नवी दिल्ली वृत्तसंस्था
नीट (NEET) पेपरफुटी प्रकरणावरून देशभरात सुरू असलेल्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मध्यरात्री जारी केलेल्या व्हिडिओ संदेशानंतर काही मिनिटांतच सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांनी आपले २६ दिवसांचे आमरण उपोषण मागे घेण्याची घोषणा केली. केंद्र सरकारसोबत झालेल्या चर्चेनंतर सकारात्मक वातावरण निर्माण झाल्याचे सांगत वांगचुक यांनी आंदोलन स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला. मोदींच्या व्हिडिओ संदेशानंतर लगेचच झालेल्या या घोषणेमुळे राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात चर्चेला उधाण आले आहे.
केंद्रासोबत चर्चेनंतर आंदोलन मागे
केंद्रीय मंत्री जे. पी. नड्डा आणि डॉ. जितेंद्र सिंह यांच्यासह लेह-लडाखच्या एपेक्स बॉडीच्या वरिष्ठ प्रतिनिधींसोबत झालेल्या चर्चेनंतर वांगचुक यांनी उपोषण सोडले. विविध मागण्यांवर आणि अटींवर झालेल्या प्रदीर्घ चर्चेनंतर हा निर्णय घेण्यात आल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. देशात संभाव्य हिंसाचाराची परिस्थिती निर्माण होऊ नये, याचाही विचार करून उपोषण मागे घेतल्याचे त्यांनी सांगितले.
वांगचुक यांनी आपल्या निवेदनात म्हटले की, गेल्या काही दिवसांत विविध राजकीय पक्षांतील ६५ खासदारांनी प्रत्यक्ष भेटून अथवा पत्राद्वारे उपोषण सोडण्याचे आवाहन केले होते. केंद्र सरकारसोबत झालेल्या चर्चेत काही महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर सकारात्मक चर्चा झाली असून, त्याबाबतची सविस्तर माहिती लवकरच स्वतंत्र व्हिडिओद्वारे देण्यात येईल.
‘देशात कुठेही हिंसाचार होऊ देऊ नका’
उपोषण मागे घेतल्यानंतर वांगचुक यांनी समर्थकांना आणि नागरिकांना शांतता राखण्याचे आवाहन केले. देशातील कोणत्याही भागात हिंसाचार होऊ नये, यासाठी सर्वांनी सतर्क राहावे आणि शांतता कायम राखावी, असे त्यांनी म्हटले.
मोदींच्या मध्यरात्रीच्या संदेशाची चर्चा
दरम्यान, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नीट पेपरफुटी प्रकरणावर मध्यरात्री व्हिडिओ संदेश जारी करत परीक्षांमधील गैरप्रकारांविरोधात कठोर भूमिका स्पष्ट केली. पेपरफुटी आणि परीक्षांमधील गैरप्रकार करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई, प्रकरणांची जलदगतीने सुनावणी आणि कठोर कायदेशीर तरतुदी करण्याचे संकेत त्यांनी दिले.
मोदींच्या या संदेशानंतर काही मिनिटांतच वांगचुक यांनी उपोषण मागे घेतल्याची घोषणा केली. त्यामुळे या दोन्ही घटनांच्या वेळेबाबत राजकीय वर्तुळात विविध चर्चा सुरू झाल्या आहेत. मात्र, उपोषण मागे घेण्याचा निर्णय हा केंद्र सरकारसोबत झालेल्या चर्चेनंतर घेतल्याचे वांगचुक यांनी स्पष्ट केले आहे.
२६ दिवसांच्या आंदोलनाकडे देशाचे लक्ष
नीट पेपरफुटी आणि परीक्षांमधील पारदर्शकतेच्या मागणीसाठी सुरू असलेल्या आंदोलनामुळे सोनम वांगचुक देशभरात चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले होते. प्रकृती खालावत असतानाही त्यांनी आंदोलन सुरू ठेवले. काही दिवसांपूर्वी प्रकृतीच्या कारणास्तव त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. त्यांच्या आंदोलनाला विद्यार्थी, सामाजिक संघटना आणि विविध क्षेत्रांतील व्यक्तींनी पाठिंबा दिल्याचा दावा करण्यात आला.
वांगचुक यांच्या आंदोलनामुळे नीट पेपरफुटीचा मुद्दा पुन्हा एकदा राष्ट्रीय पातळीवर चर्चेत आला. परीक्षांमधील पारदर्शकता, विद्यार्थ्यांचे भवितव्य आणि पेपरफुटीला जबाबदार असणाऱ्यांवर कठोर कारवाई, या मागण्यांवरून सरकारवरही दबाव वाढला.
आता केंद्र सरकारच्या पुढील भूमिकेकडे लक्ष
पंतप्रधान मोदी यांनी जाहीर केलेल्या कठोर कायदेशीर उपाययोजनांच्या पार्श्वभूमीवर आता केंद्र सरकार पुढील काय पावले उचलणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. प्रस्तावित कायद्याचा मसुदा केंद्रीय मंत्रिमंडळासमोर मांडल्यानंतर त्याबाबत संसदेत विधेयक आणण्याची प्रक्रिया सुरू होण्याची शक्यता आहे.
वांगचुक यांनी उपोषण मागे घेतले असले तरी परीक्षांमधील पारदर्शकता, पेपरफुटीला आळा घालण्यासाठी प्रभावी यंत्रणा आणि दोषींवर जबाबदारी निश्चित करण्याचा मुद्दा कायम आहे. त्यामुळे आगामी काळात केंद्र सरकार या मागण्यांवर कोणती ठोस पावले उचलते, याकडे विद्यार्थी आणि पालकांचे लक्ष लागले आहे.
