मुंबई प्रतिनिधी
राज्याचे दिवंगत उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या बारामतीतील दुर्दैवी विमान अपघाताच्या तपासात महत्त्वाची प्रगती झाली असून अपघातग्रस्त लिअरजेट 45 (VT-SSK) विमानात एक नव्हे तर दोन स्वतंत्र ‘ब्लॅक बॉक्स’ (फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर आणि कॉकपिट व्हॉईस रेकॉर्डर) बसविण्यात आले होते, अशी माहिती विमान दुर्घटना तपास ब्युरोने दिली. या दोन्ही उपकरणांमधील माहिती सुरक्षितरीत्या हस्तगत करण्यात तपास यंत्रणेला यश आले असून अपघाताच्या कारणमीमांसेला निर्णायक दिशा मिळण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे.
विमान दुर्घटना तपास ब्युरो (AAIB)कडून 28 जानेवारी 2026 रोजी बारामती येथे झालेल्या अपघाताची सखोल चौकशी सुरू आहे. ही चौकशी विमान नियम 2017 तसेच आंतरराष्ट्रीय नागरी विमान वाहतूक संघटना (ICAO) यांच्या मानकांनुसार केली जात असल्याचे ब्युरोने स्पष्ट केले. घटनास्थळावरून जप्त करण्यात आलेल्या अवशेषांमधून फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर (FDR) आणि कॉकपिट व्हॉईस रेकॉर्डर (CVR) या दोन्ही ‘ब्लॅक बॉक्स’ची स्थिती समाधानकारक असल्याचे प्राथमिक परीक्षणात आढळले.
तपासाशी संबंधित सूत्रांच्या माहितीनुसार, FDRमधून उड्डाणाचा वेग, उंची, इंजिन कार्यप्रदर्शन, नियंत्रण प्रणालींची हालचाल यांसह शेकडो तांत्रिक मापदंडांची नोंद मिळाली आहे. तर CVRमधून वैमानिकांमधील संभाषण, इशारे, अलार्म संकेत आणि कॉकपिटमधील ध्वनी वातावरणाची माहिती उपलब्ध झाली आहे. या दोन्हींचे समांतर विश्लेषण करून अपघाताच्या आधीच्या शेवटच्या काही मिनिटांतील घटनाक्रम पुन्हा उभा करण्याचे काम सुरू आहे.
AAIBच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, प्राथमिक डेटामधून अपघातापूर्वी विमानाच्या उड्डाण प्रोफाइलमध्ये अचानक असामान्य बदल झाल्याचे संकेत मिळत आहेत. मात्र अंतिम निष्कर्ष नोंदविण्यापूर्वी सर्व तांत्रिक घटक, हवामान स्थिती, वैमानिकांची कार्यस्थिती तसेच देखभाल इतिहास यांचा सखोल परस्परसंबंध तपासला जाणार आहे.
दरम्यान, लिअरजेट 45 या व्यावसायिक जेटमध्ये मानक पद्धतीने FDR आणि CVR अशी दोन स्वतंत्र रेकॉर्डिंग प्रणाली बसविलेली असते, असे विमानतज्ज्ञांनी स्पष्ट केले. त्यामुळे या दोन्ही ‘ब्लॅक बॉक्स’मधील माहिती अपघाताचे मूळ कारण शोधण्यात निर्णायक ठरण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे.
अपघाताचा अंतिम तपास अहवाल संबंधित तांत्रिक विश्लेषण पूर्ण झाल्यानंतर प्रसिद्ध केला जाईल, असे ब्युरोने नमूद केले आहे.
