मुंबई प्रतिनिधी
मुंबई : मुंबईतील धारावी पुनर्विकास प्रकल्पाने महत्त्वाचा टप्पा गाठला असून, धारावीतील पात्र रहिवाशांसाठी माटुंगा येथील २२ एकर रेल्वेच्या जागेवर १०,४३२ पुनर्वसन घरांच्या बांधकामाला सुरुवात झाली आहे. अदानी एंटरप्रायझेसचे संचालक प्रणव अदानी यांच्या हस्ते सोमवारी या गृहनिर्माण प्रकल्पाचा शुभारंभ करण्यात आला. या प्रकल्पामुळे धारावीतील पात्र कुटुंबांना आधुनिक घरे उपलब्ध करून देण्याच्या पुनर्विकास प्रक्रियेला गती मिळण्याची अपेक्षा आहे.
धारावी पुनर्विकास प्रकल्पासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या अदानी नवभारत डेव्हलपर्स प्रायव्हेट लिमिटेड या विशेष उद्देश कंपनीमार्फत (एसपीव्ही) हा प्रकल्प विकसित केला जात आहे. या प्रकल्पात एकूण १० टॉवर्स उभारण्यात येणार असून, त्यामध्ये १०,४३२ पुनर्वसन सदनिका आणि १,३७९ व्यावसायिक व औद्योगिक युनिट्सचा समावेश असेल. त्यामुळे या प्रकल्पात केवळ निवासाची सोयच नव्हे, तर धारावीतील व्यावसायिक आणि औद्योगिक उपक्रमांसाठीही जागा उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे.
अदानी एंटरप्रायझेसचे संचालक प्रणव अदानी यांनी या प्रकल्पाचे महत्त्व अधोरेखित करताना सांगितले की, प्रत्येक कुटुंबाला सुरक्षित घर मिळणे आवश्यक आहे. घरामुळे कुटुंबांना स्थैर्य मिळते आणि भविष्याचे नियोजन करता येते. धारावीतील कुटुंबांसाठी या बदलाचे महत्त्व लक्षात घेऊन माटुंगा येथे १० टॉवर्स उभारले जात आहेत. या माध्यमातून कुटुंबांना चांगले जीवनमान आणि पुढील पिढीसाठी अधिक चांगल्या संधी उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
पात्र रहिवाशांना ३५० चौरस फुटांची घरे
या पुनर्वसन प्रकल्पांतर्गत पात्र रहिवाशांना प्रत्येकी ३५० चौरस फुटांची सदनिका देण्यात येणार आहे. माटुंगा येथील घरांच्या वाटपात सुरुवातीला सेक्टर ६ आणि सेक्टर १ मधील पात्र रहिवाशांचा समावेश असेल. त्यानंतर धारावीतील इतर पात्र रहिवाशांसाठी प्राधान्याने अंदाजे ४,५०० सदनिका उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे घरांच्या वाटपात पात्रता निकष आणि संबंधित रहिवाशांचे पुनर्वसन यांना महत्त्व राहणार आहे.
या कार्यक्रमाला महाराष्ट्र शासनाच्या नगरविकास विभागाचे अतिरिक्त मुख्य सचिव असीम कुमार गुप्ता विशेष अतिथी म्हणून उपस्थित होते.
बालवाडी, सामुदायिक सभागृह आणि उद्यानांचाही समावेश
पुनर्वसित इमारतींमध्ये रहिवाशांना केवळ घरच नव्हे, तर दैनंदिन जीवनासाठी आवश्यक सुविधाही उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे. यामध्ये बालवाडी, सामुदायिक सभागृह, पोडियम गार्डन आणि बसण्यासाठी स्वतंत्र जागांचा समावेश असेल. या सुविधांमुळे लहान मुलांसाठी जागा, सामूहिक कार्यक्रमांसाठी सभागृह आणि रहिवाशांना मोकळ्या वातावरणात वेळ घालवण्यासाठी उद्यानांची सुविधा उपलब्ध होऊ शकते.
प्रकल्पाच्या नियोजनानुसार, प्रत्येक पुनर्वसित इमारतीतील १० टक्के व्यावसायिक जागा सामायिक पायाभूत सुविधांच्या देखभालीसाठी महसूल मिळवण्याच्या उद्देशाने राखीव ठेवण्यात येणार आहे. तसेच, इमारतींचा ताबा दिल्यानंतर पहिल्या दहा वर्षांपर्यंत इमारती आणि सामायिक पायाभूत सुविधांच्या देखभालीची जबाबदारी अदानी नवभारत डेव्हलपर्स प्रायव्हेट लिमिटेडकडे राहणार आहे.
धारावीच्या पुनर्विकासातील महत्त्वाचा टप्पा
धारावीचा पुनर्विकास हा मुंबईच्या शहरी विकासातील महत्त्वाच्या प्रकल्पांपैकी एक मानला जातो. मात्र, या प्रकल्पाचे यश केवळ इमारती उभारण्यावर अवलंबून नसून पात्र रहिवाशांना वेळेत घरे मिळणे, पुनर्वसनाची प्रक्रिया पारदर्शक राहणे, स्थानिक व्यवसायांचे हित जपले जाणे आणि मूलभूत सुविधा प्रभावीपणे उपलब्ध होणे यावरही अवलंबून असेल.
माटुंगा येथील १०,४३२ घरांच्या बांधकामाला सुरुवात झाल्याने पुनर्वसनाच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल पडले आहे. आता या घरांचे बांधकाम, पात्र लाभार्थ्यांची निश्चिती आणि प्रत्यक्ष घरवाटपाची प्रक्रिया कशा पद्धतीने पुढे जाते, याकडे धारावीतील रहिवाशांचे लक्ष लागले आहे.
