधव मोठ्या संख्येने उत्सवासाठी उपस्थित राहिले होते.
कानबाई माता ही खान्देशातील अनेक कुटुंबांची श्रद्धास्थान असलेली देवता मानली जाते. त्यामुळे निगडी येथे आयोजित करण्यात आलेल्या या उत्सवाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले होते. पारंपरिक वेशभूषा, भक्तिगीते, ढोल-ताशांचा गजर आणि खान्देशी नृत्यामुळे संपूर्ण परिसरात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले होते.
उत्सवात खान्देशी बांधवांनी पारंपरिक ‘एरनी’ भक्तिगीतावर तसेच ढोल-ताशांच्या गजरात पारंपरिक नृत्य सादर केले. नृत्याच्या तालावर उपस्थितांनीही उत्स्फूर्तपणे सहभाग घेतला. खान्देशच्या लोकसंस्कृतीची झलक देणाऱ्या या नृत्याने उपस्थितांचे लक्ष वेधून घेतले.
‘शिवरायांची तलवार’ लागली अन् स्टेजवर ठेका
उत्सवातील सांस्कृतिक कार्यक्रमादरम्यान ‘शिवरायांची तलवार’ हे गाणे सुरू होताच वातावरण आणखी रंगले. स्टेजवरील उपस्थित मंडळींनी गाण्याच्या तालावर ठेका धरला. महाराष्ट्राचे सार्वजनिक बांधकाम मंत्री शिवेंद्रसिंहराजे भोसले हेही यावेळी उपस्थित होते. गाण्याचा जोश आणि उत्सवाचा माहोल पाहून त्यांनाही नृत्याचा मोह आवरता आला नाही. त्यांनी स्टेजवरच ठेका धरत उपस्थितांसोबत उत्सवाचा आनंद लुटला.
शिवेंद्रसिंहराजे भोसले यांनी यावेळी आई कानबाई मातेचे दर्शन घेतले. खान्देशी समाजाच्या या पारंपरिक उत्सवात सहभागी होत त्यांनी उपस्थितांशी संवाद साधला. मंत्री स्वतः नृत्यात सहभागी झाल्याने उपस्थितांमध्येही उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले.
खान्देशी संस्कृतीचा जागर
कानबाई माता उत्सवाच्या निमित्ताने पिंपरी-चिंचवडमध्ये वास्तव्यास असलेल्या खान्देशी समाजाने आपल्या समृद्ध लोकपरंपरेचे दर्शन घडवले. रोजगार, व्यवसाय आणि विविध कारणांमुळे खान्देशाबाहेर स्थायिक झालेल्या समाजासाठी अशा उत्सवांना आपली सांस्कृतिक मुळे आणि परंपरा जपण्याचे महत्त्वाचे माध्यम मानले जाते.
भक्तिगीते, ढोल-ताशे, पारंपरिक नृत्य आणि सामूहिक सहभाग यामुळे संपूर्ण परिसरात चैतन्य निर्माण झाले होते. महिला, पुरुष, तरुण आणि ज्येष्ठ नागरिकांनी मोठ्या संख्येने सहभाग घेत उत्सवाचा आनंद घेतला.
कानबाई मातेच्या दर्शनासाठी तसेच सांस्कृतिक कार्यक्रम पाहण्यासाठी परिसरात मोठी गर्दी झाली होती. भक्तिभावासोबतच खान्देशी लोककलेचा उत्साह आणि मराठमोळ्या वातावरणातील जल्लोष यामुळे हा सोहळा संस्मरणीय ठरला.
पिंपरी-चिंचवडसारख्या महानगरात विविध भागांतून आलेल्या खान्देशी समाजाला एकत्र आणणारा हा उत्सव सामाजिक आणि सांस्कृतिक एकोप्याचे दर्शन घडवणारा ठरला. पारंपरिक संस्कृती जपत नव्या पिढीला तिची ओळख करून देण्याचे कामही या उत्सवाच्या माध्यमातून झाले.
