आत्महत्येपूर्वी भावाला पाठवला शेवटचा मोबाईलवर संदेश
पुणे प्रतिनिधी
पुणे : माहेरून ५० तोळे सोने, २५ लाख रुपये रोख आणि विवाहासाठी लाखोंचा खर्च करूनही विवाहितेचा छळ थांबला नाही. मुलगी झाल्यामुळे अपमान, माहेरच्या जमिनीची मागणी, नोकरी सोडण्यासाठी दबाव आणि प्रत्येक सणाला पैसे व सोने आणण्याचा तगादा… या कथित छळाला कंटाळून पुण्यातील अभियंता पायल अक्षय झांबरे (वय ३४) यांनी आत्महत्या केल्याच्या घटनेने राज्यभर खळबळ उडाली आहे. या प्रकरणात स्वारगेट पोलिसांनी पायल यांचे पती अक्षय झांबरे यांच्यानंतर आता सासू मंगल झांबरे आणि सासरे अरविंद झांबरे यांनाही अटक केली आहे. न्यायालयाने सासू-सासऱ्यांना ७ नोव्हेंबरपर्यंत पोलीस कोठडी सुनावली आहे. त्यामुळे या प्रकरणातील तपासाला आता महत्त्वाचे वळण मिळाले आहे.
पायल यांच्या आत्महत्येपूर्वी त्यांनी आपल्या भावाला पाठविलेला ‘माझ्या आत्महत्येला माझी सासू जबाबदार आहे’, हा संदेश या प्रकरणातील सर्वाधिक चर्चेचा मुद्दा ठरला आहे. लग्नापासून सुरू झालेल्या कथित छळाचा पाढा, मुलगी झाल्यानंतर केलेला अपमान, माहेरच्या मालमत्तेवरून टाकलेला दबाव आणि दिवाळीत आणखी पाच तोळे सोने आणण्याची मागणी, असे गंभीर आरोप त्यांच्या भावाने पोलिसांत दिलेल्या फिर्यादीत केले आहेत.
सासू-सासरे रुग्णालयातून बाहेर पडताच अटक
पायल झांबरे यांनी २ नोव्हेंबर रोजी मुकुंदनगर येथील झांबरे पॅलेसमधील निवासस्थानी गळफास घेऊन आत्महत्या केली होती. या प्रकरणी पायल यांचे पती अक्षय अरविंद झांबरे (वय ३५), सासू मंगल झांबरे (वय ५८), सासरे अरविंद झांबरे (वय ६५) आणि नणंद अक्षता झांबरे-निम्हण (वय ३०) यांच्याविरुद्ध स्वारगेट पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
पोलिसांनी सुरुवातीला पती अक्षय याला अटक केली. त्यानंतर सासू मंगल आणि सासरे अरविंद हे खासगी रुग्णालयात उपचार घेत असल्याने त्यांना ताब्यात घेण्याची प्रक्रिया प्रलंबित होती. बुधवारी सकाळी रुग्णालयातून सुटका झाल्यानंतर पोलिसांनी दोघांना ताब्यात घेऊन अटक केली. त्यानंतर त्यांना न्यायालयात हजर करण्यात आले.
प्रथमवर्ग न्यायदंडाधिकारी स्नेहा साकळे यांनी दोघांना ७ नोव्हेंबरपर्यंत पोलीस कोठडी सुनावली. हुंड्याची कथित मागणी, प्रत्येक आरोपीची भूमिका, छळाचा घटनाक्रम आणि आत्महत्येपूर्वी घडलेल्या घटनांचा सखोल तपास करण्यासाठी पोलीस कोठडी आवश्यक असल्याचे न्यायालयात नमूद करण्यात आले. या प्रकरणात आतापर्यंत पतीसह सासू-सासरे अशा तिघांना अटक झाली असून नणंदेची भूमिका पोलिसांकडून तपासली जात आहे.
लग्नात ५० तोळे सोने, २५ लाख रोख; तरीही पैशांचा हव्यास कायम?
पायल यांचा विवाह १३ मार्च २०१९ रोजी अक्षय झांबरे यांच्याशी झाला होता. विवाहावेळी माहेरच्या कुटुंबीयांनी ५० तोळे सोने, २५ लाख रुपये रोख दिले होते. याशिवाय लग्नासाठी सुमारे ७० ते ८० लाख रुपये खर्च केल्याचा दावा पायल यांचे भाऊ ऋषिकेश पवार यांनी पोलिसांत दिलेल्या फिर्यादीत केला आहे.
मात्र, विवाहानंतर अवघ्या दोन ते तीन महिन्यांतच सासरच्या मंडळींकडून पैसे आणि सोन्याची मागणी सुरू झाल्याचा आरोप आहे. प्रत्येक सणाला माहेरून काही ना काही आणण्याचा आग्रह धरला जात होता. मागण्या पूर्ण करूनही पायल यांचा कथित छळ थांबला नाही. घरकामावरून त्रास देणे, घरखर्चासाठी पैसे न देणे आणि स्वतःच्या गरजांसाठीही माहेरून पैसे मागण्याची वेळ आणणे, असे प्रकार सुरू असल्याचे फिर्यादीत नमूद करण्यात आले आहे.
मुलगी झाली म्हणून अपमान; वर्षभर माहेरी राहण्याची वेळ
या प्रकरणातील सर्वाधिक गंभीर आरोप पायल यांना मुलगी झाल्यानंतरच्या कथित छळासंदर्भात आहेत. मार्च २०२३ मध्ये पायल यांनी मुलीला जन्म दिला. मात्र, मुलगा झाला नाही म्हणून रुग्णालयातच वाद घालण्यात आल्याचा आरोप त्यांच्या भावाने केला आहे. आई आणि बाळाची जबाबदारी घेणार नसल्याचे सांगून सासरच्या मंडळींनी रुग्णालयातून निघून गेल्याचाही दावा करण्यात आला आहे.
या घटनेनंतर पायल जवळपास वर्षभर माहेरी राहिल्या. नातेवाइकांच्या मध्यस्थीनंतर त्या पुन्हा सासरी परतल्या. मात्र, त्यानंतरही छळ सुरूच राहिल्याचा आरोप आहे. ‘तुला मुलगी झाली आहे, फ्लॅटमध्ये दोरी आहे, ओढणीने पंख्याला लटकून जा,’ अशा अपमानास्पद शब्दांत त्यांना हिणवले जात असल्याचे फिर्यादीत नमूद करण्यात आले आहे. हे आरोप खरे असल्यास वैवाहिक नात्यातील मानसिक छळाचे अत्यंत गंभीर स्वरूप समोर येते.
माहेरची जमीन नावावर करण्यासाठी दबाव
पायल यांच्या वडिलांच्या नावावर असलेली जमीन मुलाच्या नावावर करून द्यावी, अशी मागणी सासरच्या मंडळींकडून केली जात असल्याचा आरोप आहे. जमीन नावावर केली नाही तर घटस्फोट घेऊन निघून जा, असा दबावही टाकण्यात येत असल्याचे ऋषिकेश पवार यांनी फिर्यादीत म्हटले आहे.
विवाहानंतर दिलेले सोने आणि रोख रक्कम, त्यानंतर वारंवार होणाऱ्या आर्थिक मागण्या आणि आता थेट माहेरच्या जमिनीवर दावा करण्याचा कथित प्रकार यामुळे या प्रकरणाचे गांभीर्य वाढले आहे.
उच्चशिक्षित अभियंता; करिअर सोडण्यासाठीही दबाव
पायल उच्चशिक्षित होत्या. त्यांनी एमएस्सी कॉम्प्युटरचे शिक्षण घेतले होते. त्या आयटी क्षेत्रातील कंपनीत नोकरी करत होत्या. नोकरीत प्रगती करत असताना त्यांना पदोन्नतीची संधीही मिळाली होती. मात्र, नोकरी सोडून घराकडे लक्ष द्यावे, यासाठी सासरच्या मंडळींकडून दबाव आणला जात असल्याचा आरोप माहेरच्या नातेवाइकांनी केला आहे.
एका बाजूला स्वतःचे शिक्षण, करिअर आणि आर्थिक स्वावलंबन टिकविण्याचा प्रयत्न, तर दुसऱ्या बाजूला कौटुंबिक दबाव आणि आर्थिक मागण्यांचा कथित छळ, अशा परिस्थितीत पायल यांना जगावे लागत होते, असे त्यांच्या माहेरच्या मंडळींचे म्हणणे आहे.
दिवाळीत पाच तोळे सोन्याची मागणी; भावाला पाठवला अखेरचा संदेश
१ नोव्हेंबर रोजी पायल खेड शिवापूर येथील माहेरी गेल्या होत्या. त्यावेळी दिवाळीसाठी आणखी पाच तोळे सोने आणण्याचा तगादा सासरच्या मंडळींकडून सुरू असल्याचे त्यांनी भावाला सांगितले होते. त्यानंतर त्या सायंकाळी कॅबने मुकुंदनगर येथील घरी परतल्या.
रात्री ९ वाजून १८ मिनिटांनी त्यांनी भावाच्या मोबाईलवर एक संदेश पाठविला. ‘माझ्या आत्महत्येला माझी सासू जबाबदार आहे,’ असे त्या संदेशात नमूद असल्याचा दावा फिर्यादीत करण्यात आला आहे. त्यानंतर त्यांचा मोबाईल बंद झाला. भावाने पती अक्षय यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला; मात्र त्यांनी अरेरावीची भाषा करून फोन कट केल्याचा आरोपही करण्यात आला आहे.
हा शेवटचा संदेश, त्यातील मजकूर आणि तो पाठविण्यापूर्वीच्या घटनांची साखळी तपासाच्या दृष्टीने महत्त्वाची ठरणार आहे.
घराची काच फोडून प्रवेश; किचनमध्ये आढळला मृतदेह
२ नोव्हेंबर रोजी सकाळी पायल यांचे माहेरचे नातेवाईक त्यांना भेटण्यासाठी मुकुंदनगर येथील घरी पोहोचले. मात्र, पायल कुठे आहेत, याबाबत सासरच्या मंडळींकडून समाधानकारक माहिती मिळत नसल्याने नातेवाइकांचा संशय बळावला.
त्यानंतर पायल यांचे भाऊ ऋषिकेश पवार यांनी पार्किंगमधून मागील गॅलरीत जाऊन हॉलची काच फोडली आणि घरात प्रवेश केला. त्यावेळी किचनमध्ये पायल यांनी गळफास घेतल्याचे दिसून आले. या घटनेची माहिती मिळताच पोलिसांनी घटनास्थळी धाव घेत तपास सुरू केला.
संतप्त नातेवाइकांकडून घर आणि कार्यालयाची तोडफोड
पायल यांच्या मृत्यूची माहिती समोर आल्यानंतर माहेरच्या नातेवाइकांमध्ये संतापाची लाट उसळली. संतप्त नातेवाइकांनी झांबरे यांच्या निवासस्थानासह कार्यालयाची तोडफोड केली. या घटनेमुळे परिसरात काही काळ तणावाचे वातावरण निर्माण झाले. पोलिसांनी हस्तक्षेप करून परिस्थिती नियंत्रणात आणली.
आता पोलिसांसमोर अनेक प्रश्न; नणंदेच्या भूमिकेकडे लक्ष
पायल यांच्या भावाने दाखल केलेल्या फिर्यादीत विवाहावेळी दिलेले सोने आणि रोख रक्कम, त्यानंतरच्या आर्थिक मागण्या, मुलगी झाल्यानंतरचा कथित अपमान, माहेरच्या जमिनीची मागणी, नोकरी सोडण्यासाठी दबाव आणि दिवाळीत पाच तोळे सोने आणण्याचा तगादा, अशा अनेक गंभीर बाबींचा उल्लेख आहे.
आत्महत्येपूर्वी पाठविलेला संदेश, कुटुंबीयांमधील संवाद, आर्थिक व्यवहार, सोन्याच्या मागण्यांशी संबंधित पुरावे आणि प्रत्येक आरोपीची स्वतंत्र भूमिका या सर्व बाबींची पोलिसांकडून तपासणी केली जात आहे.
विशेष म्हणजे पती आणि सासू-सासरे अटकेत असताना नणंदेची भूमिका काय होती, याकडेही लक्ष लागले आहे. पायल यांच्या मृत्यूमागील नेमकी परिस्थिती आणि फिर्यादीतील आरोपांची सत्यता तपासातून स्पष्ट होणार आहे.
एका उच्चशिक्षित महिलेचे आयुष्य अशा प्रकारे संपल्याने हुंडा, आर्थिक मागण्या, मुलगा-मुलगी भेदभाव आणि विवाहित महिलांच्या मानसिक छळाचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. विवाहात लाखोंचा खर्च आणि भरमसाट सोने देऊनही विवाहितेची सुरक्षितता सुनिश्चित होत नसेल, तर समाजाने आणि व्यवस्थेने आत्मपरीक्षण करण्याची गरज आहे. पायल यांना न्याय मिळणार का, हा प्रश्न आता संपूर्ण राज्यातून उपस्थित होत आहे.
