खा. रामदास आठवले यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत निर्णय
मुंबई प्रतिनिधी
भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी वंचित, शोषित आणि दुर्बल घटकांच्या शैक्षणिक उन्नतीसाठी स्थापन केलेल्या पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या विश्वस्तपदी महाराष्ट्र विधानसभेचे उपाध्यक्ष अण्णा बनसोडे यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. मुंबईतील गरवारे क्लब येथे संस्थेचे अध्यक्ष तथा केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या कार्यकारिणीच्या महत्त्वपूर्ण बैठकीत अण्णा बनसोडे यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले. त्यांच्या नियुक्तीमुळे संस्थेच्या शैक्षणिक आणि सामाजिक कार्याला अधिक व्यापक स्वरूप मिळेल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या दूरदृष्टीतून उभी राहिलेली पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी ही केवळ शिक्षणसंस्था नसून सामाजिक परिवर्तनाचे एक प्रभावी माध्यम म्हणून ओळखली जाते. समाजातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल, वंचित आणि शैक्षणिक संधींपासून दूर राहिलेल्या घटकांना शिक्षणाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्याच्या उद्देशाने डॉ. आंबेडकरांनी या संस्थेची स्थापना केली होती. त्यामुळे या संस्थेच्या विश्वस्तपदी अण्णा बनसोडे यांची झालेली निवड महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे.
अण्णा बनसोडे यांच्या नियुक्तीबाबत समाधान व्यक्त करताना संस्थेचे अध्यक्ष रामदास आठवले यांनी, बनसोडे यांच्या अनुभवाचा आणि सामाजिक बांधिलकीचा संस्थेच्या भविष्यातील वाटचालीस निश्चितच फायदा होईल, असा विश्वास व्यक्त केला. पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या माध्यमातून शिक्षणाचा विस्तार करताना सामाजिक परिवर्तनाची भूमिका अधिक प्रभावीपणे पुढे नेण्यासाठी त्यांच्या योगदानाची अपेक्षा असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
विश्वस्तपदी निवड झाल्यानंतर अण्णा बनसोडे यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांचा आणि त्यांच्या शैक्षणिक कार्याचा वारसा पुढे नेण्याचा निर्धार व्यक्त केला. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी शिक्षणाला सामाजिक मुक्तीचे प्रभावी साधन मानले. शिक्षणाच्या माध्यमातून समाजातील वंचित घटकांना सक्षम करून त्यांना स्वाभिमानाने उभे करण्याचे त्यांचे स्वप्न होते. हे स्वप्न साकार करण्यासाठी पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या माध्यमातून अधिक जोमाने काम करण्याचा आपला प्रयत्न राहील, असे बनसोडे यांनी सांगितले.
“डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी समाजातील वंचित, शोषित आणि दुर्बल घटकांना शैक्षणिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीची स्थापना केली. त्यांच्या विचारांचा आणि शैक्षणिक वारशाचा सन्मान राखत संस्थेच्या माध्यमातून शिक्षणाचा प्रसार आणि सामाजिक परिवर्तनाचे कार्य पुढे नेण्यासाठी आपण प्रयत्नशील राहू,” असा निर्धार अण्णा बनसोडे यांनी व्यक्त केला.
पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या माध्यमातून उच्च शिक्षणाच्या संधी अधिक व्यापक करण्याबरोबरच सामाजिकदृष्ट्या मागास आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षण मिळावे, यासाठी विविध उपक्रमांना चालना देण्याची आवश्यकता आहे. बदलत्या काळानुसार शिक्षण क्षेत्रात होत असलेल्या बदलांचा स्वीकार करताना डॉ. आंबेडकरांच्या मूलभूत विचारांशी बांधिलकी कायम ठेवणे, हे संस्थेसमोरील महत्त्वाचे आव्हान आहे. या पार्श्वभूमीवर अण्णा बनसोडे यांची विश्वस्त म्हणून झालेली नियुक्ती संस्थेच्या आगामी वाटचालीच्या दृष्टीने महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता आहे.
डॉ. आंबेडकरांनी शिक्षणाच्या माध्यमातून समाज परिवर्तनाचा जो मार्ग दाखविला, तो आजही तितकाच महत्त्वाचा आहे. समाजातील प्रत्येक घटकाला शिक्षणाची समान संधी मिळावी, विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास निर्माण व्हावा आणि शिक्षणाच्या माध्यमातून सामाजिक विषमता दूर करण्याचे प्रयत्न व्हावेत, ही संस्थेच्या स्थापनेमागील व्यापक भूमिका होती. या भूमिकेला आधुनिक काळाची जोड देत संस्थेचे कार्य अधिक प्रभावी करण्याचे आव्हान आता नव्या विश्वस्त मंडळासमोर आहे.
मुंबईत झालेल्या या बैठकीस संस्थेचे अध्यक्ष तथा केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले यांच्यासह सुखदेव थोरात, संचालक उज्ज्वल निकम, डॉ. वासुदेव गाडे, बी. के. बर्वे, विश्वास पाटील, डॉ. वेंकटा स्वामी, अरविंद सोनटक्के आणि डॉ. एस. के. भागवत आदी कार्यकारिणी सदस्य उपस्थित होते.
अण्णा बनसोडे यांच्या नियुक्तीमुळे पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या आगामी शैक्षणिक आणि सामाजिक उपक्रमांना नवी ऊर्जा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त होत असून, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी दाखवून दिलेल्या ‘शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा’ या विचारधारेच्या माध्यमातून सामाजिक परिवर्तनाची चळवळ अधिक व्यापक करण्याचे आव्हान संस्थेसमोर राहणार आहे.

