मुंबई प्रतिनिधी
महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक बातमी म्हणजे यंदाचा नैऋत्य मान्सून अपेक्षेपेक्षा लवकर राज्यात दाखल झाला आहे. भारतीय हवामान विभागाने (आयएमडी) मान्सून १० जूनपर्यंत महाराष्ट्रात पोहोचण्याचा अंदाज वर्तवला होता. मात्र, मान्सूनने नियोजित वेळेपूर्वीच ६ जून रोजी राज्याच्या दक्षिण किनारपट्टीवर हजेरी लावल्याने शेतकरी आणि नागरिकांमध्ये आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून राज्यातील विविध भागांत मान्सूनपूर्व पावसाची जोरदार हजेरी लागली होती. अनेक ठिकाणी वादळी वाऱ्यासह मुसळधार पाऊस झाला. त्यातच आता मान्सूनचे अधिकृत आगमन झाल्याने खरीप हंगामाच्या तयारीला वेग येण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. मात्र, हवामान विभागाने शेतकऱ्यांना अद्याप पेरणीची घाई न करण्याचा सल्ला दिला आहे.
अल निनोच्या पार्श्वभूमीवर पावसाबाबत चर्चा
यंदाच्या मान्सून हंगामाकडे देशभरातील शेतकरी आणि कृषी क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे. हवामान विभागाने यंदा अल निनोचा परिणाम मान्सूनवर होण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. अल निनोमुळे सामान्यतः पावसाचे प्रमाण घटण्याची किंवा त्याचे वितरण विस्कळीत होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे अनेक भागांत सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडू शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
याच पार्श्वभूमीवर राज्यातील प्रसिद्ध हवामान अभ्यासक पंजाबराव डख यांनी मात्र आशादायी अंदाज वर्तवला आहे. राज्यात एकूण पावसाचे प्रमाण समाधानकारक राहील आणि शेतीसाठी आवश्यक पाऊस उपलब्ध होईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे.
खरीप आणि रब्बी दोन्ही हंगामांसाठी पोषक वातावरण
पंजाबराव डख यांच्या अंदाजानुसार, मान्सूनच्या कालावधीत पावसाचे प्रमाण चांगले राहण्याची शक्यता आहे. विशेषतः परतीच्या मान्सून काळात राज्यात चांगला पाऊस होईल. त्यामुळे खरीप पिकांबरोबरच रब्बी हंगामालाही त्याचा फायदा होऊ शकतो.
परतीच्या पावसामुळे धरणे, तलाव आणि भूजलसाठ्यांमध्ये वाढ होऊन सिंचनासाठी पुरेसे पाणी उपलब्ध राहील. परिणामी शेती उत्पादनात वाढ होऊन शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
कोकणात मान्सूनच्या सरींचे स्वागत
मान्सूनच्या आगमनासह तळकोकणात पावसाने जोरदार हजेरी लावली आहे. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण आणि परिसरात शनिवारी मुसळधार पावसाची नोंद झाली. मान्सूनच्या पहिल्या सरींनी उकाड्याने त्रस्त झालेल्या नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाला. वातावरणात गारवा निर्माण झाल्याने उन्हाळ्याचा तडाखा कमी झाला आहे.
राज्यातील इतर भागांतही सध्या पावसाच्या सरी कोसळत असल्या तरी हवामान विभागाच्या मते त्यातील बहुतांश पाऊस हा मान्सूनपूर्व स्वरूपाचा आहे. त्यामुळे केवळ प्रारंभीच्या पावसावर विश्वास ठेवून पेरणी करण्याऐवजी पुढील काही दिवस मान्सूनची स्थिती स्थिर होण्याची प्रतीक्षा करावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
पुढील काही दिवस महत्त्वाचे
मान्सून आता टप्प्याटप्प्याने राज्याच्या उर्वरित भागात पुढे सरकणार आहे. हवामान तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही दिवसांमध्ये कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भातील अनेक भाग मान्सूनच्या प्रभावाखाली येण्याची शक्यता आहे.
दरम्यान, मान्सूनचे वेळेआधी झालेले आगमन आणि पावसाबाबत व्यक्त झालेला सकारात्मक अंदाज यामुळे राज्यातील शेतकऱ्यांमध्ये आशावादाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. खरीप हंगामाची तयारी सुरू असताना आता सर्वांचे लक्ष आगामी काही आठवड्यांतील पावसाच्या वितरणावर आणि त्याच्या सातत्यावर लागले आहे. पावसाचा हा वेग कायम राहिल्यास यंदाचा कृषी हंगाम समाधानकारक ठरण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
