मुंबई प्रतिनिधी
मराठवाड्यात पावसाने मोठी ओढ दिल्याने खरीप हंगाम संकटात सापडला असताना, या भागात तातडीने दुष्काळ जाहीर करून शेतकऱ्यांना थेट आर्थिक मदत द्यावी, अशी मागणी शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी केली. मराठवाडा मुक्तिसंग्राम दिनानिमित्त छत्रपती संभाजीनगर येथे आयोजित ‘तुमसे ना हो पाएगा’ आंदोलनाच्या समारोपप्रसंगी त्यांनी राज्य सरकारवर जोरदार टीका केली. दरम्यान, राज्य सरकारने ५ ऑक्टोबरपासून दुष्काळी स्थिती आणि पीक नुकसानीचे पंचनामे सुरू करण्याचा निर्णय घेतला असून, याच मुद्यावरून ठाकरे यांनी सरकारला लक्ष्य केले.
मराठवाड्यातील परिस्थिती गंभीर असताना पंचनाम्यांसाठी ५ ऑक्टोबरची वाट का पाहिली जात आहे, असा सवाल ठाकरे यांनी उपस्थित केला. शेतकऱ्यांच्या नुकसानीचे तातडीने मूल्यांकन करून त्यांना मदत मिळणे आवश्यक आहे, असे ते म्हणाले. सरकारने पंचनामे सुरू केल्यानंतर शिवसैनिकांनी प्रत्येक गावात प्रत्यक्ष उपस्थित राहून पंचनामे योग्य पद्धतीने होत आहेत की नाही, यावर लक्ष ठेवावे, असे निर्देशही त्यांनी दिले. एकाही नुकसानग्रस्त शेतकऱ्याची मदतीपासून वंचित राहण्याची वेळ येऊ नये, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
मराठवाडा मुक्तिसंग्राम दिनाच्या पार्श्वभूमीवर बोलताना ठाकरे यांनी मराठवाड्यातील विकासाच्या प्रश्नांवरून सरकारवर निशाणा साधला. मोठमोठे होर्डिंग्ज आणि जाहिरातींमधून विकासाचे चित्र उभे केले जात असले, तरी प्रत्यक्षात शेतकरी पावसाच्या खंडामुळे अडचणीत असल्याचा दावा त्यांनी केला. मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांच्या व्यथा सत्ताधाऱ्यांनी समजून घ्याव्यात आणि दुष्काळी परिस्थितीवर तातडीने निर्णय घ्यावा, अशी मागणी त्यांनी केली.
मराठवाड्यातील सत्ताधारी लोकप्रतिनिधींकडे जनतेचे प्रश्न सरकारसमोर ठामपणे मांडण्याचे धैर्य आहे का, असा सवालही ठाकरे यांनी उपस्थित केला. हैदराबाद मुक्तिसंग्रामाच्या इतिहासाचा संदर्भ देत त्यांनी केंद्र आणि राज्य सरकारच्या धोरणांवर टीका केली. निवडणुकांच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर राजकीय यंत्रणा सक्रिय केली जाते; मग मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी तितकीच तत्परता का दाखवली जात नाही, असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला.
भाजपवरही ठाकरे यांनी तीव्र शब्दांत टीका केली. समाजातील विविध घटकांमध्ये संघर्ष निर्माण होईल, अशा पद्धतीचे राजकारण केले जात असल्याचा आरोप त्यांनी केला. मराठा, ओबीसी, धनगर, कुणबी आणि आदिवासी समाजामध्ये मतभेद निर्माण करण्याचा प्रयत्न होत असल्याचे ते म्हणाले. मनोज जरांगे यांच्या आंदोलनाचा उल्लेख करत त्यांनी एकीकडे समाजातील घटक आपल्या मागण्यांसाठी संघर्ष करत असताना दुसरीकडे सत्ताधारी मात्र सत्तेचा लाभ घेत असल्याचा आरोप केला.
‘जनतेला एकमेकांविरुद्ध उभे करून सत्ता उपभोगण्याचे राजकारण आता थांबले पाहिजे,’ अशी भूमिका ठाकरे यांनी मांडली. महाराष्ट्रातील विविध समाजघटकांनी एकत्र येऊन आपल्या प्रश्नांसाठी आवाज उठवण्याचे आवाहनही त्यांनी केले.
दरम्यान, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मराठवाड्यातील दुष्काळी परिस्थितीची दखल घेत सरकार शेतकऱ्यांना वाऱ्यावर सोडणार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. ५ ऑक्टोबरपासून दुष्काळी स्थितीचे पंचनामे सुरू करण्यात येतील, तसेच केंद्राच्या एनडीआरएफ मदतीची प्रतीक्षा न करता राज्य सरकारकडून मदत करण्याची तयारी असल्याचे त्यांनी सांगितले. मराठवाड्याला भविष्यात दुष्काळमुक्त करण्यासाठी दीर्घकालीन उपाययोजनांवरही सरकार काम करीत असल्याचे फडणवीस यांनी नमूद केले.
मात्र, पंचनाम्याची तारीख आणि तातडीची मदत यावरून सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची चिन्हे आहेत. शेतकऱ्यांच्या नुकसानीचे वस्तुनिष्ठ मूल्यांकन, त्यानुसार मदत आणि मराठवाड्यातील पाणीप्रश्नावर दीर्घकालीन तोडगा, हे प्रश्न आता केंद्रस्थानी आले आहेत. ‘तुमसे ना हो पाएगा’ आंदोलनाच्या माध्यमातून ठाकरे गटाने मराठवाड्यातील या प्रश्नांना राजकीय धार देण्याचा प्रयत्न केला असून, हे आंदोलन पुढेही विविध स्वरूपात सुरू ठेवण्याची भूमिका पक्षाच्या नेत्यांनी व्यक्त केली आहे.
