मुंबई प्रतिनिधी
मराठा आरक्षणाच्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर मनोज जरांगे पाटील यांच्या अडचणी वाढवणारा नवा वाद निर्माण झाला आहे. जरांगे पाटील आणि त्यांच्या काही निकटवर्तीयांनी मराठा आरक्षण आंदोलनाच्या नावाखाली कोट्यवधी रुपयांची संपत्ती जमवल्याचा तसेच आर्थिक गैरव्यवहार केल्याचा गंभीर आरोप मराठा आंदोलक अजय बारसकर यांनी केला आहे. या आरोपांची सक्तवसुली संचालनालय अर्थात ईडीमार्फत चौकशी करण्यात यावी, अशी मागणी त्यांनी केली आहे. बारसकर यांनी ईडीकडे तक्रार केल्यानंतर त्यांना कार्यालयात बोलावण्यात आल्याचा दावा केला असून, त्यांनी संबंधित प्रकरणातील उपलब्ध कागदपत्रे व पुरावे अधिकाऱ्यांसमोर सादर केल्याचे सांगितले.
विशेष म्हणजे, मनोज जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनाची धार पुन्हा वाढलेली असतानाच हा आरोपांचा नवा फेरा सुरू झाला आहे. त्यामुळे मराठा आरक्षणाच्या आंदोलनासोबतच जरांगे यांच्या निकटवर्तीयांच्या आर्थिक व्यवहारांवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण करण्याचा प्रयत्न होत आहे. मात्र, बारसकर यांनी केलेले आरोप हे त्यांचे दावे असून, त्यांची स्वतंत्रपणे कायदेशीर पडताळणी झालेली नाही. ईडीकडून या आरोपांवर अधिकृतपणे काय कारवाई करण्यात आली आहे, याबाबतही स्पष्टता आवश्यक आहे.
अजय बारसकर यांनी ईडी कार्यालयात संबंधित अधिकाऱ्यांची भेट घेत तक्रारीबाबत आपली बाजू मांडल्याचे सांगितले. जरांगे पाटील यांच्यासोबत काम करणारे पांडुरंग तारक, किशोर गलांडे, गंगाधर काळकुटे, श्रीराम कुरुंदकर, संजय कटारे, स्वप्निल तारक, बद्रिनाथ तारक, विलास खेडकर यांच्यासह काही अन्य व्यक्तींच्या आर्थिक व्यवहारांची चौकशी करण्याची मागणी त्यांनी केली आहे. या व्यक्तींच्या मालमत्ता, जमीन खरेदी, वाहनांची खरेदी तसेच पैशांच्या स्रोताची तपासणी करण्याची मागणी बारसकर यांनी केली.
बारसकर यांच्या दाव्यानुसार, मराठा आरक्षणाच्या आंदोलनाच्या नावाखाली मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक व्यवहार झाले असून त्यातून कोट्यवधी रुपयांची संपत्ती निर्माण झाल्याचा संशय आहे. त्यांनी या कथित गैरव्यवहाराची व्याप्ती सुमारे एक हजार कोटी रुपयांपर्यंत असल्याचा गंभीर दावा केला आहे. या दाव्याची चौकशी करून सत्य समोर आणावे, संबंधित व्यक्तींच्या मालमत्तेची आणि आर्थिक व्यवहारांची तपासणी करावी, अशी मागणी त्यांनी केली.
‘वाळूच्या धंद्यापासून जमिनीपर्यंत चौकशी करा’
जरांगे यांच्या काही सहकाऱ्यांचा वाळू व्यवसायाशी संबंध असल्याचा आरोपही बारसकर यांनी केला. संबंधित व्यक्तींच्या वाळू व्यवसायातून मोठ्या प्रमाणावर पैसा निर्माण झाला आहे का, याची तपासणी करण्याची मागणी त्यांनी केली. तसेच काही व्यक्तींनी मोठ्या प्रमाणावर जमीन खरेदी केल्याचा दावा करत या व्यवहारांसाठी पैसा कुठून आला, याची चौकशी करण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.
पांडुरंग तारक यांनी सुमारे ५० एकर जमीन खरेदी केल्याचा दावा बारसकर यांनी केला असून, या व्यवहाराची आर्थिक क्षमता आणि निधीचा स्रोत तपासण्याची मागणी त्यांनी केली. त्याचबरोबर महागड्या वाहनांची खरेदी, उपचारासाठी करण्यात आलेला खर्च आणि अन्य आर्थिक व्यवहार यांचीही चौकशी व्हावी, असे बारसकर यांनी म्हटले आहे.
यापूर्वी मे २०२६ मध्येही अजय बारसकर यांनी जरांगे यांच्या निकटवर्तीय पांडुरंग वसंतराव तारक यांच्याविरोधात ईडी आणि आयकर विभागाकडे तक्रार केल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले होते. त्या तक्रारीत बेनामी मालमत्ता, उत्पन्नाच्या ज्ञात स्रोतापेक्षा अधिक संपत्ती आणि कोट्यवधी रुपयांच्या जमीन व्यवहारांबाबत चौकशीची मागणी करण्यात आली होती.
‘दूध का दूध, पानी का पानी होऊ द्या’
ईडीकडे तक्रार केल्यानंतर बारसकर यांनी माध्यमांशी बोलताना संबंधित सर्व व्यक्तींना चौकशीसाठी बोलावण्याची मागणी केली. ईडीने या प्रकरणाची सखोल चौकशी करावी आणि आर्थिक व्यवहारांमागील सत्य बाहेर काढावे, अशी त्यांची भूमिका आहे.
दुसरीकडे, जरांगे यांच्या निकटवर्तीयांकडून बारसकर यांच्या आरोपांना विरोध करण्यात आला आहे. मराठा आंदोलक गंगाधर काळकुटे यांनी हे आरोप फेटाळून लावले आहेत. आमच्यावर कोणतेही आरोप असतील तर त्यांची चौकशी करण्यास आम्ही तयार आहोत, असे काळकुटे यांनी स्पष्ट केले.
‘कर नाही त्याला डर कशाला’ या भूमिकेतून बोलताना काळकुटे यांनी ईडी, सीबीआय किंवा अन्य कोणत्याही तपास यंत्रणेने चौकशी करावी, अशी तयारी व्यक्त केली. आमच्या आर्थिक व्यवहारांबाबत किंवा अन्य कोणत्याही बाबतीत शंका असेल तर अधिकाऱ्यांनी चौकशीसाठी बोलवावे; आम्ही चौकशीला सामोरे जाण्यास तयार आहोत, असे त्यांनी सांगितले. बारसकर यांनी केलेले आरोप सिद्ध करणारे पुरावे सर्वांसमोर आणावेत, असे आव्हानही त्यांनी दिले.
जरांगेंच्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर आरोपांना राजकीय रंग
मनोज जरांगे पाटील सध्या मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी पुन्हा आक्रमक आंदोलनाच्या भूमिकेत आहेत. सरकारसोबतच्या चर्चेत तोडगा न निघाल्याने आंदोलन अधिक तीव्र झाले असून, मुंबईकडे कूच करण्याचा इशाराही देण्यात आला आहे. अशा संवेदनशील वातावरणात जरांगे यांच्या निकटवर्तीयांवरील आर्थिक गैरव्यवहाराचे आरोप पुढे आल्याने या प्रकरणाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
मात्र, आरोप आणि सिद्ध झालेला गैरव्यवहार यामध्ये मोठा फरक आहे. त्यामुळे बारसकर यांनी केलेल्या दाव्यांची सत्यता तपास यंत्रणेच्या चौकशीनंतरच स्पष्ट होऊ शकते. ईडीने तक्रारीच्या आधारे प्राथमिक माहिती घेतली असेल, तर पुढील टप्प्यात संबंधित व्यक्तींचे आर्थिक व्यवहार, मालमत्ता, बँक व्यवहार, जमीन खरेदी-विक्री आणि निधीचा स्रोत यांची तपासणी होते का, याकडे आता लक्ष लागले आहे.
ईडी चौकशी होणार का?
सध्या उपलब्ध माहितीनुसार, अजय बारसकर यांनी ईडीकडे तक्रार केली असून त्यांनी अधिकाऱ्यांसमोर आपली बाजू आणि उपलब्ध पुरावे मांडल्याचा दावा केला आहे. मात्र, यावरून मनोज जरांगे पाटील किंवा त्यांच्या सहकाऱ्यांविरोधात ईडीने औपचारिक तपास सुरू केला आहे किंवा त्यांना चौकशीसाठी समन्स बजावले आहे, असा निष्कर्ष काढता येत नाही.
त्यामुळे ‘जरांगे यांची ईडी चौकशी होणार’ यापेक्षा ‘जरांगे व त्यांच्या निकटवर्तीयांविरोधात ईडीकडे तक्रार; तक्रारदाराची अधिकाऱ्यांकडून माहिती घेतली’ हे सध्याच्या स्थितीचे अधिक अचूक चित्र ठरते. पुढे ईडी या तक्रारीची दखल घेते का, प्राथमिक चौकशी करते का किंवा कोणतीही कारवाई करते का, यावर या प्रकरणाचे पुढील स्वरूप अवलंबून राहणार आहे.
मराठा आरक्षणाच्या आंदोलनामुळे आधीच राज्यातील राजकीय वातावरण तापलेले असताना आता आर्थिक आरोपांच्या मुद्द्याने या आंदोलनाला नवे वळण मिळण्याची शक्यता आहे. बारसकर यांनी केलेल्या आरोपांना जरांगे समर्थकांकडून तीव्र प्रत्युत्तर दिले जात असून, ‘पुरावे असतील तर तपास यंत्रणांसमोर सादर करा आणि चौकशीत सत्य समोर येऊ द्या’, अशी भूमिका मांडली जात आहे. त्यामुळे आरोप-प्रत्यारोपांच्या या संघर्षात तपास यंत्रणांची पुढील भूमिका काय राहते, याकडे महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
