मुंबई प्रतिनिधी
दिवंगत सेलिब्रिटी मॅनेजर दिशा सालियन यांच्या मृत्यू प्रकरणाला तब्बल सहा वर्षांनंतर बुधवारी, २ सप्टेंबर रोजी नवे वळण मिळाले. मुंबई उच्च न्यायालयाने या प्रकरणाचा तपास केंद्रीय अन्वेषण विभागाकडे (सीबीआय) सोपवण्याचे निर्देश दिले. तसेच सीबीआयने एफआयआर नोंदवून दिशाचे वडील सतीश सालियन यांचा जबाब नोंदवावा आणि त्यांच्या मृत्यूशी संबंधित सर्व बाबींची सखोल चौकशी करावी, असे आदेश न्यायालयाने दिले आहेत.
न्यायमूर्ती सारंग कोतवाल आणि न्यायमूर्ती रणजितसिंह भोसले यांच्या खंडपीठाने हा आदेश दिला. सीबीआयच्या मुंबई विभागातील संयुक्त संचालकांनी तपासासाठी वरिष्ठ आणि अनुभवी अधिकाऱ्याची नियुक्ती करावी, असेही न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे. मुंबई पोलिसांकडे असलेली या प्रकरणाशी संबंधित कागदपत्रे सीबीआयकडे तातडीने सोपवण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत.
एफआयआर नोंदवण्याचे निर्देश
सतीश सालियन यांनी मुलीच्या मृत्यूच्या तपासात गंभीर त्रुटी राहिल्याचा आरोप करत मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती. त्यांनी नव्याने तपास करण्याबरोबरच एफआयआर नोंदवण्याची मागणी केली होती. या याचिकेवरील सुनावणी पूर्ण झाल्यानंतर न्यायालयाने आपला निकाल राखून ठेवला होता.
आता न्यायालयाने सीबीआयला सतीश सालियन यांचा जबाब नोंदवून त्यावर आधारित एफआयआर नोंदवण्याचे निर्देश दिले आहेत. तपास अधिकाऱ्याने दिशाच्या मृत्यूच्या परिस्थितीशी संबंधित सर्व पैलूंची चौकशी करावी, असे न्यायालयाने नमूद केले आहे.
‘पुरावे मिळेपर्यंत कोणालाही आरोपी मानू नका’
या प्रकरणात विविध व्यक्तींवर आरोप-प्रत्यारोप होत असताना न्यायालयाने महत्त्वाची कायदेशीर भूमिका स्पष्ट केली. तपासादरम्यान पुरेसे आणि ठोस साहित्य उपलब्ध होईपर्यंत कोणत्याही व्यक्तीला आरोपी म्हणून वागणूक देऊ नये, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे.
म्हणजेच, एफआयआर नोंदवण्याचा आदेश हा कोणत्याही व्यक्तीविरोधात दोष सिद्ध झाल्याचे किंवा त्या व्यक्तीला आरोपी ठरवल्याचे द्योतक नाही. तपासात उपलब्ध होणाऱ्या पुराव्यांच्या आधारेच पुढील कारवाई करावी, असे न्यायालयाने बजावले आहे.
सहा वर्षांपूर्वी नेमके काय घडले?
दिशा सालियन यांचा ८ जून २०२० रोजी मुंबईतील मालाड परिसरातील एका इमारतीवरून पडून मृत्यू झाला होता. त्या अभिनेता सुशांत सिंह राजपूत यांच्या माजी मॅनेजर होत्या. त्यांच्या मृत्यूनंतर अवघ्या सहा दिवसांनी, १४ जून २०२० रोजी सुशांत सिंह राजपूत यांचा मुंबईतील वांद्रे येथील निवासस्थानी मृत्यू झाला.
दोन्ही घटनांमध्ये काही संबंध आहे का, याबाबत त्यावेळी मोठ्या प्रमाणावर चर्चा झाली. मात्र, या दोन्ही मृत्यूंबाबत सोशल मीडिया आणि राजकीय वर्तुळात अनेक दावे-प्रतिदावेही करण्यात आले.
दिशा सालियन यांच्या मृत्यूप्रकरणी मुंबई पोलिसांनी सुरुवातीला Accidental Death Report (ADR) नोंदवून तपास केला होता. पोलिसांच्या तपासात मृत्यू आत्महत्येशी संबंधित असल्याचे निष्पन्न झाल्याचे सांगण्यात आले होते. मात्र, सतीश सालियन यांनी या निष्कर्षावर आक्षेप घेत मुलीच्या मृत्यूबाबत गंभीर संशय व्यक्त केला आणि नव्याने तपासाची मागणी केली.
न्यायालयाने तपासावर उपस्थित केले होते प्रश्न
सतीश सालियन यांच्या याचिकेवरील सुनावणीदरम्यान मुंबई उच्च न्यायालयाने तत्कालीन तपासाच्या पद्धतीवर काही महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित केले होते.
कुटुंबीयांनी मुलीच्या मृत्यूबाबत संशय व्यक्त करून तक्रार केली असताना केवळ ADR का नोंदवण्यात आला आणि एफआयआर का दाखल करण्यात आला नाही, असा सवाल न्यायालयाने उपस्थित केला होता. तसेच मृत्यूच्या घटनेनंतर अनेक वर्षे उलटूनही ADR आणि पोस्टमॉर्टम अहवालाच्या प्रती कुटुंबीयांना का देण्यात आल्या नाहीत, याबाबतही न्यायालयाने प्रश्न विचारले होते.
याशिवाय, दिशाचा मृत्यू इमारतीच्या उंच मजल्यावरून पडल्यामुळे झाल्याचे पोलिसांच्या तपासात नमूद करण्यात आले होते. मात्र, पोस्टमॉर्टम अहवालातील जखमांची माहिती आणि पोलिसांनी मांडलेल्या घटनाक्रमामध्ये सुसंगती आहे का, याबाबतही न्यायालयाने स्पष्टीकरण मागितले होते.
वडिलांचा नव्याने तपासाचा आग्रह
सतीश सालियन यांनी मुलीच्या मृत्यूच्या परिस्थितीबाबत संशय व्यक्त करत स्वतंत्र आणि निष्पक्ष तपासाची मागणी केली होती. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, आधीच्या तपासात काही महत्त्वाच्या बाबींकडे दुर्लक्ष झाले.
त्यामुळे सीबीआयसारख्या केंद्रीय तपास यंत्रणेकडून नव्याने तपास व्हावा, अशी त्यांची मागणी होती. न्यायालयाने आता त्यांची मागणी स्वीकारत सीबीआयकडे तपास सोपवण्याचा मार्ग मोकळा केला आहे.
आदित्य ठाकरेंच्या वतीने आरोप फेटाळले
या प्रकरणाच्या सुनावणीदरम्यान शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) गटाचे आमदार आदित्य ठाकरे यांच्या वतीने त्यांच्यावरील आरोपांना विरोध करण्यात आला होता. दिशाच्या मृत्यूप्रकरणी आपल्याविरोधात कोणतीही तक्रार नसताना राजकीय हेतूने आपले नाव या प्रकरणाशी जोडले जात असल्याचा युक्तिवाद त्यांच्या वकिलांकडून करण्यात आला.
आरोपांना कोणताही ठोस आधार नसताना एखाद्या व्यक्तीची बदनामी होऊ नये, अशी भूमिका त्यांच्या बाजूने मांडण्यात आली होती. न्यायालयानेही आपल्या आदेशात तपासात पुरेसे साहित्य उपलब्ध होईपर्यंत कोणालाही आरोपी मानू नये, असे स्पष्ट केले आहे.
आता सीबीआयच्या तपासाकडे लक्ष
उच्च न्यायालयाच्या आदेशानंतर आता या प्रकरणाचा तपास नव्याने सीबीआयकडून होणार आहे. सीबीआयकडून एफआयआर नोंदवला जाईल, सतीश सालियन यांचा जबाब घेतला जाईल आणि उपलब्ध कागदपत्रे, घटनास्थळ, तांत्रिक पुरावे तसेच मृत्यूशी संबंधित इतर बाबींची तपासणी केली जाईल.
या तपासातून दिशा सालियन यांच्या मृत्यूमागे नेमकी परिस्थिती काय होती, याबाबत अधिक स्पष्टता येण्याची शक्यता आहे. मात्र, तपास पूर्ण होईपर्यंत कोणत्याही व्यक्तीविषयी निष्कर्ष काढणे किंवा आरोप निश्चित करणे योग्य ठरणार नाही, हे न्यायालयाच्या आदेशातून स्पष्ट झाले आहे.
सहा वर्षांपासून चर्चेत असलेल्या या प्रकरणाचा तपास आता केंद्रीय यंत्रणेकडे गेल्याने पुढील काळात सीबीआयच्या तपासातून कोणते नवे तथ्य समोर येते, याकडे महाराष्ट्रासह संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.
