मुंबई प्रतिनिधी
भारतीय संविधानाच्या अमृतमहोत्सवी वर्षानिमित्त प्रथमच ब्रिटनच्या संसदेत भारतीय संविधान, लोकशाही मूल्ये आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या समता, स्वातंत्र्य आणि सामाजिक न्यायाच्या विचारांचा जागर घडवून आणला जाणार आहे. बोधिसत्व फाउंडेशन, मुंबई आणि बीबीएमजी फाउंडेशन यूके यांच्या संयुक्त विद्यमाने २७ एप्रिल २०२७ रोजी लंडन येथील ब्रिटिश संसदेत हा विशेष आंतरराष्ट्रीय उपक्रम आयोजित करण्यात आला आहे. संविधान निर्मितीमध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी बजावलेली ऐतिहासिक भूमिका, त्यांचे सामाजिक कार्य, समतेचा विचार आणि वंचित घटकांच्या हक्कांसाठी त्यांनी केलेला संघर्ष यांचा संदेश जागतिक पातळीवर पोहोचविण्याचा या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश आहे.
या आंतरराष्ट्रीय उपक्रमाची माहिती बोधिसत्व फाउंडेशनचे संस्थापक-अध्यक्ष अविनाश कांबळे आणि बीबीएमजी फाउंडेशन यूकेचे संस्थापक-अध्यक्ष डॉ. गौरव हंस यांनी पत्रकार परिषदेत दिली. यावेळी रोटरी इंटरनॅशनल डिस्ट्रिक्टचे अध्यक्ष हरजितसिंग आनंद, चित्रपट निर्मात्या दिव्या सिंग, कोकिळाबेन रुग्णालयातील डॉ. मित्तल देढिया, राघवेंद्र भट्ट यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते.
भारतीय संविधानाला ७५ वर्षे पूर्ण झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित करण्यात येणाऱ्या या उपक्रमाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. भारतीय संविधान हे केवळ देशाच्या राज्यकारभाराचा मूलभूत दस्तऐवज नसून स्वातंत्र्य, समता, बंधुता आणि सामाजिक न्याय या मूल्यांचा आधारस्तंभ आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधानाच्या माध्यमातून भारतीय समाजाला लोकशाहीची दिशा देताना सामाजिक विषमता दूर करण्यासाठी मूलभूत चौकट निर्माण केली. बाबासाहेबांच्या याच विचारांचा आणि संविधानाच्या मूल्यांचा जागतिक स्तरावर परिचय करून देण्यासाठी लंडनमध्ये विविध कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे.
या उपक्रमातील प्रमुख आकर्षण म्हणजे २७ एप्रिल रोजी ब्रिटिश संसदेत आयोजित करण्यात येणारे ‘इंडो-यूके फ्री ट्रेड समिट’. भारत आणि ब्रिटन यांच्यातील व्यापार, गुंतवणूक, आर्थिक सहकार्य, सामाजिक समानता, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि परस्पर सहकार्याच्या विविध पैलूंवर या परिषदेत चर्चा होणार आहे. बदलत्या जागतिक आर्थिक परिस्थितीत भारत आणि ब्रिटन यांच्यातील संबंध अधिक दृढ करण्याबरोबरच सामाजिक न्याय आणि समानतेच्या मूल्यांना आर्थिक विकासाशी जोडण्याच्या दृष्टीने या परिषदेला महत्त्व दिले जात आहे.
व्यापार आणि आर्थिक सहकार्याच्या चर्चेबरोबरच भारतीय संविधान आणि डॉ. आंबेडकरांच्या विचारांना केंद्रस्थानी ठेवण्यात आल्याने या कार्यक्रमाला वेगळे महत्त्व प्राप्त झाले आहे. आर्थिक प्रगतीसोबत सामाजिक समता, सर्वसमावेशक विकास आणि मानवी हक्कांची जपणूक आवश्यक असल्याचा संदेश या माध्यमातून जागतिक पातळीवर देण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
दरम्यान, १ आणि २ मे २०२७ रोजी लंडनमध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनप्रवासावर आधारित विशेष नाट्यप्रयोगही सादर करण्यात येणार आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून सादर होणाऱ्या या नाट्यप्रयोगातून बाबासाहेबांचे संघर्षमय जीवन, सामाजिक चळवळ, शिक्षणासाठीचा त्यांचा संघर्ष, समतेची भूमिका, वंचितांच्या हक्कांसाठीची लढाई आणि परिवर्तनवादी विचार प्रभावीपणे मांडण्यात येणार आहेत. परदेशातील नव्या पिढीपर्यंत बाबासाहेबांचे विचार पोहोचविण्याच्या दृष्टीने हा नाट्यप्रयोग महत्त्वाचा ठरणार आहे.
या आंतरराष्ट्रीय उपक्रमाला भारतासह जपान, कंबोडिया, थायलंड, श्रीलंका, फ्रान्स, दक्षिण कोरिया आणि ब्रिटनमधील विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांची उपस्थिती अपेक्षित आहे. केंद्रीय मंत्री किरण रिजिजू, पीयूष गोयल, केंद्रीय राज्यमंत्री रामदास आठवले तसेच महाराष्ट्राचे मंत्री संजय शिरसाट यांची प्रमुख उपस्थिती अपेक्षित असल्याचे आयोजकांनी सांगितले आहे. ब्रिटनचे माजी पंतप्रधान ऋषी सुनक, खासदार वीरेंद्र शर्मा, खासदार बॉब ब्लॅकमॅन यांच्यासह ब्रिटनमधील विविध मान्यवरांचाही या कार्यक्रमात सहभाग अपेक्षित आहे.
भारतीय संविधानाच्या अमृतमहोत्सवी वर्षाचा जागर ब्रिटिश संसदेच्या ऐतिहासिक वास्तूमध्ये होणे ही बाब भारतीय लोकशाहीसाठीही महत्त्वाची मानली जात आहे. भारताच्या संविधानाची निर्मिती, त्यामागील सामाजिक संघर्ष आणि लोकशाही मूल्यांची व्यापकता यांचा परिचय आंतरराष्ट्रीय समुदायाला करून देण्याची संधी या निमित्ताने मिळणार आहे. विशेषतः डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा विचार हा केवळ भारतापुरता मर्यादित नसून सामाजिक न्याय, समानता आणि मानवी प्रतिष्ठेसाठी संघर्ष करणाऱ्या जगभरातील समाजांसाठी प्रेरणादायी असल्याचा संदेश या कार्यक्रमातून दिला जाणार आहे.
भारतीय संविधानाने देशातील प्रत्येक नागरिकाला समानतेचा अधिकार देताना धर्म, जात, लिंग, भाषा आणि सामाजिक स्थितीच्या पलीकडे नागरिकत्वाची समान प्रतिष्ठा अधोरेखित केली. बाबासाहेबांनी मांडलेली समता आणि बंधुतेची संकल्पना आजच्या जागतिक समाजव्यवस्थेतही तितकीच महत्त्वाची आहे. त्यामुळे लंडनमध्ये होणारा हा कार्यक्रम केवळ सांस्कृतिक किंवा स्मरणाचा सोहळा न राहता संविधानाच्या मूल्यांवर जागतिक संवाद घडवून आणणारा मंच ठरेल, अशी अपेक्षा आयोजकांनी व्यक्त केली.
भारतीय संविधान, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे विचार आणि सामाजिक समतेचा संदेश जगाच्या कानाकोपऱ्यात पोहोचविण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे. ब्रिटिश संसदेसारख्या ऐतिहासिक लोकशाही संस्थेच्या परिसरात भारतीय संविधानाच्या मूल्यांचा जागर होणार असल्याने या उपक्रमाकडे देश-विदेशातील आंबेडकरी अनुयायी, सामाजिक कार्यकर्ते, उद्योजक, विचारवंत आणि संविधानप्रेमींचे लक्ष लागले आहे.
‘संविधान केवळ पुस्तकात न राहता ते समाजाच्या आचरणात उतरले पाहिजे आणि बाबासाहेबांचा समतेचा विचार जगभर पोहोचला पाहिजे,’ या भूमिकेतून हा आंतरराष्ट्रीय उपक्रम आयोजित करण्यात येत असल्याचे अविनाश कांबळे आणि डॉ. गौरव हंस यांनी स्पष्ट केले. लंडनच्या भूमीवरून भारतीय संविधान आणि सामाजिक न्यायाचा संदेश जगभर पोहोचविण्याचा हा प्रयत्न आगामी काळात संविधानविषयक जागतिक संवादाला नवी दिशा देईल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.
